موزه میراث روستایی گیلان

جاده زیبا

می خوایم همراه کارناوال قدم بگذاریم در جاده رشت - تهران ، این جاده خیلی زیبا و متفاوته ..

البته از جاده جوان و زیبای سراوان - شفت هم می تونیم به مقصد برسیم .. عکس یادگاری توی جاده فراموشتون نشه !

توی مسیر از هوای مطبوع و نمدارش ، از نم نم بارون های گاه و بیگاهش و از شالیزارهاش لذت ببرید!

البته حواستون به پیچ و خم های جاده هم باشه ... باید بگم که از جاده سراوان-فومن و قزوین-رشت هم می توانید به مقصد برسید !

درختای کنار جاده رو ببینید ، نظرتون راجع به رنگ سبز برگ درختاش چیه؟بهتون قول میدم این رنگ سبز در هیچ جای دنیا مثل و مانند نداره.

نقشه رو هم ببینین و حواستون به مقصد باشه !

باید برسیم به  پارک جنگلی سراوان،که در 18 کیلومتری جادۀ رشت- تهران هست .

مقصد همینجاست " موزه میراث روستایی گیلان " !

از زلزله تا موزه

زلزله رودبار فکر کنم بره بهشت ! آخه باعث ساخته شدن موزه میراث روستایی گیلان شد !!!

وقتی ساکنان گیلان زمین در خرداد ماه 1369 ناشکیبایی زمین را دیدند،وقتی از خانه های شهرنشینان و ساکنین روستا چیزی جز آوار باقی نمانده بود ، اندیشه ای در این آوارگی ها پدید آمد ، اندیشه حفظ سازه های معماری سنتی گیلان هر چند در شکلی نمادین و در قالب موزه !

از زبان دکتر محمود طالقانی موسس این موزه بشنویم :

" مسئولیت مطالعات مربوط به اثرات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زمین‌ لرزه خرداد ۱۳۶۹منطقه رودبار و منجیل به من سپرده شد. پس از این فاجعه، با شناختی که از حفظ میراث و موزه‌ها به ویژه در اروپا داشتم به جهت پاسداشت و حفظ صیانت از این فرهنگ به فکر راه‌اندازی موزه افتادم."

گذری به پیشینه موزه

هرچند برای اینکه این اندیشه به عمل تبدیل شود به بیش از یک دهه زمان نیاز بود ...

مطالعات اولیه برای احداث این اکوموزه از سال 1381 با همکاری اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان ، استانداری گیلان ، دانشگاه تهران ، اکوموزه آلزاس فرانسه و زیر نظر سازمان یونسکو آغاز شد.

عملیات اجرایی موزه میراث روستایی گیلان در سال 1384 آغاز گردید و فاز نخست آن یک سال بعد در 25 اردیبهشت ماه 1385 افتتاح و آماده بهره برداری شد .

همراه ما وارد موزه شوید ...

موزه میراث روستایی گیلان در زمینی به مساحت 263 هکتار واقع در پارک جنگلی سراوان در کیلومتر 18 جاده رشت - تهران احداث شده است.

بهتره با من بیاین که می خواهیم وارد این موزه زیبا بشیم ...

باید بگم که این موزه از شما ورودی نخواهد گرفت ، خوب دیگه همین دم در مشخص شد که گیلانیها چقدر گشاده دست و مهمان نوازند ...

حالا چرا پارک جنگلی سراوان رو انتخاب کردند؟

خب بعد از گرفتن عکسهای هوایی و بررسی هایی که انجام دادند دیدند که سراوان خیلی به گیلان شبیهه!

اما باید بدونید که موزه میراث روستایی گیلان فقط در یک جا قرار نداره ، هر قسمتش در یکی از روستاهای اطراف قرار داره؛ یعنی بررسی کردند و دیدند که از چندین حوزه میتونن مردم رو با فرهنگ گیلانی های ساکن روستا آشنا کنند و برای هر حوزه یک مکان خاص در نظر گرفتند...

در هر روستا یک بنا از موزه وجود دارد !

اومدن و ویژگی های فرهنگی و معماری روستاهای گیلان رو بررسی کردند، وبعد ٩ حوزه‌ی فرهنگی – معماری را در گیلان شناسایی کردند. هر یک از این حوزه‌ها با بازسازی یک روستا در محل موزه معرفی شد.در روستاهایی که میگم براتون یک بنا از مجموعه بناهای موزه قرار داره: روستای جلگه‌ی شرق، روستای جلگه‌ی مرکز، روستای جلگه‌ی‌غرب، روستای کوهپایه‌ی غرب،روستای کوهستان غرب، روستای کوهپایه‌ی شرق، روستای کوهستان شرق،  روستای ساحل غرب، روستای ساحل شرق.

