نقد و بررسی کارناوال

اطلاعات کلی

مسیریابی و جاذبه های نزدیک

نقد و بررسی کاربران

  • Address : Beyazıt Mh., Fatih, İstanbul, Turkey
  • آدرس : ترکیه، استانبول، منطقه فاتح، محله بایزید، بازار بزرگ استانبول
  • ساعت دسترسی : امروز چهارشنبه 9:00 صبح تا 19:00
    شنبه : 9:00 صبح تا 19:00
    یکشنبه : تعطیل
    دوشنبه : 9:00 صبح تا 19:00
    سه‌شنبه : 9:00 صبح تا 19:00
    چهارشنبه : 9:00 صبح تا 19:00
    پنج‌شنبه : 9:00 صبح تا 19:00
    جمعه : 9:00 صبح تا 19:00
  • تلفن : +90 212 519 12 48
  • وب سایت : کلیک کنید
  • امتیاز کارناوال : 4.8
  • امتیاز گوگل : 4.4
  • امتیاز Trip Advisor : 4
  • سطح هزینه : گران و لوکس $$$$
  • مدت پیشنهادی بازدید : 2 تا 3 ساعت
  • منطقه : فاتح (Fatih)
  • مساحت : 110,868 متر مربع
  • تعداد مغازه : 3600
نقد و بررسی تخصصی کارناوال

بازار بزرگ استانبول | از بزرگترین بازارهای سرپوشیده دنیا

وقتی صحبت از سفر خارجی می شود، استانبول یکی از گزینه هایی است که همیشه روی میز قرار دارد. شاید این موضوع به نزدیکی جغرافیایی، هزینه های مناسب و یا تنوع در جاذبه های آن مربوط شود؛ اما دلیل هر چه که باشد تجربه و شنیده ها حاکی از آن است که اغلب مسافران از انتخاب خود پشیمان نبوده اند. اگر نگاهی به لیست طویل دیدنی های استانبول بندازیم، کم و بیش متوجه خواهیم شد که با یک مقصد درست و حسابی برای سفر رو به رو شده ایم. تعداد زیادی ساختمان تاریخی که از کاخ های امپراتوری تا مساجد باشکوه متفاوت اند. گردش های شبانه در خیابان و قایق سواری در بسفر را هم که به این مجموعه اضافه کنیم، می بینیم استانبول مقصدی است که برای همه سلیقه ها پیشنهادی در چنته دارد.

کارناوال تا به حال سفرهای زیادی به این شهر زیبای ترکیه داشته و دیدنی های کوچک و بزرگ متفاوتی از آن را به شما معرفی کرده است؛ این بار نیز راهی استانبول شدیم و باز هم قرار است یکی از دیدنی های متفاوتش را از نزدیک بررسی کنیم. به سراغ هسته تاریخی شهر و منطقه معروف فاتح می رویم. خیابان های تنگ و قدیمی را رد می کنیم و بازار بزرگ استانبول را پیش روی خود می بینیم. بله! امروز همراه کارناوال شاهد یک بازارگردی متفاوت و دوست داشتنی در استانبول خواهید بود. 

ورود به صفحه اختصاصی راهنمای سفر به استانبول

بازار بزرگ استانبول | Photo by : Puneet Verma
Photo by : Puneet Verma

چرا بازار بزرگ استانبول؟


  • از بزرگترین بازار سرپوشیده دنیاست.
  • یکی از محبوب ترین و پربازدیدترین جاذبه های استانبول است.
  • از این بازار می توانید سوغات و صنایع دستی ترکیه را تهیه کنید.
  • حتا در صورتی که اهل خرید نیستید، فضای تاریخی بازار برای شما جالب خواهد بود.
  • بازار بزرگ استانبول در سال 2014، به عنوان پربازدیدترین بازار دنیا دست یافت. 
  • یکی از نخستین بازارهای جهان محسوب می شود. 

آشنایی با بازار بزرگ استانبول | Grand Bazaar

 شهر تاریخی استانبول، دیدنی های بسیاری دارد؛ اما به جرات می توان گفت حساب بازار بزرگ، از باقی جداست. بازار بزرگ استانبول، بازاری رنگارنگ و پر هیاهوست که قرن‌هاست در قلب شهر تاریخی استانبول جا خوش کرده است. وقتی این نقطه را برای گشت و گذار انتخاب می کنید، در واقع باید برای ورود به یکی از بزرگترین بازارهای سرپوشیده دنیا آمادگی داشته باشید. وسعت بازار بزرگ استانبول برابر با 110,868 متر مربع است که 45,000 متر مربع آن بخش سرپوشیده بازار است. در مجموع 65 خیابان مسقف، 3600 مغازه و 14 کاروانسرا از جمله بخش های بازار است که همگی نامگذاری شده اند و موقعیت یابی را آسان کرده اند. امروزه می توانید انواعی از صنایع دستی ترکیه تا خوشمزه ها را در میان‌ بخش های مختلف این مجموعه وسیع و تاریخی را پیدا کنید. 

همه چیز از آن جا شروع شد که در قرن پانزدهم سلطان محمد دوم ملقب به فاتح، توانست شهر استانبول را فتح کند و امپراتوری هزار ساله روم شرقی را شکست دهد. با ورود و جایگیری حکومت عثمانی ها که همگی مسلمان بودند، شهر نیاز به بخش ها و اماکن جدیدی داشت. کلیساها به شکل مسجد درآمدند، حمام های عمومی بسیاری ساخته شدند و البته بازارها پا به عرصه وجود گذاشتند. در همین گیر و دار بود که بازار بزرگ استانبول نیز به دستور سلطان ایجاد شد. البته این بازار از همان ابتدا شکل کنونی خود را نداشت و در آن زمان تنها انبار بزرگی بود که برای داد و ستد مورد استفاده قرار می گرفت. بعدها برای پوشش مغازه‌های همسایه، خانات و کاروان‌سراهای اطراف، کوچه ها مسقف شدند و در طی سال های مختلف تعداد این کوچه های سرپوشیده افزایش یافت. در نتیجه این بازار بزرگ، شکلی پرپیج و خم به خود گرفت و ظاهر خود را تا به امروز حفظ کرد. 

امروزه گردشگران زیادی فارغ از نوع ملیت و قاره مبدا، برای بازدید از بازار بزرگ استانبول کنجکاوند؛ چرا که این بازار همچون دالانی است که مردم را از زمان حال به سال های دور می برد و شمه ای از استانبول تاریخی را به نمایش می گذارد. بد نیست بدانید این بازار روزانه حدود 250 تا 400 هزار بازدیدکننده دارد که این موضوع، بازار بزرگ را به یکی از پربازدیدترین بازارهای دنیا بدل می کند. همچنین بازار بزرگ استانبول در سال 2014 توانست به عنوان پربازدیدترین بازار دنیا دست پیدا کند. 

در ادامه همراه ما باشید تا به درون کوچه های پرپیچ و خم بازار بزرگ استانبول برویم و با دست پر از آن بیرون بیاییم.

