نقد و بررسی کارناوال

اطلاعات کلی

مسیریابی و جاذبه های نزدیک

نقد و بررسی کاربران

  • Address : Niavaran Complex ,Niavaran Square, Tehran, Tehran Province, Iran
  • آدرس : استان تهران، شهر تهران، میدان شهید باهنر (نیاوران)، مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران
  • ساعت دسترسی : امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 17:00
    شنبه : 08:00 صبح تا 17:00
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 17:00
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 17:00
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 17:00
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 17:00
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 17:00
    جمعه : 08:00 صبح تا 17:00
  • تلفن : 021-22282020
  • هزینه : ورودی مجموعه 2,500 تومان , ورودی کاخ نیاوران 2,500 تومان
  • هزینه اتباع خارجی : 30,000 تومان
  • وب سایت : کلیک کنید
  • امتیاز کارناوال : 3.5
  • امتیاز گوگل : 4.5
  • امتیاز Trip Advisor : 4.5
  • تاریخ شروع ساخت : 1337 خورشیدی
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 تا 2 ساعت
  • منطقه : نیاوران (Niavaran)
  • معمار : محسن فروغی
  • سبک معماری : ایرانی-اروپایی
نقد و بررسی تخصصی کارناوال

کاخ نیاوران تهران | خانه مجلل پهلوی ها

نیاوران، نام مجموعه ای فرهنگی تاریخی در شمال تهران است که یکی از جاذبه های تماشایی پایتخت به شمار می رود و تماشای مناظر چشم نواز را برای ساکنان و مهمانان این شهر همیشه بیدار، ممکن می کند. این مجموعه باغی با دیدنی های بسیار است که هر گوشه اش نشانی از تلفیق تاریخ و طبیعت را در خود دارد.

در جای جای این باغ بناهای چشم نواز جلوه گری می کنند که با نگاه کردن به آنها ناخودآگاه توقف خواهید کرد. همه بناها از برابر چشمان تان گذر کرده و تصویری ماندگار را در ذهن تان حک می کنند. پیش از این گشتی در این باغ زدیم و نگاهی گذرا به آن داشتیم؛ سپس قدم گذاشتن به درون بناهای آن را آغاز کردیم تا ببینیم در ساختمان های تاریخی آن چه می گذرد. امروز هم می خواهیم راهی این باغ شویم و به قلب یکی از این بناها برویم تا اجازه دهیم تاریخ از برابر دیدگان ما عبور کند.

انتخاب میان بناهای چشم نواز باغ نیاوران که سرشار از قصه های ناگفته هستند بسیار سخت است؛ اما این بار کاخ نیاوران در شمال شرقی باغ ما را به دنیای درون خود می کشاند. کاخی که آخرین پادشاه ایران و خانواده اش در آن روزگار گذراندند و اتفاقات زیادی را در آن رقم زده اند. عنوان مدرن ترین بنای باغ نیاوران به این کاخ اختصاص می یابد که عمر چندانی هم ندارد؛ اما یکی از جلوه گاه های هنر معماری به شکلی مدرن است.

با کارناوال به دنیای درون کاخ نیاوران بیایید.

کاخ نیاوران | Photo by : Morteza Aminorroayani | IRNA
Photo by : Morteza Aminorroayani | IRNA

چرا بازدید از کاخ نیاوران؟


  • کاخ نیاوران محل زندگی آخرین شاه ایران به همراه خانواده اش بوده است.
  • این کاخ در میان باغی بسیار زیبا قرار دارد که دارای مناظر چشم نوازی است.
  • تنها ساختمان سلطنتی در ایران است که سقف آن به صورت بازشو طراحی شده است.
  • در کنار بازدید از این کاخ می توانید از دیگر بناهای تاریخی همچون کوشک احمدشاهی و کاخ زیبای صاحبقرانیه نیز دیدن کنید.
  • وجود دو کافی شاپ در فضای باغ نیز باعث می شود تا افراد بسیاری ساعاتی را در نزدیکی کاخ نیاوران سپری کنند و از این فضای متفاوت لذت ببرند.