برای شناسایی بنای مناسب یک تیم به آنجا می رفتند و از نظر معماری ، فرهنگی ،نحوه دسترسی و... بنا را بررسی می کردند و در نهایت مطالعه روی بنا را آغاز و درنهایت هم در صورت مساعد بودن به موزه میراث روستایی گیلان اضافه می کردند .

بزرگترین اکوموزه خاورمیانه

موزه های فضای باز تماشاگاهی غنی برای بینندگان خود فراهم می کنند تا حس همبستگی آنان را با پیشینیان خود به عنوان منابع هویت بخش تقویت کنند.

موزه میراث روستایی گیلان و اولین موزه ای است که در ایران تاریخچه و نوع فرهنگ و زندگی مردم را نشان می دهد آن هم در فضای باز ،نه مانند موزه های عادی در فضای بسته و با شرایط امنیتی خاص!

چه چیز هایی خواهید دید .....

در این موزه معیشت ، کار ، مسکن ، صنایع دستی و تمام آنچه در زندگی یک خانواده روستایی وجود دارد به شما نشان داده خواهد شد.

وجب به وجب این موزه خاطره است...خاطره زندگی گیله مردان و زنانی که روزگاری به همین روش زندگی می کردند ، همین قدر سخت بود ولی همین قدر هم شیرین ...

بوی و مزه های شمالی شما را غرق خواهد کرد

بوی نان محلی  و هیزم مستتان کرده ؟ بازهم جلوتر بیایید جنگل ، هیزم ، نان ، جمعیتی آدم مهربان با لباس های رنگارنگ محلی که با لبخند جاهای مختلف موزه را به شما نشان میدهند ، موزه ای بهتر از این موزه کجاست؟تا می تونید لذت ببرید ...

گیلان جان زندیم تی یاد امره خوشم می تی ایازو باد امره

گیلان جان زندیم تی یاد امره

خوشم می تی ایازو  باد امره

ایجورعادت بوگود می دیل تی امره

اوجور شیرین  کی بو  فرهاد امره

اینم یه شعر گیلکی! خب باید شعر به فضا بخوره ...ترجمشم فعلا نمیگم با من بیاین کمی دور بزنیم تا بعد براتون به فارسی بگم چی گفتم !!!!

براتون میخوام از پرورش کرم ابریشم در این موزه بگم !

پرورش کرم ابریشم

در یکی از قسمت های موزه کرم ابریشم پرورش می دهند ، خانم ها هم دور هم می شینند و پیله ابریشم را از کرم ابریشم جدا می کنند.

زنان و مردانی خستگی ناپذیر

ببینید که این آقایون چقدر زحمت می کشند؟

پیشه مردمان گیلان زمین علاوه بر برنج کاری و کار در شالیزار ها ، نجاری ، آهنگری ، و مراقبت از دام هاست ..

زنانی که پا به پای مردان خود هستند....

زنان گیلان زمین از قرنها پیش که تمدن در این جلگه ی همواره مرطوب و بارانی پا گرفت، در باغها و شالیزارها پا به پای همسرانشان کار کردند، در آغل حیوانات را تیمار و در خانه کودکان را پرورش دادند و دست ساخته هایشان را در بازارهای محلی به فروش می رساندند و بر ایوان خانه سفره هایی رنگین می گستردند تا اهل خانه و همسایگانِ نیازمند، اطعام شوند و میهمانان از راه رسیده، حرمت نگهداشته شوند ؛ این بود رسم ایرانی و گیلانی ...

بوی خوش نان با گمج !

انقدر لذت بردین از این همه زیبایی که گشنتون شده؟

نگاه کنید خانم ها با لباسهای محلی مملو از رنگ بر زمین نشسته و بر پشت گمج (ظرف سفالین ویژه گیلان) نانهای سنتی همچون نان برنج ، نان خرفه، کاکا و انواع حلواهای محلی می پزند و با لبخند مهربونشون تقدیم شما گرسنگان عزیز می کنند ، نوش جونتون ...!

گمج ...

گفتم ظرف سفالی گیلانی ها گمجه ، خب یه قسمت هم هست که ظرف سفالی و گمج و اینا وجود داره در سایز های مختلف!

البته در زبان گیلانی به آدم گیج هم می گن : گمج! حالا شباهتشو خودتون پیدا کنید،من که تا الان هر چی فکر کردم به نتیجه ای نرسیدم !!!

با خودتان یادگاری از اینجا ببرید!

