کارناوالِ جدیدی در راه است
خبرم کن arrow_back

میراث جهانی یونسکو در ایران | قسمت اول

تمدن کهن ایران چیزی است که می توان سال ها در مورد آن سخن گفت و آثار بی بدیلی از آن را مرور کرد. جلوه های خیره کننده در گوشه گوشه این سرزمین، حکایت از غنای فرهنگی و تاریخی ایران عزیزمان دارند و بسیاری را مبهوت خود کرده اند. از شمال تا جنوب ایران پر است از آثاری که با دیدن شان لب به تحسین گشوده می شود و زبان از توصیف زیبایی های شان قاصر می ماند. 

اینجا ایران است؛ سرزمینی با هزاران سال قدمت که فکر کردن به پیشینه اش ردایی از غرور را بر تن می نشاند و سرمست مان می کند. آثار تماشایی ایران آن قدر جذاب و کم نظیر هستند که توجه جامعه جهانی را نیز به خود جلب کرده و بسیاری را حیرت زده ساخته اند. این آثار نه تنها برای ایران بلکه برای تاریخ جهان نیز ارزشمندند و باید به خوبی حفاظت شوند. برای همین است که نام برخی از آنها در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده اند تا همگان ارزش شان را بدانند و در راستای حفظ این آثار گرانبها گام بردارند. 

امروز می خواهیم به گوشه هایی از ایران مان سر بزنیم و ببینیم کدام یک از بناهای کشور موفق شده اند به فهرست جهانی یونسکو راه یابند و به افتخاری برای سرزمین مان بدل شوند. تعداد این آثار تا به امروز 23 عدد هستند و در این مطلب به معرفی 11 اثر از آنها می پردازیم. با کارناوال همراه باشید و بیشتر با این آثار آشنا شوید.

این مطلب تنها معرفی اجمالی هر یک از آثار است و شما می توانید معرفی کامل آن ها را در مطالبی جداگانه در کارناوال بخوانید.

ورود به صفحه اختصاصی معرفی میراث جهانی یونسکو در ایران | قسمت دوم

یونسکو | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

آشنایی اجمالی با میراث جهانی یونسکو

میراث جهانی یونسکو (World Heritage Sites) به مجموعه ای از مکان های فرهنگی یا طبیعی ثبت شده در سازمان جهانی یونسکو اتلاق می شود که توسط کمیته میراث جهانی یونسکو برگزیده شده اند. کمیته میراث جهانی سازمان یونسکو، ترکیبی از ۲۱ کشور عضو است که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد، هر چهار سال یک بار تعیین می‌شوند.

بر اساس کنوانسیون حفاظت از میراث جهانی فرهنگی و طبیعی، آثاری که در این فهرست جای می‌گیرند به تمام انسان‌های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص تعلق دارند و دولت‌ها باید در مورد حفظ و نگهداری آنها بکوشند.

کشورهای عضو یونسکو، می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌ عنوان میراث جهانی کنند. لازم به ذکر است که این آثار پس از ثبت در حیطه حاکمیت کشور مربوطه قرار می گیرند؛ اما حفاظت از آنها به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود.

ابتدا کشور متقاضی فهرستی از مکان‌های مهم طبیعی و فرهنگی خود را با عنوان «فهرست احتمالی» تهیه می کند و پرونده نامزدی آن توسط شورای بین‌المللی ابنیه و محوطه‌ها و اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت مورد ارزیابی قرار می گیرد. نتایج به دست آمده از این ارزیابی به کمیته میراث جهانی یونسکو اعلام می شود و این کمیته در جلسه سالانه خود نتیجه را به کشور درخواست‌دهنده اطلاع می‌دهند.

ده معیار برای پذیرش یک مکان به عنوان میراث جهانی یونسکو وجود دارد که مکان مورد نظر باید حداقل یکی از آن‌ها را دارا باشد. این معیارها عبارتند از:

معیارهای فرهنگی

(i): نشان دهنده یک شاهکار از نبوغ و خلاقیت انسانی باشد.

(ii): نشان دهنده تبادل ارزش‌های بشری در یک بازه زمانی در یک منطقه فرهنگی از لحاظ پیشرفت در معماری یا فناوری، برنامه‌ریزی شهری یا طراحی چشم‌انداز باشد.

(iii): گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته باشد.

(iv): نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد.

(V): نمونه برجسته‌ای از تعامل بین انسان و محیط زیست یا نماینده یک فرهنگ باشد.

(vi): به‌طور مستقیم یا ملموس مرتبط با رویدادها یا سنت‌های زندگی، افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی دارای اهمیت عالی جهانی باشد.

معیارهای طبیعی

(vii): پدیده بی نظیر طبیعی با زمینه‌های استثنایی و زیباشناسی باشد.