مناسب برای


عموم مردم علاقه مند به تاریخ و معماری

نامناسب برای


سالمندان و معلولان حرکتی برای دسترسی به طبقات بالا با مشکل مواجه می شوند.

کاخ نیاوران | Photo by : Maryam Fallah | Karnaval
Photo by : Maryam Fallah | Karnaval

از میان باغ نیاوران گذر می کنیم...

برای رسیدن به کاخ نیاوران باید به درون باغی تاریخی قدم بگذاریم؛ باغی که در گوشه ای از تهران جا خوش کرده و از زمان قاجار تا به حال روزهای بسیاری را به خود دیده است. درختان سر به فلک کشیده در جای جای باغ قد بر افراشته و مامنی برای پرندگان شده اند. صدای پرندگان از هر سو شنیده می شود و موسیقی طبیعت، نوای دلنشینی می نوازد.

این باغ در زمان فتحعلی شاه قاجار در محلی ساخته شد که پیش تر از این نیزاری بیش نبود. به همین دلیل این باغ به نی آوران مشهور و در گذر زمان با نام نیاوران خوانده شد. محمد شاه، بنای کوچک و ساده ای در آن ساخت اما ناصرالدین شاه بنای با شکوه صاحبقرانیه را در آن بنیان نهاد. آخرین بنای ساخته شده توسط سلسله قاجار در این باغ کوشک احمد شاهی نام دارد که دقیقا در میان باغ است.

محمدرضا پهلوی در زمان سلطنت خود دستور تخریب بناهای کوچک باغ و احداث کاخی مدرن جهت سکونت خود و خانواده اش را صادر کرد. وی تا زمان خروج از ایران در همین بنا سکونت داشت و از کاخ صاحبقرانیه به عنوان محل کار استفاده می کرد.

بنایی که قصد ورود به آن را داریم آخرین بنای ساخته شده در این باغ است که لحظه لحظه به آن نزدیک تر می شویم...

ورود به صفحه اختصاصی معرفی مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران

باغ نیاوران | Photo by : Jukka Heikkila
Photo by : Jukka Heikkila

آشنایی با کاخ نیاوران | آخرین سکونتگاه پهلوی ها

کاخ اختصاصی نیاوران یا همان کاخ نیاوران بنایی جدید است که طرحی ایرانی-اروپایی دارد. این ساختمان زمانی میزبان محمدرضا پهلوی، همسرش فرح و فرزندان آنها بود و تا پیش از خروج شان از ایران در این محل سکونت داشتند. این کاخ از دو طبقه و یک نیم طبقه تشکیل شده است و طراحی جالبی دارد. 

فضای این کاخ ساده تر از دیگر کاخ های سلطنتی است؛ اما در عین حال زیبایی هایی خاصی را در آن می توان دید. در این ساختمان وسایل زندگی خانواده آخرین شاه ایران را می بینید، نگاهی به فضای زندگی آنها می اندازید و آثار هنری ارزشمند و جالب توجهی را مشاهده می کنید. نکته مهم درباره این ساختمان سقف آن است که به صورت بازشو طراحی شده و در هر زمان می شود آن را باز کرد و آسمان را دید. البته امروزه باز کردن سقف امری است که به تشخیص مسوولان انجام می شود؛ اگر بخت با شما یار باشد در بازدیدتان از این کاخ ممکن است با سقف باز شده رو به رو شوید.

در ادامه با ما باشید تا نگاهی دقیق تر به این کاخ و بخش های مختلفش بیندازیم...

تاریخچه کاخ نیاوران

به دستور محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۳۷ یکی از کاخ های کوچک باغ نیاوران که متعلق به دوره فتحعلی شاه بود ویران و ساخت این کاخ در محل آن آغاز شد. ساخت این بنا برای مدتی با وقفه مواجه شد اما بالاخره در سال ۱۳۴۶ آن را آماده بهره برداری کردند.

در ابتدا قرار بود این کاخ برای پذیرایی مهمانان دربار مورد استفاده قرار گیرد؛ اما در نهایت به محل زندگی خانواده پهلوی اختصاص یافت.

