نقد و بررسی کارناوال

اطلاعات کلی

مسیریابی و جاذبه های نزدیک

نقد و بررسی کاربران

  • Address : Laft village, qeshm Island, Hormozgan Province, Iran
  • آدرس : استان هرمزگان، جزیره قشم، روستای لافت
  • امتیاز کارناوال : 4
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 3 ساعت
نقد و بررسی تخصصی کارناوال

روستای لافت قشم | سرزمین بادگیرهای برافراشته

نخلستان های بلند، جزر و مد دریا، تابش آفتاب و سواحلی بکر و تماشایی بهترین توصیفی است که می توان از جنوب ایران داشت؛ منطقه ای که شاید در سفرهای‌مان کمتر به آن توجه کرده و زیبایی هایش را نادیده گرفته ایم. سرزمینی که به واسطه وجود خلیج فارس همیشه بر سر زبان ها بوده و نقل محافل بسیاری شده است. این دریای نیلگون جزایر بسیاری را با فرهنگ ها و جاذبه های متفاوت در آغوش خود دارد و با هر یک از آنها قصه ای تازه را برای‌مان روایت می کند. قشم، نام یکی از این جزایر است که نامش بارها و بارها به گوش‌مان خورده و وصف زیبایی هایش را از این و آن شنیده ایم؛ زیبایی هایی از جنس ساحل، دریای پاک، طبیعت بکر و فرهنگ بومی جذاب.

آنچه که در میان این تعاریف کمتر به چشم آمده، روستاهای کوچک و بزرگی است که در گوشه گوشه این جزیره، مامنی برای ساکنان شان ساخته و تصویری متفاوت را ایجاد کرده اند. تعدادشان بسیار است و چهره هر کدام شان آنقدر چشم نواز که در چند سطر و چند عبارت جای نمی گیرد. راهی یکی از این روستاها می شویم که قدمت بسیاری دارد و نامش میان تاریخ نگاران پرآوازه است. کوله بارمان را می بندیم و از میان دریا عبور می کنیم تا به روستای بندری لافت برسیم که دنیایی تازه را پیش روی مان قرار می دهد.

کارناوال را در این گشت و گذار متفاوت همراهی کنید...

چرا روستای لافت؟


  • روستای لافت در یکی از تماشایی ترین جزایر ایران قرار دارد که جاذبه های طبیعی و تاریخی بسیاری را به نمایش گذاشته است.
  • این روستا یکی از قدیمی ترین روستاهای ایران است که در کرانه های خلیج فارس قرار دارد.
  • ویژگی های خاص فرهنگی، طبیعی و تاریخی، این روستا را از سایر نمونه های دیگر در ایران متمایز کرده است.
  • استفاده از معماری کویری و به کارگیری بادگیر در یک جزیره یکی از ویژگی هایی است که می تواند شما را به لافت بکشاند.
  • این روستا یکی از مکان هایی است که امکان بازدید از جنگل های حرا در آن وجود دارد.
روستای لافت | Photo by : Bahman Zareei
Photo by : Bahman Zareei

آشنایی با روستای بندری لافت | سکونتگاهی در میان خلیج فارس

لافت نام روستایی بندری در میان آب های نیلگون خلیج فارس است که زیبایی های طبیعی و تاریخی را در هم آمیخته و یکی از دیدنی ترین روستاهای قشم به شمار می رود. این روستا با ویژگی هایی منحصر به فرد، به عنوان یکی از مهم ترین جاذبه های جنوب کشور شناخته می شود و گردشگران زیادی را به سوی خود می کشاند.

وجود راه دریایی و تسهیل ارتباط آبی، وجود جنگل‌های حرا، دسترسی به آب شیرین و وزش بادهای موسمی از جمله دلایلی هستند که شرایط را برای زندگی مردم در این منطقه فراهم کرده و موجب شکل گیری این سکونتگاه منحصر به فرد شده اند. ورود به این روستا به معنای حضور در دنیایی متفاوت است که با جاذبه های طبیعی و تاریخی مختلف به استقبال شما می آید و لحظاتی خوش را برای تان رقم می زند.

روستای لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

 دیدنی هایی که در لافت انتظار شما را می کشند

جلوه های تماشایی این روستا یکی دو تا نیستند و هر یک تصویری تازه را به قاب چشمان شما هدیه می کنند:

1- معماری روستا | خودنمایی بادگیرها

به کارگیری بادگیرهای فراوان در ساخت خانه ها، یکی از ویژگی های مهم لافت است که چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کند و باعث شده  تا این روستا به بندر بادگیرها مشهور شود. خانه ها بسیار نزدیک به هم ساخته شده و بافتی متراکم و فشرده در روستا ایجاد کرده اند. بادگیرهای کوچک و بزرگ نیز در میان همین بافت سر برآورده و بر شکوه لافت افزوده اند.

این روستا گذرگاه هایی تنگ و باریک دارد و ساختار کوچه ها در آن به گونه ای است که معمولا به بن بست نمی رسند و به محله های دیگر راه پیدا می کنند. همین تنگ بودن کوچه ها و نزدیک بودن خانه های دو سوی آنها به یک دیگر است که باعث شده سایه ساری برای رهگذران فراهم شود تا از گزند تابش آفتاب جنوب در امان باشند.

عنصر شکوهمند لافت، بادگیرهای آن هستند که به صورت دو طرفه یا چهارطرفه بنا شده اند. این بادگیرها کاربردی حیاتی برای مردم روستا دارند؛ اما با این وجود از هنر ایرانی بی بهره نبوده و تزیینات کمی از جمله اشکال اسلیمی (طرح های گیاهان و ساقه های مارپیچ) در آنها مشاهده می شود. این بادگیرها به صورت پرحجم و بزرگ ساخته شده اند تا بتوانند نسیم خنک دریا را به درون خود بکشند و آن را به درون یکی از اتاق های خانه، موسوم به اتاق لوله هدایت کنند.