(viii): نمونه برجسته از مراحل و تغییرات تاریخ زمین‌شناسی باشد.

(ix): نمونه برجسته از فرایندهای زیست‌محیطی و بیولوژیکی در تکامل و توسعه زمینی، اکوسیستم‌های ساحلی و دریایی و جوامع از گیاهان و حیوان‌ها باشد.

(X): شامل زیستگاه‌های طبیعی مهم از نظر تنوع زیستی و حاوی گونه‌های در خطر باشد.

یونسکو | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown
  • Address : Shush County, Khuzestan Province
  • آدرس : استان خوزستان، 40 کیلومتری جنوب شرقی شوش
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 18:30
    شنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    جمعه : 08:00 صبح تا 18:30
  • تلفن : 061-42867213
  • هزینه : اتباع ایرانی 5500 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 35000 تومان
  • امتیاز گوگل : 4.6
  • امتیاز Trip Advisor : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 2 تا 4 ساعت
  • تخریب : 640 پیش از میلاد

نوع بنا

  • منطقه باستان شناسی
  • نیایشگاه

وضعیت نگهداری

  • متوسط

دوران تاریخی

  • پیش از میلاد

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • نامناسب

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

چغازنبیل نام یک نیایشگاه باستانی است که در زبان عیلامی با نام زیگورات دور اونتاش (Ziggurat Dūr Untash) خوانده می شده است. این نیایشگاه از شهر دوراونتش به جا مانده و در نزدیکی شهر باستانی شوش در استان خوزستان قرار دارد. برخی از کارشناسان این بنا را نخستین ساختمان مذهبی ایران می دانند و پژوهشگران بین المللی ارزش بسیاری برای آن قایلند. شهر باستانی دوراونتاش از سه حصـار متحدالمـرکز تشکیل شده که در مرکز آنها یک معبد مُطَبَق یا به اصطلاح باستان، "زیگورات" قرار گرفته است.

زیگورات چغازنبیل طرحی مربع شکل دارد و طول هر ضلع آن به 105 متر می رسد. خشت و آجر مصالح اصلی آن را تشکیل می دهند و هسته مرکزی طبقات زیگورات از خشت است و روکشی از آجر روی آن قرار دارد. پلکانی مرکزی در چهار طرف بنا قرار داشت که به طبقه اول راه پیدا می کرد و برای صعود به طبقات بالاتر باید از پلکان ضلع جنوب غربی استفاده می‌شد. این زیگورات به دو تن از مهم ترین خدایان عیلامی ها یعنی اینشوشیناک و نپیریشا اهدا شده است و معابد اصلی آنها در بالای آن قرار داشته اند.

معیار ثبت: iii, iv

شماره ثبت: 113

سال ثبت: ۱۹۷۹ (طی نشست سوم)

2- تخت جمشید | میراث ماندگار هخامنشی

  • Address : Perseolis, Marvdasht County, Fars Province, Iran
  • آدرس : استان فارس، شهرستان مرودشت
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 18:30
    شنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 18:30
    جمعه : 08:00 صبح تا 18:30
  • تلفن : 071-43341556
  • هزینه : اتباع ایرانی 3000 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 20000 تومان
  • وب سایت : کلیک کنید
  • امتیاز گوگل : 4.7
  • امتیاز Trip Advisor : 5
  • تاریخ شروع ساخت : حدود 518 پیش از میلاد | دوره هخامنشی
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 2 تا 5 ساعت
  • تخریب : احتمالا 330 پیش از میلاد
  • سبک معماری : هخامنشی

نوع بنا

  • شهر باستانی

وضعیت نگهداری

  • ضعیف

سبک معماری

  • هخامنشی

دوران تاریخی

  • هخامنشی

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • در حال تخریب

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

تخت جمشید یا پرسپولیس نام شهری باستانی در شهرستان مرودشت استان فارس است که در روزگاران دور به عنوان پایتخت باشکوه و تشریفاتی امپراتوری هخامنشیان شناخته می شد. سنگ بنای ساخت تخت جمشید در سال ۵۱۸ پیش از میلاد گذاشته شد و داریوش بزرگ بنیان گذار آن بود. پس از وی پسرش خشایارشا و نوه‌اش اردشیر یکم به گسترش این شهر پرداختند و موجب توسعه آن شدند. 

بر اساس باور بسیاری از تاریخ دانان اسکندر مقدونی، سردار یونانی در سال ۳۳۰ پیش از میلاد به ایران حمله ور شد و با به آتش کشیدن تخت جمشید آن را نابود کرد. با این وجود ویرانه های این شهر باشکوه از منابع مهم شناخت هخامنشیان و فرهگ آنها به شمار می روند و سنگ‌نبشته‌ها، گل نوشته‌ها و حکاکی های دیوارها و لوحه‌ها نقش پررنگی در پژوهش های کارشناسان دارند.