ورودی بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown
ورودی بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

حال و هوای بازار بزرگ استانبول | از قرن نوزده تا به امروز 

چشمان تان را ببندید و همراه ما گشتی در تاریخ بزنید. به ابتدای قرن نوزدهم میلادی می رویم و خودمان را به قسطنطنیه می رسانیم. پرسان پرسان به سوی بازار بزرگ استانبول راه می افتیم، از کنار ایا صوفیه و مسجد زیبای سلطان احمد عبور می کنیم، کوچه و پس کوچه های شهر را پشت سر می گذاریم و به یکی از ورودی های بازار می رسیم. شلوغی و همهمه مردم، ما را به سمت بازار می کشاند، راه‌مان را باز می کنیم و قدم به درون بازار بزرگ می گذاریم. وارد خیابان های سرپوشیده بازار بزرگ می شویم و در دو سوی خیابان تاجران ترک را می بینیم که اجناس خود را بر دست گرفتند و برایشان بازارگرمی می کنند. اغلب این فروشنده ها روی تخت های چوبی تکیه زده اند که در دو سو به چشم می خورد. لباس ها و پارچه هایی از دیوار و سردر حجره ها آویزان است که برای لحظاتی چشم را مجذوب طرح های منحصر به فرد خود می کنند. اما برای دیدن سایر اجناس باید منتظر بمانید تا فروشنده آن ها را از اتاقک پشت سر خود که آن را دولاب می نامند، بیرون بیاورد. در انتظار فروشنده، روی تخت چوبی بنشینید، به زودی با استکانی چای یا قهوه ترک از شما پذیرایی می شود و می توانید ضمن گفت‌وگو با فروشنده برای خرید قطعی وسیله موردنظر تصمیم بگیرید و یا برای قیمتش چانه بزنید. پس از آن راه می افتیم تا بازار بزرگ را بیشتر ببینیم. سر هر کوچه که برسیم می توان تا آخرش را حدس زد چرا که شبیه بازارهای ایرانی خودمان هر کوچه به یک راسته از فروشندگان اختصاص دارد. قدری بیشتر که بگردیم، می بینیم مغازه های لوکس تر در بخش داخلی بازار قرار دارند و طلافروش ها، اسلحه سازها و فروشندگان ظروف کریستالی اینجا برای خود کاسبی راه انداخته اند. در ادامه به بازار صندل می رسیم و راسته پارچه فروش ها، مس فروش ها، چینی فروش ها و ... را در اینجا پیدا می کنیم. به خیابان های میان این دو بازار می رویم و تازه صدها کفش فروش را می بینیم که کفش های زرد و قرمز و آبی و مشکی را در ردیف های چوبی قفسه چیده اند. از میان کفش ها که عبور کنیم به بخش رنگارنگ دیگری می رسیم: دنیایی از ادویه ها و داروهای گیاهی. 

دیگر به وسط روز رسیده ایم و وقت ناهار است، فروشندگان را می بینیم که از داخل وسایل خود ناهارشان را در می آوردند و مشغول می شوند. با گشت و گذاری که در بازار داشتیم دیدیم در این جا خبری از رستوران ها و قهوه خانه ها نیست، اما ناامید نمی شویم و به گشتن ادامه می دهیم. در همین حین چشم مان به غرفه های کوچک میان بازار می افتد که خوراک سبکی مانند دونر کباب، دسر و قهوه ترکی می فروشند. قدری دسر و قهوه ترک می گیریم و مشغول گپ و گفتیم که کسی با صلابتی کم پیدا و ظاهری معمولی از راه می رسد و سفارشی به مرد دستفروش می دهد. گرچه ظاهر مشتری جدید به مانند مردم عادی است اما نوع گفتارش کاملا متمایز است. در همین افکاریم که کسی آرام به ما می گوید سلطان محمود دوم عادت دارد تا در لباس مبدل و برای صرف دسر به این قسمت از بازار بیاید. در ادامه توضیح می دهد بازار بزرگ استانبول تنها جایی است که مردم عادی شانس آن را دارند تا خواص شهر و بزرگان استانبول را از نزدیک ببینند. در کل، بازار بزرگ شهر تنها برای خرید نیست و بسیاری می آیند تا از خانواده و فامیل های خود باخبر شوند و با یک تیر دو نشان بزنند. 

ساعت هاست که از خیابانی به خیابانی و از دولابی به سراغ دولاب دیگری رفته ایم و خورشید از وسط آسمان به انتهایش رسیده و می خواهد که چادر شب به سر کند. هوا به تاریکی می زند و فروشندگان تُرک خسته از کار روزانه وسایلشان را داخل دولاب ها می گذارند و پارچه سر در آن را که در بالا جمع شده، باز و آویزان می کنند. همراه آن ها از بازار خارج می شویم و نگهبانان را می بینیم که درهای بازار را می بندند و آماده مراقبت از بزرگترین بازار شهر هستند. جالب است بدانید صنف تاجران بازار، این نگهبانان را استخدام کرده اند و حقوق آن ها را پرداخت می کنند. این نگهبان ها حسابی حواس شان به بازار است و تمام شب پلک روی هم نمی گذراند تا بتوانند از اموال تاجران مراقبت کنند. نگهبان های بازار همچنین پس از بسته شدن مجموعه هیچ کس را راه نمی دهند مگر آن که فردی حکم امپراتوری در دست داشته باشد. جالب آن که با وجود ثروت هنگفتی که در بازار بزرگ استانبول خوابیده است، وجود نگهبان ها و تدابیر امنیتی به گونه ای بوده که سرقت اموال به تعداد انگشت های دست هم نمی رسد. یکی از معدود دزدی های بزرگی که در طول تاریخ، بازار بزرگ به چشم خود دید، ربودن 30 هزار سکه طلا از بخش قدیمی بازار در سال 1591 بود. این دزدی تمام شهر را به هم ریخت و بازار بزرگ از شوک آن دو هفته تمام بسته باقی ماند. اعتصاب تاجران تا آن جا ادامه پیدا کرد که در نهایت سکه های به سرقت رفته در بخشی زیر زمینی و زیر حصیری درون بازار پیدا شد. سارق، فروشنده جوانی از بازار بزرگ بود که به دستور پادشاه وقت، سلطان مراد سوم اعدام شد.

دویست سال در طی زمان جلو می رویم و به زمان حال بر می گردیم. تغییر بازار را به چشم می بینیم. دیگر به مانند گذشته چنین تنوعی در مغازه های بازار بزرگ وجود ندارد و خبری از آن همه خریدار و فروشنده نیست؛ اما هنوز هم برخی از راسته های فروشندگان برجا هستند:

  • طلا و جواهری ها را در کنار خیابان کالپاکجیلاش | Kalpakcılar Caddesi
  • مبل فروشی ها در کنار خیابان دیوریکلی |  Divrikli Caddesi
  • فرش فروشی ها در کنار خیابان صاحافلار | Sahaflar Caddesi
  • لباس پوست و چرم در کنار خیابان پرداچیلار | Perdahçılar Caddesi
  • و ...