با رفتن شاه و پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ این کاخ توسط نیروهای انقلابی تسخیر و در سال ۱۳۶۰ تسلیم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد. برای اولین بار در سال 1365 مسوولان اجازه بازدید از کاخ را دادند و پس از مدتی در دی ماه 1382 با هدف مرمت و بهسازی درهای آن را بستند.

کارشناسان در مدت 6 سال به عملیات مرمت شامل این کارها پرداختند: نقاشی بنا، مرمت گچبری ها و آیینه کاری ها، ایجاد سیستم هواساز، تعویض سیستم ­های برق و کابل ها، تعمیر پوشش بام و عایق کاری و راه­ اندازی مجدد سقف متحرک، آسانسور، تعمیر سنگ­فرش و پارکت کف فضاهای مختلف، تجهیز مخزن و ایجاد سیستم حفاظت الکترونیک (دوربین مداربسته) ،مرمت مبلمان، پرده­ ها و دیوارکوب های پارچه­ ای و مرمت تعداد زیادی از اشیا با رعایت استانداردها. در نهایت درِ این کاخ در اسفند ماه 1388 مجددا به روی علاقمندان به تاریخ و فرهنگ ایرانی گشوده شد و مورد استقبال بازدیدکنندگان قرار گرفت.

این کاخ که در تاریخ ششم خرداد ماه سال ۱۳۷۷ با شماره ۲۰۲۵ به ثبت ملی رسیده است امروزه علاقه مندان زیادی را به سوی خود می کشاند. 

کاخ نیاوران | Photo by : Ehsan Dadvar
Photo by : Ehsan Dadvar

طراحی کاخ نیاوران

کاخ اختصاصی نیاوران در گوشه شمال شرقی باغ نیاوران جلوه ای از معماری ایرانی را به شکلی مدرن به نمایش می گذارد. این کاخ زیبا وسعتی برابر با 9000 مترمربع را به خود اختصاص داده و دارای دو طبقه و یک نیم طبقه است. طبقه اول بنا برای پذیرایی مهمانان، و طبقه آخر برای اتاق خواب ها و فضاهای شخصی خانواده بوده و در میان این دو طبقه یک نیم طبقه برای فضای کاری و اتاق کوچکترین عضو خانواده پهلوی، لیلا پهلوی، کاربرد داشته است.

طراحی معماری کاخ بر عهده مهندس محسن فروغی بود. ساخت بنا توسط شرکت ماپ انجام شده و «شرکت مهندسان مشاور عبدالعزیز فرمانفرماییان و همکاران» به عنوان مهندس مشاور وظیفه نظارت بر اجرای پروژه را بر عهده داشته است. گچ‌بری استاد عبداللهی، آینه‌کاری استاد علی‌اصغر و هنر کاشی‌کاری استاد ابراهیم کاظم‌پور و ایلیا در بنای این کاخ جلوه گری می کند.

در طراحی این کاخ از معماری ایرانی و تلفیقی از هنر پیش و پس از اسلام الگوبرداری شده است. طرح چهار ضلعی کاخ و فضاسازی معماری داخلی آن جلوه ای از معماری ایرانی را در قالبی مدرن به تصویر می کشد. 

 دکوراسیون و مبلمان داخلی توسط یک گروه فرانسوی طراحی و اجرا شده است. مطابق بودن رنگ پوشش کف اتاق ها و پرده ها در جای جای کاخ به چشم می خورد. در گوشه گوشه کاخ مجموعه ای نفیس از تابلوهای نقاشی هنرمندان ایرانی و خارجی، ظروف چینی کارخانه‌های سور فرانسه و رزنتال آلمان، اشیای تزیینی و مجموعه فرش های نفیس ایرانی وجود دارد.

به درون کاخ نیاوران وارد می شویم

ستون های بلند در قسمت ورودی، ابهت خاصی به این بنا بخشیده و جلوه ای دیدنی را در باغ ایجاد کرده اند. نقوش کاشی کاری ایرانی در ورودی کاخ، از مهمانان به گرمی استقبال می کند و دیدگان هر بیننده را در آغوش می کشد. حواس تان باشد که محو تماشای قسمت ورودی نشوید چرا که از سفر امروز جا می مانید ...

