باغ گنبد سبز قم

 باغ گنبد سبز قم که به نام‌ گنبد دروازه کاشان نیز شهرت دارد 3 آرامگاه در کنار هم است که از قرن هشتم هجری قمری به یادگار مانده‌اند. 2 بنای این مجموعه با توجه به کتیبه‌های تاریخی به دست آمده، مدفن امرای خاندان علی صفی (فرمانروایان مستقل قم در قرن هشتم هجری-قمری) است. البته برخی از مردم اعتقاد دارند که این 3 آرامگاه متعلق به سه تن از بزرگان عرب اشعری با نام‌های سعد، سعید و مسعود است که در دوران اسلامی شهر قم را احیا کرده‌ا‌‌ند. اما با مطالعه دقیق‌تر تاریخ، این ادعا خیلی نمی تواند درست و دقیق باشد.

به صورت کلی آنچه که از کتیبه‌های کشف شده از مجموعه باغ گنبد سبز قم به دست می‌آید م‌ توان گفت گنبد جنوبی مدفن خواجه اصیل الدین و دو نفر دیگر از حاکمان خاندان صفی به سال ۷۶۱ هجری قمری و گنبد مرکزی آرامگاه خواجه علی صفی و مقبره‌ سه تن از فرمانروایان خاندان صفی به سال ۷۹۲ هجری قمری است. در مورد گنبد سوم اطلاعات دقیقی در دست نیست.

معماری این مجموعه از گنبد سلطانیه زنجان تاثیر گرفته و انواع تکنیک‌های گچبری در ساخت آن استفاده شده است. کتیبه‌هایی به خط ثلث یا کوفی با گچبری برجسته سفید رنگ و زمینه لاجوردی با نقوش اسلیمی میان دو حاشیه، طاق نماهای قرینه و مقرنس‌کاری شده، شمسه‌ای عظیم با گره‌بندی‌های متعدد، آجرهای چینی منظم و متحدالشکل با اسامی الله، محمد (ص)، علی (ع) و...برخی دیگر از هنرهایست که در این اثر استفاده شده است.

این اثر در سال 1310 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.