گرچه بازار بزرگ استانبول از شکل تاریخی اش فاصله گرفته است؛ اما هنوز هم جذابیتش به قوت خود باقی است. دوباره همراه ما بیایید تا درون خیابان های سرپوشیده و پرپیچ و خم بازار بگردیم و با فروشنده ها حال و احوال کنیم. شاید تعجب کنید، اما در واقع پیش از آن که شما سر برسید، این فروشنده ها هستند که شما را صدا می زنند و به درون مغازه خود دعوت می کنند. از اسم و رسم و محل تولدتان می پرسند و اگر بلد باشند، چند کلمه ای هم به زبان شما می گویند. حوصله کنید و از کنار مغازه ها بگذرید، طیف متنوع و رنگارنگ مغازه ها دائم حواس تان را از دیگری پرت می کند و گاه نمی دانید، کدام را بیشتر نگاه کنید. نکته جالب که در این گشتن ها توجه را به خودش جلب می کند، شباهت خیابان ها و دالان های سرپوشیده بازار است. به پیچی می رسید و گویی همین چند دقیقه پیش آن را رد کرده بودید، اما مغازه های متفاوت خبر از کشف بخش های جدیدتر می دهد. ممکن است در حین گردش‌تان به بخش های روباز بازار بزرگ برسید، در این جا مغازه هایی مشابه با فروشگاه های درون بازار می بینید که اغلب قیمت های مناسب تری دارند. در نهایت همین وسعت قابل توجه بازار باعث می شود پیاده روی و گشت و گذار در بازار بزرگ استانبول تمامی ندشته باشد و بتوانید ساعت ها درونش وقت بگذرانید. 

تاریخچه بازار بزرگ استانبول: از بدو تولد

در زمستان سال 1455 میلادی، درست کمی پس از فتح استانبول به دست عثمانی ها، ساخت هسته اصلی بازار بزرگ استانبول آغاز شد که این اتفاق مقدمه ای بر موفقیت اقتصادی شهر محسوب می شد. این بازار که در ابتدا چندان بزرگ نبود، ساختش به دستور سلطان محمد دوم (فاتح استانبول) انجام گرفت و برای کسب و کار تاجران پارچه و جواهر مدنظر بود. از همین رو در آن زمان با نام «بِدِستان جواهر» در میان مردم مشهور شد. بدستان از کلمه فارسی بِزِستان گرفته شده و به معنای بازار پارچه است. البته این بازار را با نام های دیگری چون بازار داخلی، بازار باستانی و یا بازار قدیمی نیز می شناختند. 

در آن روزگار استانبول شهری تپه ای و مرتفع بود که بخش های مختلفش را با نام های تپه اول و دوم و ... عنوان می کردند. برای ساخت بدستان جواهر یا هسته اولیه بازار بزرگ، مکانی را روی تپه سوم استانبول یعنی جایی میان دیوانخانه های امپراتوران سابق روم شرقی در نظر گرفتند. این نقطه همچنین از نخستین کاخ سلاطین عثمانی (توپکاپی) که در حال ساخت بود فاصله چندانی نداشت. 

5 تا 6 سال بعد از شروع ساخت یعنی در سال های 1460 تا 1461 میلادی، ساخت بازار تمام شد و همان جا وقف مسجد ایا صوفیه شد. بد نیست بدانید ایا صوفیه که تا پیش از فتح استانبول کلیسای جامع شهر بود، با حضور مسلمانان تبدیل به مسجد جامع شهر شد.

نتایج تحقیقات و بررسی های آجرکاری بازار بزرگ نشان از آن دارد که اغلب سازه بازار در نیمه دوم قرن پانزدهم میلادی ساخته شده است؛ این در حالی است که در سر در ورودی شرقی بازار، یک لوح با طرح عقاب امپراتوری به چشم می خورد. این عقاب یکی از نشان های اشرافزادگان روم شرقی به حساب می آید و تعدادی از محققان با استناد به این لوح تاریخی معتقدند که سازه اصلی بازار پیش از عثمانی ها ساخته شده است. 

در نخستین سال های پا گرفتن بازار پارچه و جواهر استانبول، بازار دیگری به موازات این محل فعالیت می کرد که برای داد و ستد بردگان بود. این بازار از دوره امپراتوری روم شرقی در استانبول باقی مانده بود. البته باز هم بازارهای دیگری در اطراف بازار پارچه و جواهر قرار داشت که از آن جمله بازار عتیقه فروشی، بازار طولانی و بازار کتاب بودند. بازار طولانی، بازار طویلی بود که از پایین تپه کشیده می شد و تا آبراه گلدن هورن یا شاخ طلایی ادامه پیدا می کرد. این بازار از مهم ترین بازارهای استانبول در آن زمان بود. بازار کتاب نیز که در همان حوالی بازار اولی جا گرفته بود، پس از زلزله استانبول در سال 1894 جا به جا و به کنار مسجد بایزید منتقل شد. 

چند سال بعد، بار دیگر به دستور سلطان محمد دوم بازار دیگری در شمال بازار پارچه و جواهر ساختند که آن را با نام های بدستان صندل، بازار کوچک یا بازار جدید یاد می کردند. در این بازار نخ هایی به فروش می رفت که در شهر بورسا (Bursa) ترکیه ریسیده می شدند و به رنگ چوب درخت صندل (قهوه ای روشن) بودند. پس از ساخت این بازار، بدستان پارچه نیز به این مکان منتقل شد و مکان نخستین همچنان برای تجارت طلا و جواهر باقی ماند و به بازار مجللی در شهر تغییر چهره پیدا کرد. در این زمان این دو بازار در دو ساختمان جداگانه و نزدیک هم قرار داشتند. پتروس گیلیوس (Petrus Gyllius) سیاح و دانشمندی فرانسوی که در قرن شانزدهم به استانبول رفته بود، در خاطراتش نقل می کند که میان دو بازار صندل و جواهر، مسجد بایزید، بقایایی از چند کلیسا و یک آب انبار بزرگ قرار داشت. هر چند مدت کوتاهی پس از برپایی بازار صندل، فروشندگان بسیاری مغازه های خود را میان این دو بازار و در اطراف این ساختمان ها برپا کردند. به زودی میدانی در این منطقه متولد شد که منحصرا به تجارت و بازار تعلق داشت. 

ورود به صفحه اختصاصی معرفی ایا صوفیه

بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

دوران اوج بازار بزرگ استانبول

در ابتدای قرن هفدهم میلادی بود که بازار بزرگ استانبول به شکل نهایی خود درآمد. در این زمان امپراتوری قدرتمند عثمانی، گستره وسیعی از سه قاره را تصاحب کرده بود و کنترل کامل جاده های ارتباطی آسیا و اروپا را در دست داشت. این موضوع به خودی خود بازار بزرگ و کاروانسراهای اطرافش را به مرکزی برای تجارت در منطقه مدیترانه بدل کرد و یکی از پررونق ترین دوره های بازار را شکل داد. به گواهی سفرنامه های گردشگران مختلف اروپایی، بازار بزرگ استانبول در این دوره تا نیمه نخست قرن نوزدهم در تمام اروپا مانند نداشت و از لحاظ تنوع، کیفیت و تعداد کالاهای تجاری پیشتاز بود. همچنین با توجه به نوشته های این افراد، بازار بزرگ استانبول در آن زمان مربع شکل بود و سه خیابان اصلی داشت. دو خیابان عمود برهم بودند و درست از میان بازار می گذشت و خیابان سوم نیز از بیرون، به موازات بازار ادامه پیدا می کرد. در مجموع در بازار، 67 خیابان بزرگ و کوچک وجود داشت که هر یک از آن ها به نام مغازه هایی که در آن راسته قرار داشتند، شناخته می شد. همچنین چندین میدانگاه در فضای بازار دیده می شد که از آن ها برای برپایی نمازهای روزانه استفاده می کردند. البته این تمام چیزی نبود که بازار بزرگ استانبول در خود جای داده بود، بلکه 5 مسجد و 7 آبخوری نیز در این محوطه قرار داشت. بازار بزرگ در آن زمان به 18 ورودی مختلف مجهز بود که هر روز صبح باز و عصرها بسته می شد. از همین جا بود که نام «بازار بسته» برای بازار بزرگ انتخاب شد. 