برای یادگاری از این موزه از صنایع دستی گیلان برای خودتون سوغاتی ببرید ... عروسکای پارچه ای ، نمدی ، بافتنی ، کفش و لباسای محلی ، سبد های چوبی،قالیچه و هر آنچه دوست دارید ...

مکان های مختلف موزه :

در این موزه محل های جداگانه ای هم برای برای رستوران‌ها، چای‌خانه‌ها، بازارها، مساجد، مزارع و باغ‌های چای، شالیزار، باغ پرورش گیاهان دارویی، میهمانپذیر ، کارگاه‌های آموزش و تولید صنایع‌دستی، نظیر گمج‌سازی و سفالگری، مرواربافی، رشتی‌دوزی ، نمدمالی، چادرشب بافی و ... هست،

تازه یه جای جداگانه هم برای نگهداری دام درست کردند!کاملا از معماری روستایی گیلان الهام گرفته شده است.

طعم هایی که هرگز از یاد نخواهید برد !

راستی تا اونجا تشریف بردین از غذاهای خوشمزه گیلان لذت ببرید ، آش ترش ، ترشه تره ، باقلا قاتق ، کباب ترش و...

کلا هرچی  درمنو کلمه "ترش" داره گیلانیه !

یکبار امتحان کنید، طعم غذای گیلانی را هرگز از یاد نخواهید برد ..

باقالاقاتق با مرغنه ، حضرت گل مه مهمانه ! (باقالا قاتق با تخم مرغ ، مهمان من حضرت گل (جنابعالی) است...)

خانه های زیبا با تزیینات زیباتر

خانه هایی که با چوب و برنج ساخته شده،کاملا با آب و هوای گیلان متناسب است،آنچه که این خانه های زیبا را زیباتر کرده تزیینات زیبایی است که خانم های هنرمند گیلانی با دست خودشان درستشان کرده اند.

البته این سازه ها حساس هستند و باید خیلی مواظب ساختار این خانه ها باشیم !

اینم از تزییناتی که براتون گفتم ، کلا خانم های گیلکی خیلی هنرمندن ،در هر زمینه ای یه هنر برای رو کردن دارن :)

ساز کرنا ، رقص و آواز

نزدیک جشن های ملی و  مخصوصا جشن نوروز که می شود صدای ساز و کرنای نوروزی به گوشتان می رسد..

کرنا یک سازی است که اصالتش گیلانی است و گوشتان را می نوازد ! آواز هم که برایتان می خوانند و چه بهتر از این؟

علاقه مندید که رقص محلی ببینید؟ بفرمایید ..

جشن ها ....

خب گالری باز دیدین،از فروشگاه ها و بازارچه های محلی خرید کردین ، از رستوران محلیش غذا میل کردین ، اما باید بدونید جشن های معروف و محلی و مسابقات گسترده هر ساله اینجا برگزار می گردد.

از جمله جشن شالیزار،  جشن برداشت برنج بانوان ،  مراسم عروسی محلی، و برنامه های متنوع دیگر .

اینجا شادی کم نمی آورید ...

از جمله برنامه های دوره ای موزه میراث روستایی گیلان برپایی جشنواره های نوروزی و تابستانی، جشنواره ی طبح چای ایرانی، اجرای کنسرت موسیقی و آوازهای بومی – محلی، اجرای آیینهای شب یلدای گیلان، عروس بران، جشن خرمن، عروس گوله، نوروزی خوانی و... است.

اینم عکسایی از مراسم عروس گوله می باشد که بهتون نشون میدم.

بازی و تفریحات سالم

محوطه‌ی بازی‌ها و نمایش‌های بومي برای برگزاری کشتی‌گیله‌مردی، ورزاجنگ، لافندبازی و ... در نظر گرفته شده است.

کشتی گیله مردی خیلی جالبه ! لافند بازی هم همینطور! لافند بازی به انجام حرکات ورزشی بر روی طناب گفته می شود.

در میدانی سبز و پلکانهایی از چوب دردور آن بازیهای محلی چون لافند بازی اجرا می شود. یه جای خوب و یه هیجان خوب تر!

بفرمایید شیرینی محلی

تا اینجا اومدین و شیرینی معروف گیلان رو نخورده برین؟

امکان نداره ....بفرمایید کلوچه فومن! البته در این موزه زیبا می تونید نان برنجی و نان لاکو و حلوای خرش و حلوای زعفرانی که همه از دسرهای محلی اینجاست هم میل بفرمایید اما خوب کلوچه فومن چیز دیگری است جانا !!!

کلوچه فومن یه میان وعده عالیه که با شکر،آرد ،دارچین و ...درست میشه ، واقعا خوشمزست!

هیچ جای دیگه دنیا نمی تونین کلوچه فومن رو به این خوشمزگی بخورین ، خوشمزگی این کلوچه خوشمزه نوش جان شما باشه ...