معیار ثبت: i, iii, vi

شماره ثبت: 114

سال ثبت: ۱۹۷۹ (طی نشست سوم)

ورود به صفحه اختصاصی معرفی تخت جمشید

3- میدان نقش جهان | نگین نصف جهان

  • Address : Naqsh-e Jahan Square, Isfahan, Isfahan Province
  • آدرس : اصفهان، میدان نقش جهان
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 24 ساعته
    شنبه : 24 ساعته
    یکشنبه : 24 ساعته
    دوشنبه : 24 ساعته
    سه‌شنبه : 24 ساعته
    چهارشنبه : 24 ساعته
    پنج‌شنبه : 24 ساعته
    جمعه : 24 ساعته
  • امتیاز گوگل : 4.7
  • امتیاز Trip Advisor : 5
  • تاریخ شروع ساخت : دوره صفویه
  • سطح هزینه : رایگان
  • مدت پیشنهادی بازدید : 2 تا 5 ساعت

نوع بنا

  • میدان

وضعیت نگهداری

  • خوب

دوران تاریخی

  • صفویه

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • خوب

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

میدان نقش جهان با نام رسمی میدان امام، اثری کم نظیر در شهر اصفهان است که مجموعه ای از آثار و بناها را می توان در آن دید. نقش جهان میدانی مستطیل شکل است که 560 متر طول و 160 متر عرض دارد. از جمله بناهای موجود در این میدان می توان به کاخ عالی‌قاپو، مسجد امام، مسجد شیخ لطف‌الله و سردر قیصریه اشاره کرد که هریک از جاذبه های پربازدید شهر اصفهان به شمار می روند. یکی از دلایل شهرت و جذابیت این میدان وجود ورودی بازار تاریخی اصفهان در آن است و فروشگاه های صنایع دستی نیز جلوه خاصی به آن بخشیده اند. بد نیست بدانید که این میدان در ابتدا زمین چوگان بود و مسابقات بسیاری در آن برگزار می شد. 

معیار ثبت: i, v, vi

شماره ثبت: 115

سال ثبت: ۱۹۷۹ (طی نشست سوم)

ورود به صفحه اختصاصی معرفی میدان نقش جهان

  • Address : Takht-e Soleymān, Takab County, West Azerbaijan Province
  • آدرس : استان آذربایجان غربی، ۴۵ کیلومتری شمال شرقی تکاب و روستای تخت سلیمان
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 20:00
    شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    جمعه : 08:00 صبح تا 20:00
  • تلفن : 044-45455312
  • هزینه : اتباع ایرانی 3000 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 20000 تومان
  • امتیاز گوگل : 4.6
  • امتیاز Trip Advisor : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : نامشخص
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 3 ساعت
  • تخریب : ۶۲۴ میلادی

نوع بنا

  • منطقه باستان شناسی

وضعیت نگهداری

  • متوسط

دوران تاریخی

  • پیش از اسلام

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • متوسط

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

تخت سلیمان محوطه ای باستانی است که چند كاخ و آتشكده آذرگشنسب و دریاچه ای زیبا در آن دیده می شود و وسیع ترین تاسیسات ساسانی محسوب می شود که تا امروز شناخته شده است. تخت سلیمان بزرگترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان پیش از اسلام محسوب می شد. آتشكده آذر گشنسب یكی از سه آتشكده مهم ساسانی به شمار می رفت و آتش آن تا قرن چهارم هجری شعله ور بود. برخی از شاهان ساسانی پس از به تخت نشستن با پای پیاده راهی این آتشکده می شدند و پس از پیروزی در جنگ نیز سهمی از غنایم جنگی برای آن در نظر می گرفتند.

می گویند پس از حمله اعراب آتشکده آذرگشسپ به متروکه ای بدل شد و دیگر شکوه خود را باز نیافت اما کارشناسان بسیاری این نظریه را رد می کنند و امپراتور روم را بانی ویرانی این اثر می دانند؛ مساله ای که به زودی در کارناوال مطلب مفصلی در موردش خواهید خواند. امروزه تخت سلیمان به یکی از مهمترین آثار تاریخی ایران تبدیل شده و گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به سوی خود می کشاند.