از جمله جهانگردان و اشخاص بزرگی که در طی تاریخ توضیحات دقیق و مهمی درباره بازار بزرگ استانبول ارائه کرده اند می توان به اولیا چلبی، جهانگرد معروف ترک اشاره کرد که در سال 1638 میلادی سفرش را از استانبول آغاز کرد. بنا بر اطلاعات چلبی، شمار مغازه های بازار به 3 هزار باب می رسید. همچنین علاوه بر آن ها 300 مغازه در اطراف بازار وجود داشت که در کنار کاروانسراهای وسیع و چند طبقه و درون فضایی رواق مانند برپا شده بودند. جالب آن که در نیمه اول قرن هفدهم، یک دهم کل مغازه های شهر استانبول در محوطه بازار بزرگ و اطرافش قرار داشت. البته در آن زمان هنوز بازار به شکل سرپوشیده نبود. 

در طی تاریخ، وقوع فجایع بزرگی مانند آتش سوزی و زلزله بارها به بازار بزرگ استانبول آسیب رساند. نخستین آتش سوزی در سال 1515 میلادی رخ داد و دیگری در سال 1548 به وقوع پیوست. همچنین آتش سوزی های دیگری در طی سال های 1588، 1618، 1645، 1652، 1658، 1660 (در طی این آتش سوزی کل شهر نابود شد.)، 1687، 1688 (این آتش سوزی به بازار طولانی آسیبی جدی وارد کرد)، 1695 و 1701 رخ داد. آتش سوزی سال 1701، صدراعظم وقت یعنی «داماد نوشهری ابراهیم پاشا» (Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha) را وادار کرد تا چندین بخش از بازار را در سال های 1730 و 1731 بازسازی کند. در همین زمان یکی از خواجه های پرنفوذ دربار به نام بشیر آغا (Beşir Ağa) نیز دستور داد تا یک آبخوری در نزدیکی ورودی مرجان ساخته شود. امروزه اگر به بازار بزرگ استانبول بروید، هنوز هم می توانید این آبخوری را ببینید. 

همچنین یکی از دیگر اتفاقاتی که در این دوران رخ داد، وضع قانون جدیدی برای جلوگیری از آتش سوزی ها بود. به این ترتیب پس از آن بود که در سال 1696 میلادی، چندین بخش از فضای میانی دو بازار را با استفاده از طاق ها پوشاندند. با این وجود در سال های بعد همچنان چند آتش سوزی دیگر برپا شد و مجموعه بازار بزرگ آسیب دید. همچنین زلزله ای در سال 1766 خسارات بیشتری به بازار وارد کرد که سال بعد از آن، توسط سرمعمار دربار عثمانی مرمت شد. 

اوج بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

بازار بزرگ استانبول در قرن نوزده و بیست میلادی

قرن نوزدهم با اتفاقات دیگری همراه بود، گسترش تجارت پارچه و الیاف در غرب اروپا، معرفی روش های تولید انبوه، امضا شدن عهدنامه تسلیم بین امپراتوری عثمانی با بسیاری از کشورهای اروپایی و همچنین پیشی گرفتن تجار اروپایی در تولید مواد خام و کالاها باعث شد که بازار بزرگ استانبول از روزهای اوجش فاصله بگیرد. به این ترتیب در سال 1850 میلادی، اجاره بهای مغازه ها در بازار بزرگ استانبول کاهش یافتند و به یک دهم قیمت پیشین در دو تا سه دهه گذشته رسیدند. همچنین با موفقیت محصولات غربی، بسیاری از مغازه داران دریافتند برای ادامه کسب و کار خود ناچارند از بازار بزرگ خارج شوند و به محله های اروپایی نشین استانبول چون پرا و گالاتا بروند. 

بنا به آمارِ یک تحقیق که در سال 1890 انجام شد، بازار بزرگ استانبول در آن زمان 4,399 مغازه فعال، 2,195 اتاق، یک حمام، یک مسجد، ده مدرسه، یک مقبره و 24 کاروانسرا داشت. چند سال بعد، وسعت این مجموعه برابر با 30.7 هکتار بود و 61 خیابان داشت؛ اما تعداد مغازه ها به وضوح کاهش یافته بود و به بیش از 3 هزار باب می رسید. همچنین تعداد کاروانسراها در این تاریخ 13 عدد بود. 

آخرین فاجعه ای که برای بازار بزرگ رخ داد مربوط به سال 1894 می شود؛ زلزله ای خانمان برانداز استانبول را زیر و رو کرد. وزیر کار وقت در دولت عثمانی، محمود جلال الدین پاشا تا سال 1898 بر روی مرمت خسارات وارده به بازار بزرگ نظارت داشت. در این دوره بازار بزرگ استانبول باز هم از شکوه پیشین خود فاصله گرفت و وسعتش کاهش یافت. به طور مثال بخش بازار طولانی که در غرب قرار داشت، از بازار بزرگ جدید خارج شده و آن را به خیابانی رو باز تبدیل کردند. این خیابان بعدها به نام خیابان چادرسازها معروف شد. البته در طی همین ساخت و سازها بود که دروازه قدیمی و بازار پوست فروش ها نیز به کل از بین رفتند. همچنین از آن همه کاروانسرایی که در بازار بزرگ قرار داشت، تنها 9 ساختمان سرپوشیده درون مجموعه قرار گرفت و سایر کاروانسراها در بیرون از بازار باقی ماندند. 

از دیگر تغییراتی که در بازار بزرگ استانبول رخ داد، خروج بازار صندل در سال 1914 میلادی بود. این بازار در طی رقابتی اروپایی تخریب شد و پس از آن به مالکیت شهرداری استانبول درآمد و به خانه حراج فرش استانبول تبدیل شد. در سال 1927 نیز بخش های مختلف و خیابان های بازار بزرگ را نامگذاری کردند. آخرین آتش سوزی بازار در سال های 1943 و 1954 میلادی اتفاق افتادند و متعاقبا مرمت هایی انجام شد که در 1959 به پایان رسیدند. آخرین بازسازی بازار بزرگ استانبول در 1980 میلادی انجام شد و در طی آن تمام پوسترهای تبلیغاتی را از روی دیوارها و اطراف بازار جمع کردند. 

