زمانی که درباره ی رصدخانه ها صحبت می شود به احتمال زیاد تصویری از یک رصدخانه در یک دشت و یا صحرا در ذهن شما شکل می گیرد که به هنگام کار سقفش باز می شود و دانشمندان با استفاده از تلسکوپ به فضا و کهکشان می نگرند. حال تصور کنید که یک هواپیمای بوئینگ 747 تبدیل به رصدخانه شود و در حال پرواز در آسمان ها به رصد کردن بپردازد.

در این مطلب نگاهی خواهیم داشت به هواپیمای بوئینگ 747 سوفیا که در اصل یک رصدخانه استراتوسفری اخترشناسی فروسرخ ( Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy ) می باشد و هدفش تحقیق و نگریستن به فضا و دیگر سیارات است.

با پیشرفت در دنیای تکنولوژی شاید جالب باشد که بدانید راه های تازه تری در حال بررسی است تا بتوان کشفیات جالب تر و بیشتری را انجام داد. سال ها پیش زمانی که درباره ی رصدخانه های هوایی صحبت می کردیم دور از ذهن بود که بتوان آن ها را در دنیای واقعی دید ولی این اتفاق امروز افتاده و این هواپیما در آسمان ها در حال تحقیق بر روی فضا می باشد.

همراه با کارناوال باشید در این سفر جالب و نگاهی خواهیم داشت به فضا از دید این هواپیما.

karnaval.ir0

درباره ی این هواپیما

تا به امروز بیش از 1500 مدل از بوئینگ 747 ساخته شده است و تنها 45 عدد از آن ها به تولید نهایی رسیده و در خطوط هوایی از آن ها استفاده شده است و امروزه شاهد 5 عدد از آن ها در آسمان هستیم. این هواپیمای رصدخانه ای تنها تفاوتی که در ظاهر با دیگر مدل ها دارد این است که 47 فوت کوچکتر می باشد و این در طراحی آن به راحتی قابل مشاهده می باشد.

در انتهای نام این مدل شاهد SP هستیم و این بدین معناست که هواپیما نسبت به دیگر مدل ها می تواند با سرعت بیشتر و در ارتفاع بالاتر و مسافت بیشتری را پرواز کند. مطمئنا گزینه ی مناسبی برای تبدیل شدن به رصدخانه ی هوایی به حساب می آید. هدف این هواپیما این است تا به ستاره ها و فضا نگاه کند و تازه ها را کشف کند. باید به این نکته اشاره کرد که ابتدا قرار بود از این هواپیما برای حمل و نقل مسافران در مسیرهای طولانی استفاده شود ولی ناسا تصمیم گرفت تا آن را تبدیل به یک رصدخانه استراتوسفری اخترشناسی فروسرخ کند.

اولین پرواز این رصدخانه هوایی در سال 2007 صورت گرفت و موفق هم بود. 

این رصدخانه متعلق به ناسا و مرکز هوافضای آلمان می باشد. یکی از ویژگی های این رصدخانه این است که می تواند در ارتفاع 12 کیلومتری در هر نقطه از زمین پرواز کند و از 85% از لایه ی رطوبتی جو زمین بالاتر می رود و می تواند امواج مادون قرمز را از فضا دریافت کند. زمانی که رصدخانه ی هوایی کایپر بازنشسته شد این رصدخانه هوایی جای آن را گرفت. ( کایپر یک رصد خانه متعلق به ناسا بود که بر روی یک فروند  هواپیمای سی-۱۴۱ استارلیفتر سوار بود.) 

 

هزینه ای که برای یک ساعت پرواز این هواپیما باید صرف شود برابر با $100,000 می باشد.

karnaval.ir15
karnaval.ir12

این هواپیما چه کاری انجام می دهد؟

بیشتر تلسکوپ هایی که ما می شناسیم توانایی دریافت نورهایی را دارند که چشمان غیر مسلح نیز می توانند آن ها را ببینند. ولی این هواپیما که مخفف آن SOFIA یا سوفیا می شود می تواند فراتر را ببیند، یعنی نورهای مادون قرمز را به راحتی می تواند مشاهده و مورد بررسی قرار دهد. این اتفاق به لطف تلسکوپ هایی که بر روی آن قرار گرفته اند امکان پذیر می باشد.

نورهایی که از فضا ما بوسیله ی چشمانمان می بینیم تنها قسمتی از نورهایی هستند که در فضای بی کران وجود دارند و استفاده از این رصدخانه به این معناست که می توان فضا و نورهایی که در آن جریان دارد را به نوعی متفاوت و کامل مورد بررسی قرار داد.

حال باید کمی علمی درباره ی این موضوع صحبت کنیم و نحوه ی کار این تلسکوپ را برای شما شرح دهیم.

انرژی نور مادون قرمز فقط یک لایه از طیف الکترومغناطیس به حساب می آید و این شامل نور مرئی، اشعه ی ایکس، امواج رادیویی و ... می شود. بسیاری از اجرام آسمانی که در فضا قرار گرفته اند تمام انرژی خود را از طریق طول موج مادون قرمز منتشر می کنند ولی آن ها همان نور مرئی و نامرئی هستند.