معیار ثبت: i, ii, iii, iv, vi

شماره ثبت: 1077

سال ثبت: ۲۰۰۳ (طی نشست بیست‌ و هفتم)

  • Address : Bam, Kerman Province, Iran
  • آدرس : استان کرمان، شهر بم
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 07:00 صبح تا 19:00
    شنبه : 07:00 صبح تا 19:00
    یکشنبه : 07:00 صبح تا 19:00
    دوشنبه : 07:00 صبح تا 19:00
    سه‌شنبه : 07:00 صبح تا 19:00
    چهارشنبه : 07:00 صبح تا 19:00
    پنج‌شنبه : 07:00 صبح تا 19:00
    جمعه : 07:00 صبح تا 19:00
  • تلفن : 034-44314520
  • هزینه : اتباع ایرانی 3000 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 20000 تومان
  • امتیاز گوگل : 4.7
  • امتیاز Trip Advisor : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : سده 5 پیش از میلاد
  • تاریخ پایان ساخت : فعال تا سال 1850 میلادی
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 3 ساعت
  • تخریب : 1382 بر اثر زلزله بم
  • معمار : 1390 تا کنون

نوع بنا

  • شهر باستانی

وضعیت نگهداری

  • ضعیف

دوران تاریخی

  • پیش از میلاد

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • نامناسب

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

 ارگ بم مجموعه ای بزرگ از ساختمان های بلند و محصور است که در نزدیکی شهر بم در استان کرمان قرار دارد. این ارگ وسعتی نزدیک به 180000 مترمربع دارد و دیوارهایی به بلندی ۶ تا ۷ متر و درازای ۱۸۱۵ متر آن را احاطه کرده اند. در معماری این شهر باستانی، دو بخش جدا از هم در نظر گرفته شده است که عبارتند از:

* بخش حکومتی شامل دژ نظامی، عمارت چهار فصل، سربازخانه، چاه آب ۴۰ متری و اصطبل به گنجایش ۲۰۰ اسب در مرکز

* بخش رعیت‌نشین شامل ورودی اصلی شهر، مسیر اصلی ورودی شهر به دژ و بازار، حدود ۴۰۰ خانه و ساختمان‌های عمومی مانند مدرسه و مکان ورزش

این ارگ در مسیر جاده ابریشم قرار گرفته و تا سال ۱۸۵۰ پس از میلاد نیز پر رونق بوده است؛ اما به طور قطع مشخص نیست چرا مردم آن را ترک گفته اند.

این ارگ تا تاریخ ۵ دی ۱۳۸۲ عنوان بزرگترین سازه خشتی در جهان را داشت؛ اما در این تاریخ بر اثر زلزله شدیدی که شهر بم و حومه اش را تحت تاثیر قرار داد، فرو ریخت و هنوز بازسازی آن ادامه دارد.

معیار ثبت: ii,iii,iv,v

شماره ثبت: ۱۲۰۸

سال ثبت: ۲۰۰۴ (طی نشست سی‌ و پنجم)

6- پاسارگاد | میزبان مقبره کوروش

  • Address : Pasargadae, Pasargad County, Fars Province, Iran
  • آدرس : استان فارس، شهرستان پاسارگاد، مجموعه پاسارگاد
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 17:30
    شنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    جمعه : 08:00 صبح تا 17:30
  • تلفن : 071-43341556
  • هزینه : اتباع ایرانی 3000 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 20000 تومان
  • وب سایت : کلیک کنید
  • امتیاز گوگل : 4.8
  • امتیاز Trip Advisor : 4
  • تاریخ شروع ساخت : دوره هخامنشی
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 2 ساعت
  • تخریب : هخامنشی

نوع بنا

  • شهر باستانی

وضعیت نگهداری

  • ضعیف

سبک معماری

  • هخامنشی

دوران تاریخی

  • هخامنشی

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • نامناسب

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

نام پاسارگاد برای هر ایرانی محل دفن کوروش را تداعی می کند؛ اما در واقع این نام به مجموعه ای تعلق دارد که سازه‌های باستانی برجای مانده از دوران هخامنشی را در خود جای داده و آرامگاه کوروش تنها یکی از آثار آن محسوب می شود. باغ پادشاهی پاسارگاد، کاخ دروازه، کاخ بارعام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آب‌نماهای باغ شاهی، ساختارهای دفاعی تل تخت، آرامگاه کمبوجیه، محوطه مقدس و تنگه بلاغی از جمله آثاری هستند که در این مجموعه مشاهده می شوند.

از شهر باستانی پاسارگاد به عنوان نخستین پایتخت شاهنشاهی هخامنشی نیز یاد می کنند و آن را یکی از آثار بی بدیل تاریخ ایران می دانند. در ساخت بناهای این مجموعه از چهار نوع مصالح اصلی استفاده شده که عبارتند از سنگ، آجر، خشت خام و چوب. جالب است بدانید که آجرهای به کار رفته در پاسارگاد قرمز هستند و ملات آنها یک نوع قیر طبیعی و عایق در برابر آب است.