از کنار ستون های بلند و کاشی کاری های بیرون کاخ می گذریم. قدم های‌مان به کفپوش گرانیتی سیاه کف بنا می رسد و تماشای جلوه های درون کاخ از همین جا آغاز می شود.

* طبقه همکف

طبقه همکف سرسرای بزرگی است که در بدو ورود به کاخ با زیبایی هایش ما را در خود غرق می کند. آنچه به چشم می آید فضایی با نورپردازی خاص است که جلوه ای دیدنی را ایجاد کرده است. در دیوارها آینه های بزرگی دیده می شود که از اتصال آینه های کوچک ساخته شده اند و گویی نقشی از ابر و باد بر روی آنها دیده می شود. قدم به جای جای این سرسرای بزرگ که بگذارید اشیایی هستند که نظرتان را جلب کنند که در اینجا بخشی از آنها را به شما معرفی می کنیم:

ستون تزیینی (نماد سقاخانه) اثر پرویز تناولی

مجموعه ای از ظروف چینی با تصاویر ناپلئون و خانواده سلطنتی ساخت کارخانه سور فرانسه

شئ تزیینی نقره ای با طرح برجسته از میوه ها هدیه نیکلای چائوشسکو از کشور رومانی

نقاشی طبیعت بی جان اثر محسن فروغی

نقاشی طبیعت بی جان اثر بهمن محصص

ارگ متعلق به اشرف پهلوی

فرش مشاهیر بافت راور کرمان 

قالیچه با طرحی از داستان شیخ صنعان و دختر ترسا بافت کارگاه آگاه کرمان

مجموعه ظروف بلور تراش دار ساخت چکسلواکی

گلدان های چینی و برنز ساخت کارخانه سور فرانسه

فضاهایی همچون سینمای اختصاصی، اتاق غذاخوری، سالن پذیرایی، اتاق انتظار، راهروهای فرعی و تالار آبی در این قسمت قرار دارند که با هم به تماشای هر یک از این فضاها می نشینیم. البته به خاطر داشته باشید فضاهایی مانند آشپزخانه که در همین قسمت وجود دارد قابل بازدید نیستند.

1- اتاق پذیرایی

در ضلع جنوبی سرسرای همکف، اتاق پذیرایی با دکوراسیون خاص خود جلوه ای تماشایی دارد. به دلیل بزرگی پنجره ها و روشن بودن رنگ دکوراسیون بیشترین نور را در این فضا شاهد هستیم. این فضا به پذیرایی مهمانان دربار اختصاص داشته است. وسایل و اشیای زیادی در دکوراسیون این اتاق به کار رفته اند که به معرفی آنها می پردازیم:

نقاشی های موجود در اتاق عبارتند از:

سه زن اثر ماری لورنسن

منظره اثر آلفرد سیسلی

موتمارتر پاریس اثر اوتریلو

جنگل اثر مارویک کرلامینگل

موتمارتر پاریس اثر الیز مالکت

چهره دو زن اثر جی . گلدرن

تصویر محمدرضا پهلوی اثر وی. اف. دراپر

تصویری از فرح دیبا اثر ویدال کورداس

اشیایی نیز در اتاق دیده می شوند از جمله:

پیکره های گلی مربوط به دوره پیش از اسلام

مفرغ های لرستان مربوط به هزاره اول پیش از میلاد تا هخامنشی

پیانو ساخت آلمان و اهدایی از طرف وزارت امورخارجه آلمان

فرش ها و قالیچه های زیر نیز در این اتاق وجود دارند:

در سمت راست:

قالیچه بافت کاشان لچک ترنج با طرح اسلیمی

فرش بافت کارگاه غفاریان اصفهان  لچک ترنج با طرح اسلیمی

در میانه اتاق:

فرش بافت اصفهان لچک ترنج با طرح اسلیمی

در سمت چپ:

 فرش بافت کارگاه غفاریان اصفهان طرح لچک ترنج

فرش بافت کارگاه صدقیانی اهرابی تبریز طرح ترنج دار و اسلیمی

اتاق پذیرایی کاخ نیاوران | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

2- اتاق غذاخوری

اتاق غذاخوری در ضلع جنوب شرقی کاخ نیاوران واقع شده است. در این اتاق نیز مانند اتاق پذیرایی تزیینات و وسایل خاصی به کار رفته اند که به مهمترین آنها اشاره می کنیم:

سرویس های غذاخوری که به سفارش دربار تهیه شده اند ساخت کارخانه های زیر هستند:

رزنتال و باواریا در کشور آلمان

باراکا در کشور فرانسه

موزر در چکسلواکی

سایر اشیای موجود عبارتند از:

 فرش بافت اصفهان طرح شاه عباس و اسلیمی

شمعدان ها ساخت باراکای فرانسه

ظروف نقره با روکش آب طلا ساخت فرانسه

ظروف نقره ساخت کشور انگلیس در قرن 19

مبلمان ساخت کشور فرانسه

3- اتاق نشیمن

اتاق نشیمن در طبقه همکف فضای بسیار متفاوتی دارد. نورپردازی خاص این قسمت و رنگ تیره به کار رفته در دکوراسیون آن تمایز خاصی بین این قسمت و سایر بخش ها ایجاد می کند. اشیا و وسایل زیر در این قسمت در معرض بازدید قرار دارند:

مجموعه سفال های تمدن آمریکای جنوبی

فرش بافت بختیاری طرح قاب قابی

نقاشی بدون عنوان اثر جی. والونا

نقاشی روباه اثر شارل ورلا

گلدان ساخت کارخانه ساتسوما ژاپن در قرن 19 میلادی

ظرف تزیینی با روکش طلا هدیه ریچارد نیکسون رییس جمهور سابق امریکا در سال 1973 میلادی

گلدان های جفت از پاپیه ماشه (خمیر کاغذ)

4- سینمای اختصاصی

سالن سینمای اختصاصی نیاوران در ضلع شرقی کاخ اختصاصی نیاوران قرار دارد و مساحت آن به 400 مترمربع می رسد. این فضا، سالن اصلی، اتاق آپارات، رختکن و فضایی جهت کنترل و تنظیم نور، صدا و پخش فیلم را در بر می گیرد. دکوراتور این سینما، چارلز سویگنی (Charles Sevigny) نام دارد و طراحی جالب توجهی را انجام داده است. ویژگی قابل توجه این فضا وجود لوستری از میله های آلومینیومی و پرده های ریلی موزیکال از جنس آلومینیوم است که به هنگام حرکت صدای دلنشینی را تولید می کنند. 

اشیای زیر در سینمای اختصاصی وجود دارد:

دو دستگاه دوربین 8 میلی متری فیلیپس (Philips) و یک دستگاه دوربین 16 میلی متری هورتسون (Hortson) در اتاق آپارات

دستگاه تنطیم و میکس صدا

دستگاه تنظیم نور فضا

در و پارتیشن های تلفیقی از آینه و برنز

مبلمان فرانسوی ساخت شرکت کنول

تابلوهای نقاشی و آثار هنری مدرن

برای مدت ها این سالن بازدید عمومی نداشت تا اینکه پس از تصویب اداره کل موزه ها عملیات بهسازی روی آن صورت گرفت و در شهریور ماه 95 در آن به روی عموم گشوده شد.

سینمای اختصاصی | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

5- تالار آبی

در ضلع شمالی کاخ نیاوران، فضایی به وسعت 350 مترمربع درست روبه روی اتاق پذیرایی وجود دارد که محلی برای پذیرایی مهمانان دربار بوده و با چند پله از سطح همکف جدا شده است. مهمانی شب سال نو میلادی 1978 (1356 ه.ش) با حضور "جیمی کارتر" رییس جمهور اسبق آمریکا نیز در همین اتاق برگزار شد.