2- بام لافت | مرز میان دیروز و امروز روستا

یکی از دیدنی ترین قسمت های روستای لافت، محلی موسوم به بام لافت است که در میان دو بافت قدیمی و جدید روستا قرار گرفته است و امکان تماشای چهره دیروز و امروز لافت را برایتان فراهم می کند. در یک سو بادگیرهای قدیمی را می بینید که بر فراز خانه ها خودنمایی می کنند و در فاصله کمی از خلیج فارس قد برافراشته اند. در سوی دیگر بام لافت، چهره ای متفاوت از روستا را می بینید؛ سازه هایی امروزی که به ندرت بادگیر در آنها استفاده شده است و گویی سنت خانه سازی را در لافت دگرگون کرده اند. 

3- جنگل های حفاظت شده حرا | میراث جهانی ایران

جنگل های حفاظت شده حرا یکی از شاهکارهای طبیعت در سواحل جنوبی ایران و جزیره قشم به شمار می روند که در سطح جهانی شهرت بسیاری دارند. این جنگل ها میزبان درختان مانگرو هستند که با آب شور و شرایط نامناسب به راحتی کنار می آیند و همین ویژگی سبب شده تا از آنها به عنوان یک گیاه استثنایی یاد شود.

در کنار پوشش گیاهی خاص، وجود جانداران در این جنگل ها، بر جاذبه آنها می افزاید. جنگل های حرا میزبان خوبی برای جانداران زیر هستند:

* آبزیانی همچون خرچنگ، مار دریایی، شیلو، کلینگ (نوعی از صدف)

* پرندگانی همچون مرغ ماهیخوار یا حواصیل، لک لک، مرغ سقا، مرغابی و مرغ دریایی

* دوزیستانی همچون انواع مختلف قورباغه

برای رفتن به حرا باید سوار قایق شوید و به همراه یک راهنمای محلی مسیر کوتاهی را طی کنید. هزینه قایق سواری در این جنگل ها بین 50 تا 70 هزار تومان برای یک قایق است و میان مسافران تقسیم می شود.

ورود به صفحه اختصاصی جنگل حرای قشم

4- قلعه نادری لافت | دژ کهن روستا

در جنوب روستای لافت قلعه مخروبه ای قرار دارد که نزد اهالی با عنوان قلعه نادری یا نادرشاهی شناخته می شود. قلعه نادری بر اساس یک نقشه مربع شکل احداث شده و آثاری از باروی قلعه، 30 حلقه آب شیرین، 3 برکه آب، 2 آب انبار قدیمی و باقیمانده 4 برج، تمام چیزی است که از آن بر جای مانده است.

تاریخ دقیق ساخت بنا مشخص نیست؛ اما بسیاری بر این عقیده اند که این قلعه بر روى پایه‌هاى دژهاى کهن و باستانى قبل از اسلام قرار دارد و ساخت آن به سال های دور باز می گردد.

5- قلعه پرتغالی ها | بازمانده از تاریخ استعمار

یکی دیگر از دیدنی های روستای لافت، قلعه پرتغالی هاست که در کنار گورستان قدیمی روستا قرار دارد. این قلعه به دستور آلفونسو آلبركرک، دریانورد پرتغالی و در سال 1507 میلادی ساخته شد. این دریانورد، جزایر دهانه خلیج فارس را تصرف كرد و پرتغال از این طریق به مدت 110 سال بر راه بازرگانی دریایی بین هند و اروپا تسلط یافت. در این مدت سازه های زیادی در جنوب ایران ساخته شد که هم اکنون آثار آنها در قسمت های مختلف جزایر خلیج فارس به چشم می خورد.

لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

6- چاه های تلا

یکی از جاذبه های شاخص لافت، وجود تعداد زیادی چاه با عمق 3 تا 6 متر در روستاست که آب شیرین، شور، گرم یا سرد دارند. بر طبق نظر ساکنان، سازنده این چاه ها شخصی به نام خواجه کریم یا خواجه کرم بوده و در گذشته تعداد آنها به نشان روزهای سال های کبیسه به 366 عدد می رسیده است. در روزگاران قدیم در فصول پر بارش، این چاه ها پر از آب می شده و ساکنان روستا دَرِ آنها را می پوشانده اند تا در طول سال هر روز در یکی از آنها را باز و از آب آن استفاده کنند. چاه های تلا در میان مردم از قداست خاصی برخوردارند و بنا بر عقیده آنها، درختان روستا گواهی بر وجود آب شیرین در چاه های تلا هستند و از این چاه ها محافظت می کنند.

امروزه تنها 33 عدد از این چاه ها باقی مانده است که بر اساس شکل چاه و نوع آب دارای نام های متفاوتی هستند. برخی از این نام ها عبارتند از:

سردو، لوبنی، درجلایی، دومارون، ستبی(سگی)، ریگی، تلخو، عاشوری، کنتی، کناری، میون طلایی، پا سقی(پاسگی)، لوفراعونی، کمی زیارتی، گروی(گربه)، لو فرانی، لوهنگامی، کربی، لوری کنیزون، بورکی، بورکی، غرابو، زی دل غرابو، دری گوزی

مکان یابی چاه های تلا بسیار هوشمندانه بوده و به گونه ای است که پس از بارش های رگباری آب را در خود حفظ می کنند تا به عنوان تنها منبع آب شیرین مورد استفاده مردم قرار گیرند. تپه مشرف بر این چاه ها سطح سنگیِ مرجانی دارد و آب باران را به چاه ها هدایت می کند. کف چاه ها به لایه های گچی می رسد و به همین دلیل آب را برای مدتی طولانی، سالم و خنک نگه می دارند.

نام اصلی این چاه ها، تلاو است که از دو بخش تل و آو تشکیل شده و معنای "آب برگرفته شده از شیب تل (تپه)" می دهد؛ اما بعضی به غلط و شاید به دلیل ارزش بسیار زیاد آب در جزیره به این چاه ها عنوان چاه های طلا را داده اند.

کارشناسان قدمت این چاه ها را مربوط به تاریخ پیش از اسلام و دوره هخامنشی یا ساسانی می دانند. نام این چاه ها از تاریخ ۲۷ دی ۱۳۷۷ با شماره ثبت ۲۱۹۵ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.

دسترسی

چاه های تلا در دامنه بام لافت در جنوب شرقی بافت قدیم بندر قرار دارند و درجوار قلعه تاریخی لافت، در میان یک گودال سنگی دیده می شوند.