معیار ثبت: i, ii, iii, iv

شماره ثبت: 1106

سال ثبت: ۲۰۰۴ (طی نشست بیست‌ و هشتم)

ورود به صفحه اختصاصی معرفی آرامگاه کوروش

  • Address : Allame Helli Blvd., Soltanieh, Zanjan Province, Iran
  • آدرس : استان زنجان، شهر سلطانیه، میدان علامه حلی، بلوار علامه حلی
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 20:00
    شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    جمعه : 08:00 صبح تا 20:00
  • هزینه : اتباع ایرانی 3000 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 20000 تومان
  • امتیاز گوگل : 4.6
  • امتیاز Trip Advisor : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : 703 هجری قمری
  • تاریخ پایان ساخت : 713 هجری قمری
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 2 ساعت
  • تخریب : سید علی شاه

سبک معماری

  • اسلامی
  • ایرانی

وضعیت فعلی

  • متوسط

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

نوع بنا

  • آرامگاه

وضعیت نگهداری

  • متوسط

دوران تاریخی

  • ایلخانی

ارزش تاریخی

  • زیاد

گنبد سلطانیه، ساختمانی با گنبدی فیروزه ای است که در شهر سلطانیه خودنمایی می کند و نمونه ای برجسته از هنر معماری ایرانی به شمار می رود. سلطان محمد خدابنده پسر ارغون خان و هشتمین پادشاه دوره ایلخانی پس از مشرف شدن به زیارت حضرت علی (ع) و فرزندش امام حسین (ع) به شیعه روی آورد. او تصمیم گرفت تا قبر حضرت علی (ع) و امام حسین (ع) را به سلطانیه منتقل کند و گنبد سلطانیه را به آرامگاه ایشان اختصاص دهد. معمار، سید علی شاه و ۳۰۰۰ کارگر برای ساخت این بنا به کار گرفته شدند و وزیر سلطان، خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی، وظیفه طراحی و نظارت بر ساخت آن را بر عهده گرفت.

هدف سلطان از احداث چنین بنای منحصر به فردی، این بود که پیکر مطهر امام اول شیعیان را در آن به خاک بسپارد؛ اما در نتیجه مخالفت علمای شیعه موفق به انجام چنین کاری نشد و پس از مرگش این مکان به آرامگاهی برای خودش تبدیل شد.

گنبد سلطانیه از نظر ارتفاع بعد از کلیسای سانتا ماریای ایتالیا و مسجد ایاصوفیه ترکیه به عنوان سومین گنبد جهان شناخته می شود و عنوان بزرگ‌ترین گنبد تاریخی در ایران و بزرگترین گنبد آجری در جهان را نیز یدک می کشد.

گنبد این سازه نخستین نمونه گنبد دو پوسته در جهان به شمار می رود و معماران در ساخت کلیسای سانتاماریا دلفیوره ایتالیا (کلیسای جامع فلورانس) و تاج محل هند از آن الهام گرفته اند. این گنبد با وزن ۱۶۰۰ تن به مدت بیش از ۷۰۰ سال همچنان پابرجا ایستاده و تنها ۸ سانتی متر نشست داشته است.

معیار ثبت: ii, iii, iv

شماره ثبت: ۱۱۸۸

سال ثبت: ۲۰۰۵ (طی نشست بیست‌ونهم)

8- سنگ نبشته بیستون کرمانشاه | یادگاری ارزشمند داریوش بزرگ

  • Address : Beistoun Inscription, Bistoun City, Kermanshah City, Kermanshah Province, Iran
  • آدرس : استان کرمانشاه، شهر کرمانشاه، شهر بيستون، محوطه تاریخی بیستون، سنگ نوشته بیستون
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 20:00
    شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    جمعه : 08:00 صبح تا 20:00
  • تلفن : 083-23723815,083-23723815
  • هزینه : اتباع ایرانی 3000 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 20000 تومان
  • وب سایت : کلیک کنید
  • امتیاز گوگل : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : در زمان داریوش بزرگ
  • تاریخ پایان ساخت : در زمان داریوش بزرگ
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 2 تا 4 ساعت
  • سبک معماری : هخامنشی

نوع بنا

  • منطقه باستان شناسی
  • سنگ نوشته

وضعیت نگهداری

  • متوسط

سبک معماری

  • ایرانی

دوران تاریخی

  • هخامنشی

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • متوسط

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

دشت بیستون منطقه ای در نزدیکی شهر کرمانشاه است که به دلیل موقعیت جغرافیایی، آب و هوای مطلوب، نزدیکی به منطقه بین النهرین، واقع شدن بر سر راه های مهم و قداست کوه بیستون در میان مردم، شاهان و فرمانروایان از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. 