این اتاق به دلیل وجود یک آبنما روبه روی تالار در محوطه باغ و رنگ آبی دیوارها و پرده ها به نام تالار آبی مشهور است. ارتفاع سقف تالار، تزیینات گچبری سقف و دیوارها و لوسترهای کریستال بسیار خیره کننده هستند و وجود دو عدد گوبلن بافت کشور فرانسه مربوط به قرون 17 و 18 میلادی در ضلع جنوبی تالار بر زیبایی آن افزوده است.

تغییر دکوراسیون و تجهیز تالار آبی در حال انجام بود تا اینکه با پیروزی انقلاب اسلامی این عملیات متوقف شد. تا مدتی استفاده خاصی از این تالار نمی شد تا اینکه کارشناسان تصمیم گرفتند از این فضا برای موزه پارچه و لباس های سلطنتی استفاده کنند و پارچه های نفیس اهدایی کشورهای مختلف آسیایی و اروپایی و یا تولید شده کارگاه های پارچه بافی ایران از قبیل زربافت، ساتن و ابریشم و سوزن دوزی های مناطق مختلف و حاصل دسترنج هنرمندانی چون مهتاب نوروزی که از صنایع دستی آن دوره به حساب می آید را به نمایش درآورند.

انتخاب و آماده سازی و انجام عملیات حفاظت و مرمتی بر روی آثار، آماده سازی فضای نمایشی، چیدمان آثار، ایجاد مسیر بازدید و تحقیق و پژوهش بر روی تکنیک های بافت و دوخت پارچه برای معرفی هرچه بهتر اشیا از جمله کارهایی بود که برای این فضا صورت گرفت.

در نهایت به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی در اردیبهشت ماه سال 1391 این موزه افتتاح شد.

 در موارد خاص این تالار به منظور برگزاری نمایشگاه های مختلف در اختیار مجموعه های دیگر قرار می گیرد و لباس ها و پارچه ها به فضاهای نمایشی طبقات دیگر و یا به مخزن کاخ منتقل می شوند. پس از اتمام نمایشگاه های دوره ای این موزه دوباره برپا می شود.

تالار آبی کاخ نیاوران | Photo by : Mahdi Mousavi | Karnaval
Photo by : Mahdi Mousavi | Karnaval

6- اتاق انتظار مهمان

در گوشه جنوب غربی طبقه همکف و در کنار راه پله، اتاقی به انتظار مهمانان اختصاص داده شده است. در فضای روبه روی این اتاق اشیای زیر وجود دارد :

نقاشی منظره نارنجی اثر ایران درودی

نقاشی منظره بندر آنتور اثر وان ودت

نشان مهر اهدایی از طرف دولت پاکستان به دربار پهلوی در سال 1967 میلادی

تندیس زنان سابین اثر ژان بولون

اتاق انتظار کاخ نیاوران | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

* نیم طبقه

نیم طبقه در واقع طبقه وسط ساختمان کاخ است؛ اما نصف طبقات دیگر وسعت دارد. در این قسمت اتاق کار، اتاق کنفرانس و دفتر منشی فرح دیبا و اتاق خواب لیلا و اتاق ندیمه او واقع شده اما به دلیل مناسب نبودن مسیر بازدید تنها می توان از کنار درهای بسته آن گذشت. در سالن این بخش اشیای زیر دیده می شود:

نقاشی سه قابی با منظره شمیران اثر ماکرولاکیس

مجسمه سنگی بودا از کشور پاکستان در قرن سوم میلادی

پاراوان منبت و مشبک کاری شده از کشور پاکستان

پاراوان با تصاویری از چین باستان ساخت کشور چین

در حال حاضر در این بخش کارگاه مرمت برپاست و اشیای آن در معرض بازدید نیستند.