7- زیارتگاه های لافت

یکی از جاذبه های لافت وجود زیارتگاه های متعدد در بافت روستا و اطراف آن است. در فاصله کوتاهی از لافت، جزیره کوچکی به نام شیخ اندر آبی وجود دارد که فاقد سکنه است و در موقع مد دریا قسمت‌هایی از آن در زیر آب پنهان می شود. در شمال این جزیره مکانی مقدس قرار دارد که به زیارتگاه شیخ اندرآبی مشهور است و ماهیگیران و دریانوردان احترام زیادی برای آن قایلند.

از دیگر زیارتگاه های موجود در این روستا نیز می توان به زیارتگاه شیخ موسی، زیارتگاه شیخ شمس الدین و زیارتگاه سید حسن منصور اشاره کرد که همگی در کنار قبرستان های روستا قرار دارند.

متاسفانه تصویر با کیفیتی از زیارتگاه های لافت در دست نیست. شما می توانید عکس این جاذبه را برای کارناوال ارسال کنید تا با نام خودتان در سایت منتشر شود. عکس مورد نظر را از اینجا آپلود کنید

8- مساجد دیدنی روستا

در معماری لافت، مساجد، علاوه بر زیبایی، نقش مهمی را در زندگی اجتماعی مردم ایفا می کنند و دقیقا در مرکز اجتماع خانه ها قرار گرفته اند. مساجد این روستا به صورت تک مناره با شیوه معماری کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس ساخته شده اند و سنی مذهب بودن اهالی بومی جزیره را به تصویر می کشند.

لافت هفت مسجد دارد و مهمترین آنها، مسجد جامع لافت (مسجد حضرت رسول (ص)) است که به عنوان مرکز اصلی روستا شناخته می شود و در کنار چاه های تلاو آب انبار روستا قرار دارد.

مساجد دیگر روستا عبارتند از: مسجد ابوبکر صدیق (ره)، مسجد عمر ابن الخطاب (ره)، مسجد عثمان ذی النورین (ره)، مسجد امیرالمومنین علی (ع)، مسجد حسین (ع) و مسجد امام شافعی (ره)

متاسفانه تصویری از تمامی مساجد لافت در دست نیست. شما می توانید عکس این جاذبه ها را برای کارناوال ارسال کنید تا با نام خودتان در سایت منتشر شود.  عکس مورد نظر را از اینجا آپلود کنید

9- آب انبارهایی با سقف گنبدی

آب انبارها نقش مهمی را در تامین آب شیرین بازی می کنند و در سواحل جنوبی ایران، آنها را با عنوان برکه، به معنای محل ذخیره آب باران، می شناسند. در لافت و اطراف آن حدود 34 برکه وجود دارد که با سقف های گنبدی شکل و سفید رنگ شان شناخته می شوند؛ این نوع سقف در برابر گرمای جنوب ایستادگی کرده و مانع تبخیر آب می شود.

 برکه سنگی لافت یکی از دیدنی ترین نمونه ها در جنوب ایران است که در کنار چاه های تلا و قلعه نادری قرار دارد و تاریخ ساخت آن به 400 سال پیش باز می گردد. عمق این برکه 10 متر است و دهانه ای به قطر 12 متر دارد. آب باران پس از سرازیر شدن به این برکه به سمت چاه ها هدایت می شود و آنها را پر می کند.

آب انبار لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

10- گورستان های تاریخی لافت

در لافت، گورستان هایی وجود دارد که برخی قبرهای آن مربوط به هزاران سال پیش هستند و قدمت شان به بیش از 1300 سال پیش باز می گردد. یکی از این گورستان ها در اطراف زیارتگاه سیدحسن پسر سیدمنصور قرار دارد و به نام قبرستان دارالمغفره مشهور است. گورستان دیگری نیز در نزدیکی زیارتگاه سید شمس‌الدین قرار دارد که تاریخ قبور موجود در آن قدمت بسیار زیادش را خاطرنشان می کند.

نکته جالب توجه این گورها این است که بر روی بسیاری از آنها کوزه و خمره دیده می شود؛ هیچ قبری را پیدا نمی کنید که اثری از یک نوع ظرف آبخوری از کوزه و خمره گرفته تا پارچ و تنگ و حتی فلاسک آب بر روی آن وجود نداشته باشد. این موضوع به احتمال بسیار به ارزش آب نزد این مردم اشاره دارد و قیمت این مایه حیات را بیان می کند.

متاسفانه تصویری از گورستان های تاریخی لافت در دست نیست. شما می توانید عکس این جاذبه را برای کارناوال ارسال کنید تا با نام خودتان در سایت منتشر شود. عکس مورد نظر را از اینجا آپلود کنید

روستای لافت | Photo by : Matthias Abherve
Photo by : Matthias Abherve

11- اسکله باستانی

قرارگیری این روستا در میان آب های نیلگون خلیج فارس باعث شده تا اسکله های آن نقش مهمی را در تردد مردم و ارسال و دریافت کالاها بازی کنند. در این روستا آثاری از یک اسکله‌ وجود دارد که ساخت آن به دوران مادها، هخامنشیان و ساسانیان برمی گردد و با سنگ های لبه دار ساخته شده است. این اسکله ۱۳۰ متر طول دارد و ضخامت اصلی کف آن به ۷ متر و دیوارهای روی اسکله به ۳ متر می رسد. کافی‌ست از ساکنان روستا، محل قرارگیری این اسکله را بپرسید تا آن را پیدا کنید.

12- ساحل زیبای روستا و غروب جادویی آن

یکی از جاذبه های طبیعی این روستای تماشایی در محل تماس بین دریا و خشکی قرار دارد که همه ما آن را به نام ساحل می شناسیم و به خوبی با حس خوب آن آشنایی داریم. قسمت ساحلی لافت با وجود کشتی ها و قایق های کوچک و بزرگ تصویری تازه را در ذهن شما نقش می کند و تماشای زیبایی های آن به فراموش نشدنی ترین قسمت سفرتان به لافت تبدیل می شود. 