همچنین این دشت به راه های مهم مانند جاده ماد به بابل در دوران هخامنشی و جاده ابریشم در روزگار اشکانی و ساسانی نیز نزدیک بود و همین امر توجه شاهان را به این منطقه دو چندان کرد و به مرور آثاری در آن به وجود آمدند. مهم ترین اثر به جامانده در این دشت کتیبه و سنگ نوشته برجسته داریوش هخامنشی است که رازهای بسیاری را از گذشته بر ما آشکار می کند. این سنگ نوشته و کتیبه نقش برجسته به دستور داریوش اول، پادشاه هخامنشی در ارتفاع 100 متری از زمین بر روی صخره ای آهکی حک شده و  شرح پیروزی داریوش بزرگ بر گئومات مغ و به بند کشیدن یاغیان را به تصویر کشیده است. گئومات کسی بود که خود را بردیا پسر کوروش بزرگ، نامید و ادعای سلطنت کرد؛ اما داریوش با کمک یارانش او را شکست داد و به سزای عملش رساند. متن کتیبه به چهار خط میخی، زبان فارسی باستان، عیلامی و اکدی یا بابلی نو نگاشته شده است و نقش برجسته تمام قد داریوش به ارتفاع 1.78 متر نیز در کنار آن به چشم می خورد.

معیار ثبت: ii, iii

شماره ثبت: ۱۲۲۲

سال ثبت: ۲۰۰۶ (طی نشست سی‌ام)

9- کلیساهای شمال غرب ایران | میراثی از مسیحیان

مجموعه ای از کلیساهای ایران نیز در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند که عبارتند از:

  • Address : 17 Km West of Jolfa, East Azerbaijan, Iran
  • آدرس : استان آذربایجان شرقی، ۱۷ کیلومتری غرب شهر جلفا
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 17:30
    شنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 17:30
    جمعه : 08:00 صبح تا 17:30
  • هزینه : اتباع ایرانی 2500 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 15000 تومان
  • امتیاز گوگل : 4.6
  • امتیاز Trip Advisor : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : سده هفتم تا نهم میلادی
  • تاریخ پایان ساخت : سده هفتم تا نهم میلادی
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 2 ساعت
  • سال افتتاح : بازیلیک

کاربری بنا

  • کلیسا

سبک معماری

  • بازیلیک

مربوط به

  • مسیحیان

آداب ورود

  • ندارد

دوران تاریخی

  • نامشخص

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

کلیسای سن استپانوس مقدس دومین کلیسای مهم ارامنه ایران است که از نظر اهمیت بعد از قره‌کلیسا قرار می‌گیرد. سن استپانوس یا استفان مقدس از حواریون حضرت مسیح و اولین مبلغان مسحیت بوده است و از اولین شهدای دین مسیحیت محسوب می شود. وی در ۲۶ دسامبر سال ۳۶ میلادی در اورشلیم توسط یهودیان به اتهام زدن سخنانی بر خلاف شریعت یهود، سنگسار شد و به شهادت رسید.

این کلیسای زیبا بین منطقه مرزی جلفا و جمهوری آذربایجان و در کناره رودخانه ارس بنا شده و از آنجا که در ارتفاعات ماغارد قرار دارد در منابع ارمنی به آن دیر ماغارد می گویند. کلیسای مزبور در سده هفتم تا نهم میلادی ساخته شد؛ اما  بر اثر زلزله ای شدید آسیب های جدی دید که در دوران صفویه مورد مرمت قرار گرفت. نکته جالب و زیبای این بنا دیوارهای خارجی آن هستند که با سنگ های خوش تراش و حجاری های بسیار زیبا و چشمگیری زینت داده شده اند.

این کلیسا به شاخه مسیحیان گریگوری که پیروان گریگور روشنگر و ساکن ارمنستان هستند تعلق دارد؛ اما مورد احترام تمام مسیحیان است. در یک روز از سال هزاران نفر از ارمنیان در این نقطه دور هم جمع می شوند تا ضمن زیارت، مراسم و مناسک خاص خود را به‌ جای آورند.

کلیسای زور زور ماکو | بنایی که جا به جا شد

کلیسای زور زور | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown
  • Address : Baroon Village, Maku County, West Azerbaijan Province, Iran
  • آدرس : استان آذربایجان غربی، شهرستان ماکو، روستای بارون، سد بارون
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 24 ساعته
    شنبه : 24 ساعته
    یکشنبه : 24 ساعته
    دوشنبه : 24 ساعته
    سه‌شنبه : 24 ساعته
    چهارشنبه : 24 ساعته
    پنج‌شنبه : 24 ساعته
    جمعه : 24 ساعته
  • امتیاز گوگل : 5
  • امتیاز Trip Advisor : 5
  • تاریخ شروع ساخت : 1298 میلادی
  • تاریخ پایان ساخت : 1314 میلادی
  • سطح هزینه : رایگان
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 ساعت
  • منطقه : سد بارون