معماری بازار بزرگ استانبول

همان طور که در بخش تاریخچه متوجه شدیم، بازار بزرگ استانبول از دو ساختمان در نزدیکی هم تشکیل شده که به مروز زمان فضای میان این دو ساختمان از مغازه ها پر شد و خیابان های مسقف ایجاد شدند. این دو ساختمان، بازار طولانی و بازار صندل بودند. با نگاهی به نقشه ساختمان بازار طولانی،  می بینیم طرحی مستطیلی دارد و طول و عرضش برابر با 43.30 در 29.5 متر است. این بازار از دو ردیف چهارتایی ستون سنگی تشکیل شده که در میان آن ها گنبدهایی آجری وجود دارد. درون هر دوی دیوارهای داخلی و خارجی بازار، 44 مخزن ساخته شده که نقش گاوصندوق را برای مغازه ها ایفا می کند و از بیرون دسترسی خروجی ندارند. روشنایی بازار طولانی از پنجره های مستطیلی شکلی که در سقف کار گذاشته شده، تامین می شود و برای دسترسی به این پنجره های یک راهروی چوبی درست کرده اند. اما در مجموع از آن جا که نور بازار محدود است، بازار طولانی تنها در طی ساعات مشخصی از روز فعالیت می کند. هم اکنون 4 ورودی شما را به داخل بازار طولانی هدایت می کنند:

  • دروازه عتیقه فروش ها در شمال 
  • دروازه جنوبی
  • دروازه جواهرفروش ها در شرق
  • دروازه پوشاک زنانه در غرب

بازار صندل نیز مستطیل شکل است و ابعادی 40.20 × 42.20 متر دارد. این بازار در مجموع 12 ستون سنگی دارد؛ اما همانند بازار طولانی میان ستون هایش با گنبدهای آجری پوشیده شده است. البته در بازار صندل برخلاف بازار طولانی، مغازه ها تنها در بخش دیوارهای خارجی ساخته شده اند. هر دو بازار طولانی و صندل با دروازه های آهنینی حفاظت می شوند. به غیر از این دو بازار، سایر بخش های بازار بزرگ ابتدا از چوب ساخته شده بودند و تنها پس از آتش سوزی سال 1700 میلادی از سنگ و آجر برای بازسازی و پوشش سقف استفاده شد. 

سایر نکات جالب توجه در معماری و ساخت بازار بزرگ استانبول عبارت است از:

  • تمام ساختمان های موجود در بازار بزرگ به غیر از بخش فروشندگان پوست و خز، یک طبقه هستند. بخش پوست و خز نیز چون بعدا به مجموعه اضافه شده، دو طبقه است. 
  • سقف بازار بزرگ در اغلب بخش ها با سفال پوشیده شده به غیر از بخش هایی که در آتش سوزی 1954 از بین رفتند که بعدها در آن نقاط از سنگ فرش استفاده کردند. 
  • برای نورپردازی فضای داخلی بازار بزرگ استانبول از هیچ نوع نور مصنوعی استفاده نشده و همچنین برای جلوگیری از هرگونه آتش سوزی، سیگار کشیدن و استعمال هرگونه دخانیات به جد ممنوع است.
  • در ابتدا خیابان های اطراف بازار همگی موازی با خیابان های داخلی بازار بزرگ ساخته شده بودند اما بعدها با رخداد آتش سوزی های پی در پی و زلزله های خانمان برانداز و در نتیجه بازسازی های مکرر، این خیابان ها نظم اولیه خود را از دست دادند و امروزه به هزارتویی از خیابان ها و کوچه ها بدل شده اند که در نقاط مختلف به هم می پیوندند.  
معماری بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown
معماری بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

قسمت های مختلف بازار بزرگ استانبول

بازار بزرگ استانبول طیف مختلفی از فروشگاه های بزرگ و کوچک دارد که اگر بخواهیم بر حسب کالا و محصولات آن را دسته بندی کنیم، می توان گفت نزدیک 20 بخش مختلف در این بازار سرپوشیده و قدیمی وجود دارد. در این جا به معرفی تمام کالاهایی که در بازار بزرگ پیدا می شود، می پردازیم. 

1- ادویه ها و گیاهان دارویی

صدها نوع از ادویه، گیاهان دارویی، دمنوش ها، قرص ها و شربت های گیاهی را می توانید در مغازه های بازار بزرگ بیابید. بد نیست بدانید قدمت تولید و مصرف گیاهان دارویی در استانبول به سال های دور و قرن های پانزدهم و شانزدهم باز می گردد. امروزه این سنت نه تنها حفظ شده که شکل جدیدتر و علمی تری نیز به خود گرفته است و در دانشکده های این کشور تحصیل و تدریس می شود. 

در گذشته زمانی که مردم به بازار بزرگ استانبول می رفتند، مغازه های بسیاری وجود داشت که نقش داروخانه و مطب را برای آن ها ایفا می کرد. البته این روزها دیگر تعداد این مغازه ها به اندازه قدیم نیست و اغلب مغازه ها به فروش ادویه ها، برگه های میوه و یا محصولات گیاهی مشغولند. به طور مثال صابون های گیاهی و یا روغن های گیاهی ماساژ را می توانید از این فروشگاه های سنتی تهیه کنید.

2- وسایل عتیقه

اگر به وسایل قدیمی و عتیقه علاقه دارید، حتما سری به بازار بزرگ استانبول بزنید. دنیایی از وسایل کوچک و بزرگ در انتظار شماست که از انواع تندیس و زیوآلات تا فانوس های ترکی و کاشی های قدیمی و ... متفاوت اند. البته به دلیل محدودیت های قانونی، شما نمی توانید عتیقه های ترکی را خریداری و از این کشور خارج کنید، پس تنها در میان وسایل بگردید و یا یادگاری هایی بخرید که جنبه ارزشمندی ندارند و قدمت شان زیر 100 سال است. همچنین اگر به این وسایل علاقه دارید، می توانید پای حرف صاحبان‌شان بنشینید و از تجربه های جذاب شان در این زمینه استفاده کنید. 

چند نکته:

  • اگر در این زمینه حرفه ای هستید که هیچ، در غیر این صورت باید توجه داشته باشید که زمانی یک وسیله عتیقه شناخته می شود که حداقل 100 سال قدمت داشته باشد و البته زمان و مکان ساختش نیز مشخص باشد. مشخص بودن این دو مورد، میزان ارزش وسیله مورد نظر را تعیین می کنند. 
  • توجه داشته باشید که شما وسایل عتیقه ترکی را نمی توانید از کشور ترکیه خارج کنید و اگر در فرودگاه یا مرز در وسایل شما پیدا شود، ضبط خواهد شد. 
وسایل عتیقه | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

3- انواع کفش های سنتی

قدمت استفاده از کفش ها به هزارها سال پیش بر می گردد. پاپوش ها در طی سالیان سال به جهت کاربردی که داشتند متفاوت شدند و شکل های مختلفی به خود گرفتند. تاریخچه کفش در دوره عثمانی و سلجوقی شکل دیگری به خود گرفت. مدل کفش ها تنوع بیشتری یافتند و مناسب برای قشرهای مختلف ساخته می شدند. 

از قرن پانزدهم به این طرف، بازار بزرگ استانبول همواره مرکزی برای خرید کفش محسوب می شد. کفاش های بسیاری در این بازار بزرگ دکان داشتند و روزگار خود را از این طریق می گذراندند. اغلب کفش های این دوره از جنس چرم بودند و در میان مردم با نام «کفش های یمنی» شناخته می شدند. البته اوضاع همیشه به همین شکل نماند و با ورود کفش های ماشینی، کم کم کفش های یمنی رونق خود را از دست دادند. کفش های جدید از پلاستیک ساخته می شدند که ارزان تر بودند و سرعت تولید بالایی داشتند. در مقابل کفاش ها زمان و هزینه زیادی صرف می کردند تا تنها یک جفت کفش تولید کنند. بنابراین امروزه تعداد مغازه ها همچون قبل بالا نیست اما همچنان طرفداران و مشتریانش پابرجا هستند. امروزه اگر به بازار بزرگ بروید، می توانید کفاش ها را در حال کار و کفش دوزی تماشا کنید و اگر دوست داشتید از کفش های یمنی و رنگارنگشان خرید کنید.