فرقی نمی کند که کل روز را چگونه در قشم سپری کرده اید؛ شک نکنید که بهترین انتخاب برای گذراندن ساعات پایانی روز، حضور در لافت و تماشای غروب حیرت انگیز آن است. همه بومی های قشم به خوبی از سحر و جادوی این غروب آگاهند و از شما دعوت می کنند تا برای یک بار هم که شده آن را امتحان کنید. هنگام غروب فرصت خوبی است تا هم از بازی رنگ ها در آسمان لذت ببرید و هم با ناخداهای لافت همکلام شوید و اسرار خلیج فارس را از آنها بپرسید.

ساحل لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

13- درختان نخل، سایه ای بر سر روستا

درختان سبز گرمسیری و نخل های بلند که تا آسمان قد بر افراشته اند، جلوه ای خاص را به روستا می دهند و آن را به شکل زیبایی می آرایند؛ درختانی که در پناه شان می شود از آفتاب تند جنوب گریخت و خنکای سایه را تجربه کرد. در لافت این درختان را می بینید که در کنار بادگیرها قد علم کرده و ترکیب خاصی را به وجود آورده اند.

14- اکوموزه لافت

در قسمت قدیمی روستای لافت و درست رو به روی بندرگاه، موزه ای وجود دارد که با نام اکوموزه لافت شناخته می شود. در این موزه سعی شده تا زندگی مردم لافت و معماری سنتی خانه آنها به نمایش گذاشته شود؛ به عنوان مثال اتاقی با نام بادگیر در موزه وجود دارد که با رفتن به درون آن با کارکرد بادگیر و هوای مطبوعی که ایجاد می کند آشنا می شوید.

ساعت بازدید: 9:00 تا 17:00

بهای بلیت: 2000 تومان

متاسفانه تصویری از اکوموزه لافت در دست نیست. شما می توانید عکس این جاذبه را برای کارناوال ارسال کنید تا با نام خودتان در سایت منتشر شود. عکس مورد نظر را از اینجا آپلود کنید

بادگیرهای لافت | Photo by : Farhad Safari
Photo by : Farhad Safari

خوشگذرانی در لافت

گشت و گذار در روستا: با هر قدمی که در لافت می زنی جاذبه ای تازه توجه تو را به خود جلب می کند. گاه غرق در ساختار خانه ها می شوی، در قسمتی دیگر مناره بلند مسجد را به تماشا می نشینی و در جای جای روستا با نگاه گرم مردمانی مهمان نواز و دوست داشتنی برخورد می کنی که شیرینی سفرت را دو چندان می کنند. قدم زدن در این کوچه های تنگ و باریک خاطره ای را برایت رقم می زند که هیچگاه آن را از خاطر نمی بری و تا ابد از آن به شیرینی یاد می کنی.

 قایق سواری: ساکنان روستا به خوبی از شما استقبال می کنند و بسیاری از آنها آماده اند تا با قایق های موتوری خود شما را به میان خلیج فارس ببرند و جزیره های اطراف و جنگل های حرا را نشان تان دهند.

عکاسی: در روستای لافت سوژه های عکاسی فراوانند؛ از جلوه های معماری روستا تا جاذبه های طبیعی یا شیوه زندگی ساکنان و کشتی های پهلو گرفته در بندر، همه و همه می توانند بهانه خوبی برای ثبت یک تصویر ماندگار باشند که تا همیشه برای شما می ماند.

معماری لافت | ساختار کویری در جزیره

معماری این روستا می تواند شما را دچار سردرگمی کند و تصور کنید که به یک روستای کویری قدم گذاشته اید. همه، بادگیر را به عنوان شاخص ترین عنصر معماری کویری ایران می شناسند؛ اما آنچه که شما را شگفت زده می کند این است که در لافت این عنصر به وفور یافت می شود.

به داخل خانه ها که قدم بگذارید باز هم آثاری از معماری کویر را خواهید دید. در خانه های لافت اتاق های تابستانه و زمستانه در پیرامون حیاطی مرکزی و چهارگوش شکل گرفته اند و باغچه ها، شکل نرده ها و پنجره ها، همه و همه نشانه هایی از معماری ایرانی در کویر را به همراه دارند. در قاب پنجره ها تصاویر حجاری شده اشیایی از قبیل شمعدان و لاله و چراغ و قوری به چشم می خورد و زیبایی خاصی به آنها بخشیده است. ترکیب اتاق‌ها و راهروها و ارتباط آنها با حیاط نیز کاملا تحت تاثیر معماری نواحی مرکزی و حاشیه کویری ایران ایجاد شده اند.

در ساخت دیوارهای خانه‌ها از خشت و گل و در ساختار سقف و بام خانه ها چوب به کار رفته است؛ اما در ساختمان های جدید استفاده از مصالح نوین مانند آجر، بتن، سیمان و آهن نیز دیده می شود.

به دلیل مرمت پیاپی خانه ها، نمی شود سن آنها را حدس زد؛ اما غرق در تماشای‌شان که می شوی دیگر قِدمت به چشمت نمی آید. مهم این است که شالوده این خانه‌ها بر پایه مقابله با شرایط طاقت فرسای اقلیمی و نیز حفظ ارزش‌های مذهبی خانواده بنا شده و تا به امروز اصالت خود را حفظ کرده اند.

بافت روستای لافت

چیزی که بیش از همه در بافت روستا به چشم می آید عدم تعدد میدان (مرکز محله) در آن است. در لافت، مراکز محله‌ها، پیرامون مساجد و در کوچه های تنگ و باریک شکل گرفته اند و از تعدد میدان خبری نیست. به طور کلی می توان عناصر زیر را برای بافت روستایی لافت در نظر گرفت:

میدان مرکزی، گذرگاه ساحلی، بادگیر، گنبد، کناره، برکه و آب انبار، کوچه های باریک و سایه ساز

بافت روستا در دوره های مختلفی شکل گرفته است و می‌توان 3 بخش مختلف را در آن مشاهده کرد. از این سه بخش، بافت اصلی را به عنوان بافت قدیمی روستا و دو بخش دیگر را بافت جدید روستا در نظر می گیرند که در بخش شمالی و جنوب شرقی شکل گرفته اند. در ادامه به بررسی هر یک از این بخش ها می پردازیم:

1- بافت قدیمی و اصلی: این قسمت، در حد فاصل دریا و تپه‌های اطراف چاه‌های آب قرار دارد و هسته اولیه را در بخش مرکزیِ ساخت و سازهای فعلی، تشکیل می دهد. از نشانه های مهم بخش قدیمی روستا، بافت فشرده ساختمان ها، کوچه های کم عرض و بادگیرها هستند. بافت قدیمی لافت در بخشی به طول تقریبی یک کیلومتر و عرض متوسط ۱۷۰ متر شکل گرفته است و چند راسته اصلی دارد که همگی به موازات خط ساحلی شکل گرفته اند. در این بخش رنگ سفید نشانه ای مشخص برای مساجد و برکه های آب هستند و در میان رنگ اخرایی خانه ها کاملا به چشم می آیند.