در مواقعی نور مرئی به واسطه ی وجود گاز و غبار در فضا پنهان می شود و نمی توان آن را دریافت کرد ولی مادون قرمز به راحتی می تواند عبور کنید و این جاست که باید از تلسکوپ مادون قرمز استفاده شود. 

karnaval.ir0
karnaval.ir11

نیاز ناسا به این رصدخانه ی هوایی

پرواز در ارتفاع بالاتر برای دریافت مادون قرمز بسیار بهتر و مفید تر واقع می شود و در نتیجه بر روی تحقیقات شاهد عملکردی بهتر خواهیم بود. Allan W. Meyer کسی که پرواز سوفیا را برنامه ریزی کرد از سال 1975 کار بر روی رصدخانه های هوایی را آغاز کرده بود. از دیگر ویژگی های این هواپیما و رصدخانه ی هوایی می توان به این موضوع اشاره کرد که قابلیت این را دارد که میان لایه های هوایی جا به جا شود و حتی در فصل زمستان نیز بتواند فضا را رصد کند.

در فصل زمستان رصد کردن بسیار مهم می باشد زیرا شب ها طولانی تر است و همچنین بخار آب در جو کمتر می باشد.

بر روی بدنه ی هواپیما در قسمت انتهایی و سمت چپ دری به عرض 172 اینچ و طول 226 اینچ قرار گرفته که در زمان استفاده از تلسکوپ باز می شود. درون این در تلسکوپی با قطر 2.5 متر قرار گرفته است. 

karnaval.ir10

یک ساعت پرواز یعنی 100,000 دلار هزینه کردن

با توجه به هزینه های زیادی که صرف ساخت و استفاده از این هواپیما می شود در سال 2006 نزدیک بود تا این پروژه منحل شود ولی این اتفاق رخ نداد. بار دیگر این اتفاق در سال 2013 نزدیک بود که به واقعیت بدل گردد و دلیل آن کمبود در تامین بودجه بود.

این پروژه 85 میلیون دلار هزینه داشت که در نهایت انجام شد.

با توجه به برآوردها یک ساعت پرواز این هواپیما هزینه ای برابر با 100,000 دلار را در پی خواهد داشت.

karnaval.ir6

جت ومپایر

به دلیل این که این هواپیما تنها باید به هنگام شب به پرواز در بیاید به آن جت ومپایر گفته می شود. تلسکوپ اطلاعات مناسبی را نمی تواند به هنگام روز جمع آوری کند و همچنین نور خورشید می تواند به لنزهای آن آسیب وارد کند.

داخل این هواپیما به سبک هواپیماهای نظامی B-1 bomber طراحی شده است. با پروازی که در ماه فوریه ی سال 2016 با این هواپیما صورت گرفت مشخص شد که می توان 10 هدف را بطور همزمان مورد مطالعه قرار داد. مانند قمر مشتری که تایتان نام دارد و سیاره ی مریخ.

این پرواز بر روی ایالات های کالیفرنیا، میسوری، ایندیانا، واشنگتن، نوادا و نیو مکزیکو انجام گرفت.

karnaval.ir9
karnaval.ir2

پرواز با این هواپیما

درست در زمان تعیین شده بعد از سوار شدن تمامی خدمه هواپیما برای پرواز آماده می شود. بعد از گذشت مدتی صدایی از بلندگوها شنیده می شود و خلبان می گوید : " NASA 747 heavy ready to taxi to runway 2-5 " .

سپس صدای موتورها به گوش می رسد.

نکته ای که باید به آن اشاره کرد این است که خلبان ها در 10 ساعت پروازی که هواپیما انجام می دهد به هیچ عنوان کنترل آن را در حالت خودکار قرار نمی دهند و بی وقفه به هدایت آن می پردازند.

karnaval.ir5

رصد کردن فضا آغاز می شود

قبل از آغاز شدن رصد دانشمندان و محققان حاضر در هواپیما با در دست داشتن کاغذ و اطلاعات مورد نیاز لباس های کار خود را می پوشند که شامل جلیقه هایی متحد الشکل می شود. رصد 6 ساعت و 55 دقیقه به طول خواهد انجامید.

در این زمان دمای کابین 60 درجه ی فارنهایت می باشد.

رصد در این زمان آغاز می شود.

karnaval.ir8

پایان ماموریت

بعد از گذشت مدت زمان رصد هواپیما برای فرود آماده می شود. در نهایت بعد از انجام تحقیقات هواپیما فرود می آید.

این پروازها هر کدام ممکن است به کشفی تازه منجر شود و یا برای کشفیات آینده راهی را باز کنند.

karnaval.ir13

سخن آخر

نظر شما درباره ی این رصدخانه ی هوایی چیست؟

دیدگاه خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.

دیدگاه ها : 0
account_circle
email

لطفا منتظر بمانید ....