4- انواع کیف

در فروشگاه های بازار بزرگ انواعی از کیف های چرمی و پارچه ای را در ابعاد مختلف خواهید دید. گرچه کیف فروشی ها سال های سال در این بازار حضور داشتند، اما در حال حاضر اغلب این کیف ها ظاهری مدرن دارند.

انواع کیف | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

5- پوشاک چرم و پوست

 پوشاک چرم و پوست ترکیه از معروف ترین ها در دنیاست و خبر خوب آن که بازار بزرگ استانبول، یکی از اصلی ترین مراکزی است که می توانید این نوع پوشاک را از آن جا تهیه کنید. بسیاری از چرم کاران ماهر ترکی که پیشه خود را از پدران‌شان آموختند و امروزه کارهای شکیل و مدرنی می سازند، در بازار بزرگ استانبول حضور دارند. 

6- قالی و قالیچه

سابقه حضور قالی و قالیچه ها در کشور ترکیه به 7 هزار سال پیش بر می گردد، پس عجیب نیست فرش فروشی های زیادی را در بازار بزرگ استانبول ببینید. در گذشته فرش فروشی ها در حلقه خارجی بازار قرار داشتند؛ اما امروزه آن ها را در داخل بازار بزرگ استانبول خواهید دید. این فروشگاه ها در کنار مغازه های جواهر، در نزد گردشگران اروپایی طرفدار بسیاری دارند. در این مغازه ها انواعی از فرش ها، قالی ها و گلیم های ترکی، ایرانی و قفقازی را خواهید دید. همچنین می توانید انواعی از فرش ها و قالیچه هایی عتیقه تا جدید را ببینید. خوب است بدانید در صورتی که قدمت یکی از آن ها بالای 100 تا 150 سال باشد، فرش عتیقه محسوب می شود و شما حق خروج آن را از خاک ترکیه نخواهید داشت. 

دسترسی: برای دیدن فرش های بازار بزرگ خود را به ورودی نوروسمانیه (Nuruosmaniye) برسانید تا انواعی از فروشگاه های فرش و قالی را ببینید. 

7- زیورآلات نقره ای

ساخت زیورآلات نقره با معرفی و گسترش اسلام در ترکیه رواج پیدا کرد. در آن دوران از نقره در ساخت پول رایج، جواهر و وسیله هایی مانند کمربند و کلاه‌خود و شمشیر استفاده می کردند. برای ساخت زیورآلاتی چون انگشتر، دستبند، گردنبند و گوشواره نیز نقره کاربرد بسیاری داشت. همین موضوع سبب شد که بازار بزرگ استانبول نیز به سرعت به قلب مراکز ساخت و فروش زیورآلات نقره ای تبدیل شود. جالب آن که امروزه هنوز هم بازار بزرگ به عنوان مرکزی برای فروشگاه های زیورآلات نقره ای شناخته می شود و نزدیک 50 کارگاه بزرگ در این مجموعه تاریخی و وسیع وجود دارد.

8- ظروف نقره

منابع تاریخی از حضور ظروف طلایی و نقره ای در کاخ سلاطین عثمانی خبر می دهد. همچنین متون تاریخی توضیح می دهند که هنگام مراسم صرف چای، سلطان و قاضی عسکر از فنجان های طلایی، وزرا از فنجان های نقره و سربازان از فنجان های بی ارزش استفاده می کردند. با قدری جستجوی بیشتر متوجه می شویم قدمت استفاده از ظروف نقره به دوره امپراتوری عثمانی بر می گردد، از همین رو مغازه های ساخت و فروش لوازم نقره نیز از همان ابتدا در بازار بزرگ حضور پررنگی داشتند. در حال حاضر نیز می توانید فروشگاه های لوازم و ظروف نقره را در این بازار ببینید. 

ظروف نقره | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

9- سوغات ترکیه

بازار بزرگ استانبول از بدو ایجاد تا اواخر قرن بیستم، تنها و اولین انتخاب مردم برای خرید مایحتاج روزانه تا خرید انواع  اقسام لوازم خانه و پوشاک و ... بود. از دهه 1980 میلادی به بعد، با ورود بازارها و مراکز خرید جدید به شهر، به مرور بازار بزرگ استانبول محبوبیت و کاربری سابق خود را از دست داد. به طوری که مغازه های بسیاری به دیگر نقاط شهر منتقل شدند و در نهایت طیف کمتری از فروشگاه ها همچنان در این بازار باقی ماندند. از جمله مغازه هایی که در حال حاضر هنوز هم در بازار بزرگ استانبول قرار دارند و پر رونق هستند، سوغاتی فروشی ها هستند. در این مغازه ها انواعی از سوغات محبوب ترکیه را خواهید دید: لوسترهای رنگی، صابون، پوشاک، منسوجات، ظروف سرامیکی، ظروف چوبی و شیرینی ها و ..

دسترسی: انواع پوشاک سنتی ترکی را می توانید در خیابان یالیکچیلار (Yağlıkçılar Sk) پیدا کنید. 

10- صنایع دستی سنتی ترکیه

یکی از جذاب ترین و هنری ترین بخش های بازار بزرگ استانبول، فروشگاه های صنایع دستی ترکیه هستند. در این فروشگاه ها می توانید آثار هنری و ارزشمندی را از نزدیک ببینید که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گلیم
  • آثار تذهیب
  • آثار مینیاتور
  • کاشی
  • آثار چوبی
  • خوشنویسی
  • و ...

11- کلکسیون سکه و پول

در اوایل قرن بیستم میلادی بود که در استانبول و دیگر شهرها ترکیه، جمع کردن کلکسیون سکه و پول در میان مجموعه داران رواج پیدا کرد. این افراد مجموعه های جذابی از انواع سکه های ترکی و خارجی و اسکناس های مختلف را گردآوری می کردند. امروزه می توانید پاتوق این افراد را در لا به لای فروشگاه های بازار بزرگ استانبول پیدا کنید. 

12- پارچه و منسوجات

پارچه های ابریشمی طرح دار یکی از خاص ترین صنایع دستی ترکیه از دوران عثمانی است که تنوع بسیاری دارد. هر یک از این پارچه ها متعلق به یکی از نقاط کشور ترکیه هستند و شما به راحتی می توانید تمام آن ها را از یک فروشگاه در بازار تهیه کنید.

پارچه و منسوجات | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

13- طلا فروشی

در کنار تمام کالاها و محصولات بومی، طلافروشی های بسیاری در بازار بزرگ استانبول به چشم می خورد. اگر از طرفداران جواهر و زیورآلات هستید، حتما سری به این مغازه ها هم بزنید. 

جالب است بدانید طلافروش ها را در ترکیه با عنوان «صراف» می شناسند که داستانی قدیمی دارد. قضیه از آن قرار است که صراف های این سرزمین نیز سال های سال همان شغلی را داشتند که ما با شنیدن نام صراف از آن برداشت می کنیم. یعنی مسوولیت دریافت پول های خارجی و تحویل پول ملی کشور را انجام می دادند. اما در مرور زمان این امر به بانک ها محول شد و صراف ها نیز به شغل طلافروشی مشغول شدند.

دسترسی: اگر به دنبال طلافروشی ها هستید، به ورودی بایزید بروید و دیدار از مغازه های کافکاز (Kafkas) و فواد کیرگیز (Fuat Kırgız) را از دست ندهید. اگر از این ورودی به سمت ورودی مسجد نوروسمانیه روید، همچنان می توانید طلافروشی و جواهر فروشی ها را ببینید. 