۴ مسجد از ۷ مسجد لافت در این بخش قرار دارند که با مناره های بلندشان خودنمایی می کنند و زمینه را برای شکل گیری محله های مختلف ایجاد کرده اند. مسیرهای اصلی به صورت شمالی – جنوبی شکل گرفته‌ و نقاط عطف روستا یعنی مساجد را به هم متصل می کنند. علی رغم وجود محله های متعدد، این بخش از روستا به صورت یکپارچه و پیوسته ایجاد شده است. در این بافت، یک مسیر ساحلی آسفالته نیز به چشم می خورد که دسترسی‌های سریع را برای وسایل حمل و نقل مهیا می کند. 

2- ساخت و سازهای قسمت جنوب شرقی: در دامنه تپه ها و زمین های مسطح اطراف روستا و با فاصله از دریا، ساخت و سازهایی به صورت پراکنده و با تراکم ساختمانی و جمعیتی کم شکل گرفته اند که از آنها با عنوان ساخت سازهای قسمت جنوب شرقی یاد می شود. شکل گیری این بخش به تدریج و به طور پیوسته انجام گرفته و موجب جهت دهی به توسعه روستا شده است. در این بافت معابر پهن تری قرار دارند و تمرکز خانه ها در اطراف مساجد دیده نمی شود و می توان گفت که مرکز محله مفهوم ویژه خود را از دست داده است.

خدمات آموزشی، بهداشتی، درمانی و تاسیسات و تجهیزات لافت میان این ساخت و سازها و بافت قدیم روستا قرار گرفته اند و در داخل تپه مرکزی هستند.

3- ساخت و سازهای بخش شمالی: در بخش شمالی که ورودی اصلی روستاست، شاهد ساخت و سازهایی هستیم که در شیب تندتر تپه ماهورها و به صورت محدودتر صورت گرفته اند و پراکندگی بیشتری نسبت به ساخت و سازهای جنوب شرقی روستا دارند. این ساخت و سازها با گذشت زمان و با توجه به جنبه های اقتصاد آزاد، توسعه پیدا کرده و با ادامه یافتن در جهت شمال به سوی قشم متمایل شده اند. گذرگاه ها در این بخش، نمود زیادی ندارند و تنها می توان فضاهای وسیع لابه لای بافت پراکنده را به عنوان معبر و کوچه در نظر گرفت.

تاریخچه روستای لافت

روستای بندری لافت قدمت زیادی دارد و شکل گیری آن به هزاره اول قبل از میلاد و زمان شکل گیری اولین سکونتگاه ها در قشم باز می گردد. تاریخ لافت فاقد منبع مکتوب است اما اتفاق های روی داده در طول تاریخ، کلیه جزایر خلیج فارس را تحت تاثیر قرار داده و احتمالا بر لافت نیز اثر گذار بوده اند.

بسیاری از کارشناسان، منطقه ای موسوم به هلال مشهور خصیب را به عنوان مهد تمدن بشری می شناسند. این منطقه در قسمت جنوبی خود به سواحل خلیج فارس می رسد و بنابراین می توان گفت که کرانه های خلیج فارس نقطه آغاز تمدن بشر هستند. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می دهد احتمالا خلیج فارس اولین دریایی بوده که انسان بر روی آن کشتیرانی را تجربه کرده است. بر اساس همین شواهد، فنقیان، سومریان، بابلیان و ایلامیان و پس از آنها ایرانیان، یونانیان و اعراب، به عنوان اولین گروه های انسانی و اولین تمدن های تاریخی در آب های خلیج فارس به کشتیرانی پرداخته اند. از سوی دیگر بقایای گورهای باستانی در ایلام و بحرین و کاوش های مقدماتی ایران شناسان در پیرامون بندر لافت، همه و همه آغاز تمدن از این نقطه را تایید می کنند.

تاریخچه لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

اقامت در روستای لافت

برای اقامت در لافت نگران نباشید؛ چرا که می توانید در اقامتگاهی بومی که در روستا قرار دارد شب را به صبح برسانید. به منظور کسب اطلاعات بیشتر درباره این اقامتگاه می توانید با شماره 09177688327 تماس حاصل فرمایید.

همچنین در سایر نقاط جزیره قشم هتل ها و خانه های محلی دیگری نیز برای پذیرایی از شما و همسفران تان وجود دارد.

امکانات روستای لافت

به واسطه حضور گردشگران در لافت، امکانات نسبتا خوبی در این روستا وجود دارد که از میان آنها می توان به سوپرمارکت ها، نیمکت های موجود در اسکله و آلاچیق برای تماشای غروب، خودپرداز بانک و ... اشاره کرد.

 آب و هوای روستای لافت

به دلیل قرارگیری لافت در آب های گرم خلیج فارس و نزدیکی آن به مدار راس السرطان، این روستا تنها دو فصل معتدل و گرم دارد و سرما خیلی در آن حس نمی شود. از نظر تقسیم های اقلیمی تابستانی ایران، می توان لافت را بخشی از یک منطقه خیلی گرم و مرطوب به شمار آورد و از نظر تقسیم های زمستانی، آن را منطقه ای گرم و مرطوب در نظر گرفت. هوای مرطوب و شرجی در ماه های گرم سال از ویژگی های بارز لافت است که در برخی مواقع زندگی در این روستا را با مشکل مواجه می کند. فصل گرم لافت از اوایل فروردین تا اواخر آبان به مدت 8 ماه و فصل معتدل آن از اوایل آذر تا اواخر اسفند به مدت 4 ماه طول می کشد.