کاربری بنا

  • کلیسا

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

مربوط به

  • مسیحیان

آداب ورود

  • ندارد

در نزدیکی شهر ماکو و در کنار روستایی به نام بارون، عبادتگاهی تاریخی با نام کلیسای مریم مقدس وجود دارد که با نام زور زور شهرت یافته است و با چشم اندازی تماشایی در کنار خود دل از رهگذران می برد. ساخت کلیسای زور زور توسط اسقف اعظم کلیسای تادئوس مقدس، به نام زکریا صورت گرفت و به یکی از مراکز تعلیمات دینی و فرهنگی و ادبی تبدیل شد. زور زور در مدت فعالیت خود توانست تعداد ۱۲ روحانی با شهرت جهانی در کلیساهای کاتولیک تربیت کند که از جمله آنها می توان به اسقف هوانس اشاره کرد که در سال ۱۳۳۰ میلادی لقب اسقف اعظم و مسوول مرکز علمی دیر کرنا (مرکز مهم کلیسای کاتولیکی در منطقه نخجوان) را از آن خود کرد. این کلیسا تا اوایل قرن ۱۷ میلادی و اوج جنگ های ایران و عثمانی به فعالیت خود ادامه داد؛ اما از آن پس متروکه ای از آن برجای ماند.

کلیسای کوچک زور زور یک بنای صلیبی شکل است که مانند سایر کلیساهای ارمنیِ هم عصر خود با سنگ های تراشیده شده در حجم های مختلف ساخته شده است. نکته جالب در مورد این کلیسا این است که بنای آن در سر جای اصلی خود قرار ندارد و به دلیل احداث سد مخزنی بارون به فاصله ۶۰۰ متری از محل اصلی خود انتقال داده شده است. از این جابه جایی به عنوان یکی از اتفاقات مهم در تاریخ نگهداری میراث فرهنگی و تاریخی کشور یاد می شود که هنوز مانندی ندارد.

معیار ثبت: i, iii, iv

شماره ثبت: ۱۲۶۲

سال ثبت: ۲۰۰۸ (طی نشست سی‌ودوم)

ورود به صفحه اختصاصی معرفی کلیسای زور زور

  • Address : Qara Kelisa Village, West Azarbaijan Province
  • آدرس : استان آذربایجان غربی، ۲۰ کیلومتری شمال شرقی چالدران، روستای قره کلیسا
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 09:00 صبح تا 20:00
    شنبه : 09:00 صبح تا 20:00
    یکشنبه : 09:00 صبح تا 20:00
    دوشنبه : 09:00 صبح تا 20:00
    سه‌شنبه : 09:00 صبح تا 20:00
    چهارشنبه : 09:00 صبح تا 20:00
    پنج‌شنبه : 09:00 صبح تا 20:00
    جمعه : 09:00 صبح تا 20:00
  • هزینه : اتباع ایرانی 3000 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 20000 تومان
  • امتیاز گوگل : 4.7
  • امتیاز Trip Advisor : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : سده 3 تا 6 میلادی
  • تاریخ پایان ساخت : سده 3 تا 6 میلادی
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 2 ساعت

کاربری بنا

  • کلیسا

سبک معماری

  • بازیلیک

مربوط به

  • مسیحیان

آداب ورود

  • ندارد

دوران تاریخی

  • نامشخص

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

قره کلیسا، کلیسایی با سنگ های سفید و سیاه و گنبدهای زیبا است که از آن با عنوان کلیسای تادئوس مقدس یا کلیسای طاطاووس نیز یاد می شود. این کلیسا به عنوان نخستین کلیسای جامع جهان مسیحیت شناخته می شود و یکی از ارزشمندترین بناهای مذهبی در آیین مسیحیت به شمار می رود.

بر اساس باور مسیحیان قره کلیسا آرامگاه تاتائوس مقدس (St. Thaddeus) است که به قصد تبلیغ این دین در سال ۴۰ یا ۴۳ میلادی وارد شمال غربی ایران و شهری به نام آرداز (آرتاز) شد و پادشاه وقت ارمنستان او را به قتل رسانید. به همین دلیل این مکان در روزهای آخر تیرماه و هفته اول مردادماه مصادف با قتل طاطاووس یا تادئوس مقدس میزبان مراسم خاصی است که ارمنیان و تعدادی از سُفرای کشورهای مسیحی در ایران در آن شرکت می کنند.

علاوه بر تقدس، ویژگی های خاص معماری نیز در چشم گیر بودن این بنا سهم بسزایی داشته اند. اولین نکته ای که در معماری این بنا به چشم می آید تکنیک و حجم پردازی است که به نوبه خود از کم نظیرترین پرداخت‌های هنرهای تجسمی به شمار می رود.