14- ظروف و لوازم مسی

شاید تعجب کنید اما در کنار بازار بزرگ استانبول هم می توانید مسگران را ببینید که مشغول ساخت ظروف مختلف اند. ساخت ظروف مسی تنها منحصر به سرزمین ما نمی شود و باید بدانید از سال های دور در ترکیه نیز ساخت ظرف های مسی رواج داشت. مسگران، مس و روی را با هم ترکیب می کردند و بسیاری از وسایل خانه مانند سماور تا انواع دیگ و قابلمه را می ساختند. 

در بازار مسگرهای استانبول، دقایقی بایستید و چکش کاری هنرمندانه آن ها را روی تن مس تماشا کنید. چیزی که شما نهایتا چند دقیقه از آن را می بینید روزها و هفته ها زمان می برد تا به وسیله ای قابل استفاده بدل شود. از جمله لوازم مسی که در مغازه ها خواهید دید می توان به سماور، گلدان، دیگ و قابلمه، آفتابه و لگن، سینی، شمعدانی و ... اشاره کرد.

ظروف و لوازم مسی | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

رستوران ها و کافه های بازار بزرگ استانبول

 تعدادی زیادی کافه و رستوران در بازار بزرگ استانبول وجود دارد که شما را به خود می خوانند و می توانید در آن ها دمی را به گذران لحظات خوشمزه و یا نوشیدن چای و قهوه ترک سپری کنید. جذابیت این رستوران ها و کافه ها و با رستوران های هتل محل اقامت‌تان آن است که اصلا احساس نمی کنید در رستوران نشسته اید، بلکه گویی هنوز در خانه نشسته اید. از پنجره رستوران ها می توانید آسمان را دید بزنید و یا از بالکن فضای اطراف را تماشا کنید. 

امکانات بازار بزرگ استانبول

درون بازار بزرگ استانبول امکانات زیر به چشم می خورند:

  • مرکز اطلاعات گردشگران: با مراجعه به این مرکز می توانید برای هرگونه راهنمایی از مسوولان این مرکز کمک بگیرید. 
  • آبخوری
  • چندین مسجد و نمازخانه بزرگ و کوچک
  • ایستگاه پلیس
  • داروخانه
  • دفتر پست
  • شعبات اغلب بانک های ترکی و پرکاربرد ترکیه
  • و ...
بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

مسیر دسترسی به بازار بزرگ استانبول

بازار بزرگ استانبول در قلب منطقه تاریخی استانبول، یعنی منطقه فاتح قرار دارد. بنابراین دسترسی آسانی به این بازار پیش روی شماست. برای این کار بسته به آن که محل اقامت‌تان کجاست، می توانید از وسایل حمل و نقلی چون مترو، تراموا، اتوبوس و تاکسی استفاده کنید و یا مسیر را با پیاده روی پشت سر بگذارید. توجه داشته باشید که بازار بزرگ استانبول ورودی های بسیاری دارد اما پر رفت و آمدترین ورودی در خیابان بایزید و در کنار مسجد بایزید قرار دارد. 

ساعت بازدید: هر روز 9:00 تا 19:00 به استثنای یک شنبه ها و روزهای تعطیل رسمی (به طور مثال در ۲۹ اکتبر (۷ آبان) که روز جمهوری است، بازار بزرگ استانبول تعطیل است.)

آدرس: ترکیه، استانبول، منطقه فاتح، محله بایزید، بازار بزرگ استانبول

Addres: Grand Bazaar, Beyazıt Mh, Fatih, İstanbul, Turkey

اگر که مایلید تا با گزینه های مختلف حمل و نقل استانبول و هزینه آن ها آشنا شوید، خواندن مقاله زیر را از دست ندهید:

بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

دیدنی های اطراف بازار بزرگ

  • مسجد بایزید | Bayezid II Mosque: در فاصله 240 متری
  • مسجد نوروسمانیه | Nuruosmaniye Mosque: در فاصله 400 متری
  • باسیلیکا سیسترن | Basilica Cistern: در فاصله 900 متری
  • مسجد سلطان احمد | Sultan Ahmed Mosque: در فاصله 1.1 کیلومتری
  • موزه ایا صوفیه | Hagia Sophia Museum: در فاصله 1.1 کیلومتری
  • کاخ موزه توپکاپی | Topkapi Palace Museum: در فاصله 1.4 کیلومتری

دانستنی هایی از بازار بزرگ استانبول

1- از بدو ساخت تا سال های سال، بازار بزرگ استانبول نمادی از قدرت و ابهت اقتصادی امپراتوری عثمانی و شهر استانبول محسوب می شد.

2- سلطان محمد دوم، پس از فتح استانبول دست به تغییرات بسیاری زد، ساختمان های زیادی ساخت و تاسیسات جدیدی به راه انداخت. چرا که استانبول همواره یکی از استراتژیک ترین شهرهای منطقه محسوب می شد. البته در میان تمام آن ها، حساب بازار بزرگ استانبول جدا از باقی است و یکی از مهم ترین دستاوردهای امپراتوری عثمانی محسوب می شود. چرا که این مجموعه همواره قلپ تپنده اقتصاد شهر بود و باعث رونق کسب و کار تاجران بومی می شد. از جمله مواردی که اهمیت بازار بزرگ استانبول را نشان می دهد آن است که در عمر 500 ساله خود نه تنها نابود نشد بلکه مطابق با زمان به روز شد، همگام با بالا و پایین روزگار، موفقیت ها و شکست هایی را پشت سر گذاشت و توانست به حیات خود ادامه دهد. اتفاقی که درباره باقی ساختمان ها و تاسیسات نیفتاد و حتا باشکوه ترین کاخ های عثمانی نیز در مرور زمان کارکرد خود را از دست دادند و تنها به عنوان جاذبه ای تاریخی باقی ماندند. 

3- از جمله نکاتی که امنیت اخلاقی بازار بزرگ استانبول را پوشش می داد، تنها وجود نگهبان ها نبود. در مجموع در دوره اوج بازار بزرگ استانبول شاخص های اخلاقی بالایی به چشم می خورد. به طور مثال اغلب فروشندگان نسبت به سود بیشتر حریص نبودند، از موفقیت یکی از هم صنفان خود دچار رشک و حسد نمی شدند و در مجموع یک قیمت ثابت و واقعی برای اجناس وجود داشت. از جمله دلایلی که این موقعیت را ایجاد کرده بود، قوانین اسلامی و نظارت دقیق صنف تجار بازار بزرگ استانبول بود. البته بعدها با ورود فرهنگ غربی به جامعه و پیدایش دید تجاری، این مسائل کمرنگ شدند و به مرور از بین رفتند. 

4- یکی از معتبرترین منابعی که بازار بزرگ استانبول را در قرن نوزدهم روایت می کند، نوشته های نویسندگانی مانند ادموندو ده آمیچیس (Edmondo De Amicis)، رمان نویس ایتالیایی و تئوفیل گوتیه (Théophile Gautier) شاعر و نویسنده فرانسوی هستند. 