بیشینه دمای مطلق ۴۶ و کمینه آن صفر درجه سانتی‌گراد است و میانگین سالانه درجه حرارت ۲۶ درجه سانتی‌گراد و میانگین روزانه بیشینه و کمینه به ترتیب ۳۳ و ۱۸ درجه سانتی‌گراد هستند. جریان هوای مرطوب غرب و شمال از مهمترین عوامل بروز بارندگی در این جزیره به شمار می روند.

این روستا در طول سال تحت تاثیر وزش بادهای منظم و نامنظم و تند و ملایم قرار می گیرد که مهمترین آنها عبارتند از:

* باد ایرانی که باران زاست و با وزیدن از شمال و از سوی خاک ایران در زمستان، دریا را طوفانی می کند.

* باد فارسی یا تندباد که طوفان زاست و با وزیدن از سوی خاک ایران و در اواخر پاییز، گرد و غبار را به منطقه می آورد.

* باد سحری که همچون نسیم ملایمی از روی دریا می گذرد با رسیدن به جزیره، هوا را خنک می کند.

* باد نعشی که از سوی ستاره نعش یعنی از شمال شرقی به سوی جنوب غربی می وزد. این باد بسیار نیرومند است و در کنار اینکه خسارت هایی را برای ماهیگیران وکشتی بانان به همراه می آورد، برای کشاورزان خوش یمن بوده و نوید سالی پر باران و پر محصول را می دهد.

* باد سهیلی که در زمستان با جهت جنوب غربی می وزد.

* باد شرجی که در زمستان تا اوایل بهار با جهت جنوب غربی و شرقی می وزد و اگر در تابستان بوزد هوا را شرجی خواهد کرد.

روستای لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

بهترین فصل سفر

بهترین زمان برای سفر به لافت از آبان تا اردیبهشت است؛ اما به طور کلی می توان ویژگی های فصلی زیر را برای آب و هوای آن در نظر گرفت:

بهار و تابستان: گرمای هوا و شرجی بودن آن می تواند آزار دهنده باشد.

پاییز و زمستان: با فرا رسیدن فصول سرد، آب و هوا مطبوع تر می شود و بهترین شرایط برای گشت و گذار در قشم و لافت را به وجود می آورد.

لافت | Photo by : Bahman Zarei
Photo by : Bahman Zarei

موقعیت جغرافیایی

روستای بندری لافت در شمال غربی جزیره قشم و در پیش آمدگی خشکی های جزیره قرار دارد. این روستا در شرق جنگل حرا واقع شده است و از نظر تقسیم های کشوری یکی از مراکز جمعیتی دهستان سلخ در شهرستان قشم استان هرمزگان به شمار می رود.

روستای لافت | Photo by : Bahman Zarei
Photo by : Bahman Zarei

راه دسترسی

آدرس

استان هرمزگان، جزیره قشم، روستای بندری لافت

راه دسترسی

برای رسیدن به روستای لافت دو راه وجود دارد:

* می توانید خودتان را به قشم برسانید و از آنجا به وسیله تاکسی یا ماشین شخصی از جاده شمالی جزیره و 1 ساعت رانندگی به لافت برسید.

* به بندرعباس بروید و از طریق بندر پل سوار کشتی شوید تا به لافت برسید. اگر ماشین شخصی دارید می توانید با وسایلی موسوم به لندیگراف، ماشین خود را از طریق اسکله لافت وارد جزیره کنید و با آن به گشت و گذار بپردازید.

به یاد داشته باشید که هیچ محدودیتی برای نوع خودرو وجود ندارد و کشتی ها به صورت شبانه روزی خدمت رسانی می کنند.

نکته: بندر پل در 10 کیلومتری شرق بندرخمیر و 60 کیلومتری غرب بندرعباس قرار دارد و از طریق جاده بندرعباس به بندرلنگه قابل دسترسی است.

روستای لافت | Photo by : Farhad Safari
Photo by : Farhad Safari

دیگر دیدنی های جزیره قشم

اگر قصد شب مانی در روستای لافت را نداشتید می توانید بازدید از آن را با یکی از جاذبه های دیگر قشم ترکیب کنید. در اینجا نام تعدادی از این جاذبه ها و فاصله شان تا لافت را آورده ایم:

دره ستارگان | 48.9 کیلومتر

جزایر ناز | 48.8 کیلومتر

جزیره هنگام | 36 کیلومتر تا اسکله برای سوار شدن بر قایق

تنگه چاهکوه | 54.4 کیلومتر

مردم روستای لافت

براساس نتایج سرشماری سال 1375، روستای لافت دارای جمعیتی بالغ بر 3134 نفر بوده که در سال 1385، به 6300 نفر افزایش پیدا کرده است. مردم این دیار هم مانند هر سکونتگاه دیگری، ویژگی های منحصر به فردی دارند و از طریق آنها از دیگر مردم متمایز می شوند. در ادامه به بررسی برخی از این ویژگی ها می پردازیم:

پوشش مردم روستا | نمایشی از اصالت

در این روستا مردان را با لباس‌های معمولی می بینید و در برخی مواقع لباس‌های سنتی شامل دشداشه و عمامه سفید بر تن آنها مشاهده می شود. زنان پوشش سنتی را ترجیح می دهند و اصالت بیشتری را به نمایش می گذارند. آنها از روسری‌های لیو (عری) استفاده می کنند و برقع (روبند) می‌گذارند.

دختران قبل از ازدواج مجبور به استفاده از روبند نیستند؛ اما پس از تاهل به استفاده از آن روی می آورند. جالب است بدانید که برعکس تصورهای عموم، این پوشش خیلی به حجاب مرتبط نمی شود و به علت گرمای زیاد و برای جلوگیری از آفتاب شدید بر روی پلک‌ها و صورت مورد استفاده قرار می گیرد. این پوشش عربی نبوده و از ایران به مناطق عرب‌نشین رفته است. در هنگام نماز، کیسه‌هایی به پاهای زنان دیده می شود که سنتی کهن از روزگاران دور را نشان می دهد.