معیار ثبت: i, iii, iv

شماره ثبت: ۱۲۶۲

سال ساخت: ۲۰۰۸ (طی نشست سی‌ودوم)

 

10- سازه های آبی شوشتر | شاهکار تاریخی مهندسی ایران

  • Address : Taleghani St, Shooshtar, Khuzestan Province, Iran
  • آدرس : استان خوزستان، شوشتر، خیابان طالقانی
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 20:00
    شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 20:00
    جمعه : 08:00 صبح تا 20:00
  • هزینه : اتباع ایرانی 3000 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 20000 تومان
  • امتیاز گوگل : 4.7
  • امتیاز Trip Advisor : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : دوره هخامنشیان
  • تاریخ پایان ساخت : دوره ساسانیان
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 3 ساعت

دوران تاریخی

  • هخامنشی
  • ساسانی

وضعیت نگهداری

  • متوسط

نوع بنا

  • سازه آبی

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • متوسط

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

 سازه های آبی شوشتر یک سیستم آبیاری پیچیده بوده است که بر اساس شواهد، قدمتش به دوران حکومت داریوش بزرگ و سده 5 پیش از میلاد باز می گردد. ساکنان ایران زمین در زمان هخامنشیان تا ساسانیان با استفاده از طرحی هوشمندانه مجموعه‌ای به هم پیوسته از پل ها، بندها، آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب ایجاد کرده اند تا از آب بیشتر بهره ببرند. امروزه شاید تنها بخشی از این ساختار پیچیده باقی مانده باشد؛ اما ریزش آب حاصل از پساب آسیاب‌ها آبشارهای مصنوعی زیبایی را ایجاد کرده که به محوطه‌ای حوضچه مانند می ریزند و منظره ای حیرت انگیز را در دل شهر ایجاد کرده اند. این محوطه علاوه بر استفاده‌های صنعتی و چرخاندن آسیاب ها، در روزهای کم آبی نیز به داد مردم می رسیده و آب مورد نیاز ساکنان شهر را تامین می کرده است.

این اثر شامل بخش های متعددی است که عبارتند از: بند میزان، برج کلاه فرنگی، رودخانه دست کند گرگر، پل بند گرگر، مجموعه آبشارها و آسیاب های آبی، بند برج عیار، نیایشگاه صابئین، بند ماهی بازان شوشتر (بند خداآفرین)، قلعه سلاسل، کانال داریون، پل بند شادروان، بند خاک، پل بند لشکر و پل شاه علی، بند شرابدار و بند دختر

هر یک از این بخش ها کارکرد ویژه ای داشته و در ارتباط با دیگر اجزا کار می کردند. 

معیار ثبت: i, ii, v

شماره ثبت: ۱۳۱۵

سال ثبت: ۲۰۰۹ (طی نشست سی‌ و سوم)

یزد | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown
  • Address : Yazd, Yazd Province, Iran
  • آدرس : استان یزد، شهر یزد
  • سطح هزینه : ارزان $

سبک معماری

  • اسلامی
  • ایرانی

وضعیت نگهداری

  • متوسط

نوع بنا

  • شهر باستانی

ارزش تاریخی

  • زیاد

وضعیت فعلی

  • متوسط

امکان خرید آنلاین بلیط

  • ندارد

تماشای بادگیرهای برافراشته و خانه های قدیمی، دیدن میادین تاریخی، همنشینی با مردمان مهمان نواز و خونگرم، لذت تماشای ستارگان در اقامتگاه های سنتی و ...، همه و همه می توانند بهانه های خوبی برای سفر به یزد و گشت و گذار در آن باشند. بافت تاریخی شهر یزد با مساحتی در حدود ۸۰۰ هکتار عنوان گسترده‌ترین و اصولی ترین بافت تاریخ ایران را به خود اختصاص داده است و به عنوان دومین بافت خشتی دنیا از آن یاد می شود. این شهر دست نخورده ترین بافت تاریخی کشور را در خود دارد و مجموعه ای جذاب از بناها و آثار تاریخی را به نمایش گذاشته است.

از جمله بناها و جاذبه های تاریخی این شهر می توان به میدان امیرچخماق، خانه لاری ها، زندان اسکندر، بقعه دوازده امام، مسجد جامع و ... اشاره کرد که در گوشه گوشه یزد قرار گرفته اند و بافت تاریخی این شهر را تشکیل می دهند. 

معیار ثبت: iii, v

سال ثبت: ۲۰۱۷ (طی نشست چهل و یکم)

ورود به صفحه اختصاصی جاذبه های گردشگری یزد

سخن آخر

وجود نام آثار ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو تلنگری برای ماست تا قدردان وجود این زیبایی ها در کشورمان باشیم و پیش از آنکه دیر شود به دیدن شان برویم. گنجاندن بازدید از این آثار در برنامه سفرهای تان به شما کمک می کند تا بیشتر و بیشتر با تاریخ کشور آشنا شوید و پیشینیان خود را بیشتر بشناسید.

تا به حال به دیدن آثار جهانی ایران رفته اید؟

کدام یک از این آثار را بیشتر دوست داشتید؟

دیدگاه ها و تجربه های خود را با ما در میان بگذارید...

ورود به صفحه اختصاصی راهنمای سفر به ایران
دیدگاه ها : 0
account_circle
email

لطفا منتظر بمانید ....