5- نحوه سامان دهی راسته های فروشندگی در بازار بزرگ استانبول قابل توجه بود. هر راسته برای خود صنفی داشت و اگر قرار بود برای شغل جدیدی، صنفی ایجاد شود، لازم بود تا حداقل تعدادی از فروشندگان این کالا وجود داشته باشد. سپس به هر مغازه و فروشنده عددی تعلق می گرفت که حکم «پروانه کسب» در زمان حال را داشت. جالب آن که افراد جدید تنها تحت دو حالت می توانستند وارد صنف به خصوصی شوند؛ یا فرزند عضو مرحومی باشند و در واقع بخواهند کسب و کار پدر را ادامه دهند و یا هزینه ای را به فروشنده بازنشسته ای پرداخت کنند تا بتوانند جایش را بگیرند. 

6- جالب است بدانید رییس کل اصناف بازار را با نام کدخدا می شناختند. کدخدا از سوی سلطان وقت انتخاب می شد اما حقوق خود را از اصناف دریافت می کرد. کار کدخدا، تثبیت قیمت اجناس و مشخص کردن مالیات بود. کدخدا نیز دستیاری داشت که او را در کارها یاری می داد و در نهایت او و دستیارش از سوی تجار باتجربه بازار حمایت می شدند. البته در کنار صنف بازاری، سازمان دیگری با هویت مذهبی در بازار بزرگ استانبول وجود داشت که با نام «تارک فتوت» شناخته می شد. اعضا این گروه همگی درویش بودند و در محافل درویشی گرد هم جمع می شدند. البته به مرور زمان و با افزایش جمعیت تاجران یونانی، یهودی و ارمنی، از ارزش و اهمیت این سازمان کاسته شد. 

7- هر صنف بازار بزرگ استانبول، یک بخش مالی داشت که ماهانه هزینه ای را از اعضا جمع آوری می کرد و آن را خرج نیازهای هر یک از شرکا می کرد. سال های سال این اصناف بودند که مسوولیت گرداندن و بررسی امور را به عهده داشتند تا آن که ابتدا از ارزش شان کاسته شد و سپس در سال 1913 به کل جمع شدند و انجمن تجار بازار جای آن را گرفت. امروزه چند انجمن وجود دارد اما هیچ یک در راس دیگری نیست و نماینده کل بازار محسوب نمی شود. 

8- بازار بزرگ استانبول گرچه به کالاها و محصولات سنتی اش شهر دارد، اما این تنها انتخاب شما نیست و در این بازار طیفی از محصولات مدرن را خواهید دید. 

بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

ثبت جهانی بازار بزرگ استانبول

خوب است بدانید بازار بزرگ استانبول در هسته تاریخی شهر قرار دارد و این ناحیه در سال 1985 میلادی در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. دلایل این ثبت عبارت اند از:

  • نشان دهنده یک شاهکار از نبوغ و خلاقیت انسانی است.
  • نشان دهنده تبادل ارزش‌های بشری در یک بازه زمانی در یک منطقه فرهنگی از لحاظ پیشرفت در معماری یا فناوری، برنامه‌ریزی شهری یا طراحی چشم‌انداز است.
  • گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته است.
  • نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی است که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان می دهد.
بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

توصیه های کارناوال

  • 1-  بازار بزرگ استانبول مکان گرانی برای خرید محسوب می شود و توصیه ما آن است که بازار بزرگ را برای بازدیدی تاریخی کنار بگذارید.
  • 2- اگر عشق خرید هستید و فکر می کنید که ممکن است از بازار بزرگ خرید کنید، توصیه می کنیم ابتدا سری به بخش های اطراف بازار بزرگ بزنید. این کار دو مزیت دارد. ابتدا قیمت ها برای اجناس مشابه دستتان می آید و در هنگام خرید از بازار بزرگ، سرتان کلاه نمی رود و دوم آن که می توانید اجناس خاص بازار بزرگ را تشخیص دهید. 
  • 3- برای شروع بازدید از بازار بزرگ استانبول گزینه های بسیاری پیش روی شماست. ما پیشنهاد می کنیم یکی از دو ورودی مسجد نوروسمانیه یا خیابان بایزید را انتخاب کنید. با انتخاب ورودی نوروسمانیه می توانید چند دقیقه ای را هم به بازدید از این مسجد اختصاص دهید و همچنین بهترین طلافروشی های بازار را ببینید. ورودی خیابان بایزید نیز از آن رو توصیه می شود که دسترسی خوبی خواهید داشت و مترو و تراموا شما را به این ورودی می رسانند. 
  • 4- بازار بزرگ به اندازه ای وسیع است که برای گشت و گذار بهتر احتیاج به راهنما دارید. این راهنما می تواند یک فرد باتجربه، یک کتاب راهنما، نقشه کاغذی و یا انواع نقشه های آنلاین و آفلاین باشد. در صورتی که به اینترنت دسترسی ندارید، توصیه می کنیم حتما نقشه های کاغذی همراه داشته باشید. 
  • 5- بسته به آن که چقدر از خرید در فضایی سنتی مانند بازار بزرگ لذت می برید، می توانید سه ساعت تا یک روز کامل را در این بازار بگذرانید. در هر حال بازدید از بازار را برای صبح و یا بعدازظهر بگذارید و ظهر را به استراحت اختصاص دهید. چرا که ظهرها شلوغ ترین زمان بازدید از بازار است.
  • 6- اگر وقت تان محدود است، گشت و گذار اطراف دروازه ها می تواند انتخاب خوبی برای شما باشد. همان طور که گفتیم مجموعه ای از فروشگاه های یکسان در اطراف دروازه های مختلف به چشم می خورند. 
  • 7- اگر به دنبال یک منظره جذاب از استانبول هستید، با کمک بومی ها خود را به پشت بام بازار بزرگ برسانید تا از دیدن تنگه بسفر، قایق ها و مساجد مشهور استانبول کیف کنید. همچنین این نقطه برای عکاسی از شهر بسیار جذاب است. 

در انتها توصیه می کنیم خواندن این مقاله آموزشی را از دست ندهید:

راهنمای خرید در بازار بزرگ استانبول | فریب فروشندگان را نخورید

پشت بام بازار بزرگ استانبول | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

سخن آخر

با هم به سراغ بازار بزرگ استانبول رفتیم و بخش های مختلفش را از نزدیک دیدیم. در میان مغازه های بزرگ و کوچکش گشتی زدیم و یادگاری های کوچکی برای خودمان تهیه کردیم. علاوه بر این اطلاعات بسیاری درباره تاریخچه و معماری اش به دست آوردیم و در انتها خودمان را به یک فنجان چای تازه دم و باقلوای ترکی دعوت کردیم. 

نظر شما درباره بازار بزرگ استانبول چه بود؟

از گشت و گذار در کوچه های پرپیچ و خمش لذت بردید؟

تا به حال این بازار را از نزدیک دیده اید؟

دیدگاه ها و خاطرات خود را با ما در میان بگذارید و برای انتشار عکس ها و سفرنامه های‌تان از ترکیه، از نوار سبز رنگ زیر استفاده کنید:

ورود به صفحه کارناوالی شــــــــــــــو

امتیاز نقد و بررسی کارناوال

نقاط قوت

  • دسترسی آسان
  • از جاذبه های مهم تاریخی استانبول
  • حال و هوای دل انگیز بازار

نقاط ضعف

  • گران تر از سایر نقاط
نکات کلی
بازار بزرگ استانبول






نقشه و مسیریابی
بازار بزرگ استانبول












X