گویش مردم روستا | کاربرد واژه های انگلیسی

در برخورد با ساکنان بافت، گویش خاص آنها بسیار شیرین جلوه می کند. لافتی ها گویشی بسیار نزدیک به قِشمی دارند و با زبانی شبیه فارسی بندری سخن می گویند. از شیرینی این لهجه که بگذریم شنیدن کلمات انگلیسی بسیار جالب توجه تر است و حتی سالمندان روستا در گفتگوهای روزمره خود به جای لیوان واژه گلاس و به جای شکلات واژه چاکلت را استفاده می کنند. این نفوذ واژه های بیگانه می تواند ناشی از عوامل زیر باشد:

* نقش به سزای رسانه تلویزیون در خانه‌ها که فرهنگ را به آرامی تغییر می دهد.

* تاریخ استعماری منطقه که 112 سال به طول انجامیده است.

* قرار گیری در کنار بندرگاه و استفاده از ابزار و وسایل برقی و کالاهای خانگی خارجی که به اصطلاح از آن ور آب آمده اند.

مردم لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

اعتقادات مذهبی ساکنان لافت

مردم لافت، مسلمان و از پیروان مذهب سنی هستند. با پیچیدن صدای اذان در کوچه های لافت، مردم دست از کار می‌کشند و برای برپا داشتن نماز جماعت به مسجد می روند. زنان فقط در شب های جمعه و اعیاد در مساجد حضور پیدا می کنند چرا که مکان خاصی برای آنها در نظر گرفته نشده است.

مسجد در این جزیره تنها محلی برای عبادت خداوند نیست، بلکه به عنوان هسته های فرهنگی – اجتماعی محله های مختلف عمل می کند. وجود امام جمعه و حضور کودکان در اعیاد مختلف و مراسم قرآن خوانی، شور خاصی را در این فضاها به نمایش می گذارد. در اکثر خانه ها، حداقل یک تصویر از مکه معظمه بر دیوار به چشم می خورد که نشان گر اعتقادات عمیق ساکنان است. بیشتر مردم انس خاصی با قرآن دارند؛ اما از نظر خودشان این انس بسیار کمرنگ جلوه می کند.

لافت قشم | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

مشاغل مردم روستا

لافتی ها برای امرار معاش و گذران زندگی خود به مشاغل متعددی مشغولند که اصلی ترین آنها عبارتند از:

لنج سازی: در شمال غرب و جنوب غرب روستا و در کنار ساحل دریا دو کارگاه لنج سازی قرار دارد که با وجود کم رونق شدن بازار کار، هنوز هم فعال هستند و صدای کسب و کارشان در روستا می پیچد.

لنج داری: شاغلین در این حرفه دارای لنج هایی هستند که کالا را از بندرعباس به دبی یا بندرهای پاکستان می‌برد. به طور معمول هر سفر ۱۰ روز به طول می انجامد و متناسب با بزرگی و کوچکی لنج، از هر سرویس، درآمدی به دست می آید که نیمی از آن به صاحب لنج تعلق دارد و نیمی دیگر میان ملوان‌ها تقسیم می شود. شخص لنج دار می تواند در سفرها حضور داشته باشد و یا لنج را با ملوان ها به مقصد بفرستد اما این امر تاثیری بر سهم او از درآمد ندارد.

صیادی: صید ماهی و میگو از مشاغلی است که با گذر زمان کم رنگ شده اما هنوز هم در میان لافتی ها جایگاه خود را دارد. اگر جنبه تجاری و کسب درآمد از این فعالیت را کنار بگذاریم، بسیاری از لافتی ها هنوز هم مایحتاج غذایی خود را از آب های خلیج فارس به دست می آورند.

تولید صنایع دستی: زنان و مردان لافتی با دستان هنرمند خود، آثاری را خلق می کنند که از میان آنها می توان به زری دوزی، سوزن دوزی، گلابتون دوزی و حصیربافی اشاره نمود.

باغداری و کشاورزی: نخلستان های این روستا علاوه بر زیبا کردن روستا، نقش مهمی را در امرار معاش ساکنان و تولید خرما ایفا می کنند. رطب، خرما، سیب زمینی، پیاز، انواع سبزیجات و کدو‌ از مهم‌‌ترین محصولات کشاورزی این روستا به شمار می روند و انواع مرکبات نیز، در باغات روستا به عمل می‌ آید.

علف چینی یا سرشاخه چینی: برگ درختچه‌های جنگل‌های حفاظت شده حرا، نیمی از علوفه مورد نیاز برای دام های روستا را تامین می کند. مردم اعم از مرد و زن با توجه به زمان جزر و مد و با قایق هایی چوبی یا موتوری موسوم به هوری عازم دریا می شوند و سرشاخه های این درختان را می چینند. این افراد معمولا خودشان دام ندارند و پس از بازگشت از دریا، محصول خود را در كنار ساحل به دامداران محلی می‌فروشند. سادگی خرید و فروش سرشاخه ها باعث شده تا عده زیادی به این شغل روی بیاورند و از این راه امرار معاش كنند.

دامداری: مانند بسیاری روستاهای دیگر نگه داری از دام و احشام نیز منبع درآمدی برای روستاییان است و به جهت تولید لبنیات و گوشت اهمیت دارد.

اوقات فراغت مردم روستای لافت

تلاش زیاد برای گذران زندگی روستایی باعث شده است که در لافت نیز مانند دیگر روستاها، اوقات فراغت کمی برای مردم وجود داشته باشد. زنان روستا با کارهای خانه سرگرم می شوند و در این میان شاید سری به جنگل های حرا بزنند که آن هم برای انجام علف چینی و کمک به مردان انجام می گیرد. تنها تفریح شاخص اهالی روستا، در تعطیلات نوروز و سیزده فروردین است که به صحرا و نخلستان‌های نزدیک لافت می‌روند.

نام گذاری کودکان در روستای لافت

شیوه های مختلفی برای نام گذاری کودکان لافتی رواج دارد. قدیمی تر ها کودکان را به شیوه عربی به همراه نام پدر و نام خانوادگی خطاب می کنند؛ اما در میان نسل جدید نام های فارسی به کار می روند و ضابطه های گذشته جایگاه خود را از دست داده اند.