حالا می خوام ترجمه شعری که براتون خوندم رو بگم :

گیلان عزیز زنده هستم با یاد تو

با باد و شبنم تو خوشم

آنگونه دلبسته تو شده ام

که شیرین با فرهاد بوده است ...

می خواستم یه کم با هم قدم بزنیم بعد ترجمشو بگم  ؛ همین :)

موزه پرطرفدار

با اینکه بیشتر مردم و مسافران علاقه زیادی به بازدید از موزه‌ها ندارند، اما این موزه از پربازدید‌ترین موزه‌های کشور است.

موزه میراث روستایی در جشن‌ها و تعطیلات سال میزبان جمعیتی بین پنج تا هفت هزار نفر بوده که برای یک موزه رقمی قابل توجه به‌شمار می‌آید ! موزه میراث روستایی گیلان یک موزه پر طرفداره ؛ فکر می‌کنم دلیلش این است که موزه، رابطه خوبی با گذشته نزدیک ما برقرار می‌کند و فقط جایی برای دیدن اشیای قدیمی نیست.

علاوه بر بازدید های مردمی ، شهرداری و مردم استان گیلان در روز درختکاری به کاشتن درخت در محدوده فضای موزه می پردازند.

بزرگداشت شب یلدا

در سالن کنفرانس موزه هم مراسم بزرگداشت شب یلدا برگزار می شود . گیلانی ها در شب یلدا این شعر را می خوانند :

"امشو، شب چله،خانم جیر پله،چاقو بزنیم هندونه کله :) " یعنی "امشب شب چله است،خانم، زیر پله است ! چاقو، به کله(محل اتصال به بوته) هندوانه بزنیم" و  معتقدند که هر کس شب یلدا هندوانه بخورد تابستان دچار تشنگی و زمستان دچار سرماخوردگی نمی شود.

و جالبه بدونیم که گیلانی ها با همین پوست هندوانه فال می گیرند که بسیار هم جالب است و علاوه بر همه اینها فال حافظ می خوانند و در گیلان شب یلدا را یکی از شب های مقدس سال می دانند و معتقدند در اين شب درختان سرشان را پايين مي‌آورند.

مراسم بزرگداشت اساتید و بزرگان

علاوه بر برنامه های متنوع و سرگرم کننده ، مراسم بزرگداشت بزرگان و اساتید و اسطوره های گیلان زمین در سالن اجتماعات این موزه برگزار می شود.مانند مراسم تقدیر از "استاد فریدون پور رضا" که آهنگ "ای شو بشوم کونوس کله ...(یه شب برم ازگیل چینی...)" رو خونده بود !

صبر کنید الان متن آهنگ و خود آهنگشو براتون میذارم :)

یک آهنگ محلی هم با هم گوش بدیم :

کی میتونیم بریم؟

این موزه در حال حاضر در روزهای پنجشنبه و جمعه و اعیاد هر هفته از ساعت 10 الی 18 برای دیدار عموم گشوده است.

برای هماهنگی هم میتونید از راه های ارتباطی زیر استفاده کنید :

تلفن : 01313238438

پست الکترونیک : musee_du_guilan@yahoo.com

وب سایت : www.gecomuseum.com

بی نظیر حتی در زمستان

اگر در زمستان قصد بازدید از این موزه هیجان انگیز رو داشته باشین ، باید براتون بگم که با تن پوش برف این موزه به مراتب زیباتر هم خواهد شد ...

تضمین خوشگذرانی !

فکر کنم تا الان هم برای دیدن این موزه بی نظیر مشتاق شده باشید ؛ تنها نه اما با تمام اعضای خانواده که اونجا باشید خیلی بهتون خوش می گذره ! اینجا از اون جاهاییه که کیف کردنتون رو صد در صد تضمین می کنم!

و در آخر همان درد و دل همیشگی !

این تابلو رو چندین بار دیدین ، همان حرف همیشگیست که در موزه میراث روستایی گیلان هم به چشم می خورد.

"مواظب جناب آقای درخت باشیم."

یک روز و یک نم نم باران خیالی                           من باشم و آن دلبر زیبای شمالی

در حاشیه جنگل سرسبز گیلان                            یک آتش و طعم خوش یک چای ذغالی

من مست او باشم و او چای بریزد                      قوری است که هی پر شود و خالی خالی

از بس که قشنگ است بنا دارم از امروز                 هر هفته خیالی کنم این حول و حوالی ...

 

ورود به صفحه اختصاصی راهنمای سفر به استان گیلان
دیدگاه ها : 2
account_circle
email

لطفا منتظر بمانید ....