روستای لافت قشم | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

مراسم های خاص در روستای لافت

مراسم های مختلفی در این روستا برگزار می شود که عبارتند از:

1- مولودی خوانی

در طول سال 4 بار مراسم مولودی خوانی را به زبان عربی در مسجد برگزار می کنند. این روزها عبارتند از:

* تولد حضرت پیامبر(ص) در روز 12 ربیع الاول (به عقیده اهل سنت)

* معراج پیامبر در شب 27 رجب

* عید فطر در اول شوال

* عید قربان در 10 ذیحجه

مردم لافت | Photo by : Bahman Zarei
Photo by : Bahman Zarei

2- مراسم عید فطر و قربان

این دو عید اهمیت زیادی در لافت دارند. اهالی روستا در این اعیاد خانه تکانی می کنند و رنگ تازه ای به خانه های شان می دهند. خریدن لباس نو، چیدن سفره عید و دید و بازدید از دیگر رسم های این اعیاد است. می توان گفت این دو عید به نوعی، تکرار نوروز در لافت هستند و سنت های قدیمی این روستا را نشان می دهند.

مردم روستای لافت | Photo by : Mahdi Beigmorady
Photo by : Mahdi Beigmorady

 3- رقص ازوا و باسک گویی

در روزهای عید قربان و عید فطر و عروسی ها، عده ای از ناخداها و ماهیگیران با ساز و دهل و طبل های بزرگ به میان روستا می آیند و به نشانه شادی به نواختن موسیقی و رقص و پایکوبی می پردازند. این مراسم با عنوان رقص ازوا، عضوا یا رزیف خوانی شناخته می شود و جایگاه خاصی میان ساکنان روستا دارد.

نوع دیگری از آواز خوانی نیز در لافت رواج دارد که همه آن را با عنوان باسک گویی می شناسند و در طی آن شعرهای محلی خوانده می شود.

آداب و رسوم قشم | Photo by : Mahdi Beigmoradi
Photo by : Mahdi Beigmoradi

 سوغات و صنایع دستی

برای آنکه یادگاری های خوبی از این سفر داشته باشید می توانید از میان صنایع دستی این روستای بندری همچون حصیرهای تزیینی، مصنوعات سوزن دوزی، گلابتون دوزی و زری بافی یکی را برگزینید و یا انتخابی خوشمزه از میان سوغاتی هایی همچون ماهی، میگو، رطب و خرما داشته باشید.

غذاهای سنتی لافت

نوعی خورشت جنوبی به نام هواری، خوراک مخصوص لافتی به نام زی بن، گلمبا، بریانی، یکی از غذاهای چاشت بندری به نام کاتغیا قاتق، ماهی برشته، سور و قلیه ماهی از جمله غذاهای خوشمزه ای هستند که در روستای لافت طبخ می شوند و جزوی از فرهنگ این روستا به شمار می روند. اگر قفسه ها را در مغازه های لافت جستجو کنید، به خوراکی های خوشمزه محلی بر می خورید که هر کدام شان می توانند یک وعده غذایی برایتان باشند. از جمله این خوراکی ها می توان به نوعی پیراشکی محلی اشاره کرد که طعم دلپذیری دارد و و یا نان پنیری هایی که در بیشتر نقاط قشم یافت می شوند.

قلیه ماهی | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

 آب روستا از کجا تامین می شود؟

آب لافت از طریق جمع آوری آب های سطحی از تپه‌های میانی روستا تامین می شود. باران های ناگهانی و سیل آسا، آب را در مجراهای طبیعی و مصنوعی تپه ها، جاری می سازند تا از طریق مسیر کنار بافت بالایی روستا به سمت چاه‌های تلاو و آب انبار اصلی هدایت شوند. بالاترین لایه بافت روستایی در دامنه تپه‌ها قرار دارد. در این قسمت، کوچه های منتهی به خانه‌های بالایی، بن بست هستند تا آب های سطحی وارد بافت روستا نشوند و آسیبی به خانه ها نرسانند.

بر اثر شدت بارش باران، دریاچه ای در محدوده چاه ها تشکیل و آب انبار اصلی روستا پر از آب می‌شود. در این ایام بسیاری از ساکنان برای تفریح و آب بازی راهی محدوده چاه ها می شوند تا لحظات خوشی را در کنار آنها داشته باشند. سرریز آب چاه‌ها و آب انبار از محوطه اطراف مسجد جامع عبور می کند و به دریا می‌ریزد. امروزه امکان تامین آب از شهر قشم توسط مخزن‌های سیار آب وجود دارد و در حیاط هر واحد مسکونی آب انباری در داخل زمین شکل گرفته است.

آب انبار لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

 توصیه های کارناوالی

فضای روستای لافت کاملا سنتی و بومی است پس به ارزش های ساکنان آن احترام بگذارید و موجب رنجش خاطر آنها نشوید.

به هنگام بازدید از جاذبه های طبیعی همچون ساحل و نخلستان ها به آنها آسیب نرسانید و با زباله های تان این مناطق را آلوده نکنید.

روستای لافت | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown
 سخن آخر

به میان آب های خلیج همیشه فارس رفتیم و گشت و گذار در یکی از زیباترین و بکرترین جزایر آن را تجربه کردیم. لافت تنها یکی از دیدنی های بی شمار قشم است و البته می تواند ناب ترین تجربه شما از سفر به این جزیره باشد.

تا به حال به قشم رفته اید؟

روستای لافت را از نزدیک دیده اید؟

چه جاذبه های دیگری را در این جزیره می شناسید؟

دیدگاه های خود را با ما در میان بگذارید...

امتیاز نقد و بررسی کارناوال

نقاط قوت

  • معماری خاص خانه ها
  • مردمان مهمان نواز
  • غروب های تماشایی
  • دسترسی به جنگل های حرا

نقاط ضعف

  • امکانات اقامتی محدود
  • تعداد کم رستوران ها
نکات کلی
روستای لافت قشم






نقشه و مسیریابی
روستای لافت قشم