نیم طبقه کاخ نیاوران | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown
نیم طبقه کاخ نیاوران | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

* طبقه آخر

در آخرین طبقه، فضاهای خصوصی خانواده قرار دارد. تصور شیطنت های کودکانه و جریان زندگی در این طبقه به درک بهتر فضاها کمک می کند. در فضای بیرونی اتاق ها و سرسرای این طبقه اشیای گرانبهایی را می بینیم. از میان این اشیا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

فرش بافت کارگاه صیرفیان اصفهان طرح قاب گنبدی

تابلو رودخانه و دره اثر هوشنگ سیحون

چندین تاپستری (گوبلن) بافت فرانسه در قرن 18 میلادی

تابلو ساحل لاجوردی اثر مارک شاگال

تصویری از فرح پهلوی اثر کریم روحانی

فضاهای موجود در این طبقه شامل اتاق خواب ها، اتاق استراحت نیمروزی و اتاق ندیمه ها است که در ادامه به هریک از این فضاها می پردازیم:

طبقه آخر کاخ نیاوران | Photo by : Maryam Fallah | Karnaval
Photo by : Maryam Fallah | Karnaval

1- اتاق های خصوصی فرزندان محمدرضا پهلوی

در ضلع شمالی آخرین طبقه کاخ نیاوران فضاهای خصوصی دو فرزند محمدرضا پهلوی یعنی علیرضا و فرحناز قرار دارد. این فضاهای خصوصی شامل اتاق های زیر هستند:

- اتاق مطالعه علیرضا پهلوی

این اتاق به عنوان محلی برای مطالعه به کار می رفته است و به اتاق خواب علیرضا راه دارد. برنامه هفتگی درسی علیرضا هنوز هم بر دیوار دیده می شود. وسایل و اشیایی که در این اتاق هستند شامل موارد زیر است :

قالیچه بافت قم 40 رج

مجموعه پلاک های ناوگان نیروی دریایی پهلوی دوم

نشان یادبود نخستین پرواز مستقل علیرضا پهلوی با هواپیمای بونانزا

ماکت ناو دریایی مدل P220 ساخت فرانسه در سال 1976

ارگ مخصوص علیرضا

- اتاق خواب علیرضا پهلوی

 در طراحی این اتاق از رنگ آبی استفاده شده است و طراحی هماهنگی دارد. کتاب ها و اسباب بازی های علیرضا در این اتاق به چشم می خورند. عروسکی از کمپانی والت دیزنی و قالیچه بافت قم طرح لچک ترنج از اشیای خاصی هستند که در این مکان دیده می شوند. در کنار اتاق، سرویس بهداشتی و حمام مخصوص برای او در نظر گرفته شده است.

اتاق خواب علیرضا پهلوی در کاخ نیاوران | Photo by : Bahareh Fallah | Karnaval
Photo by : Bahareh Fallah | Karnaval

- اتاق خواب فرحناز پهلوی

در اتاق خواب فرحناز، رنگ صورتی غالب است و فضایی کاملا دخترانه دارد. سرویس بهداشتی و حمام نیز در فضای بیرونی تعبیه شده است. این اتاق مستقیما به اتاق مطالعه فرحناز ارتباط دارد و وسایل و اشیای شاخص در آن عبارتند از:

 قالیچه بافت تبریز طرح محرابی

تابلوی بدون عنوان اثر رابرت ولکر

تابلوی گل رز اثر عباس کاتوزیان

اتاق خواب فرحناز پهلوی | Photo by : Bahareh Fallah | Karnaval
Photo by : Bahareh Fallah | Karnaval

- اتاق مطالعه فرحناز پهلوی

همانند علیرضا پهلوی فضایی هم به اتاق مطالعه فرحناز پهلوی اختصاص داده شده است. این فضا دکوراسیونی هماهنگ با اتاق خواب وی دارد. اشیای موجود در این اتاق عبارتند از :

قالیچه بافت کاشان طرح گل فرنگی

تابلوی بدون عنوان اثر جی. نیورت

مجموعه عروسک های چوبی و پارچه ای ساخت روسیه

مجسمه های برنزی اثر پی یِر جی. میئه

مجموعه مجسمه های چینی ساخت لادرو اسپانیا

قفس تزئینی با پرندگان تاکسیدرمی شده

فضای کناری اتاق محل نگهداری لباس های وی بوده و تعدادی از آنها در آن به نمایش در آمده است .

اتاق مطالعه فرحناز پهلوی | Photo by : Bahareh Fallah | Karnaval
Photo by : Bahareh Fallah | Karnaval
اتاق مطالعه فرحناز پهلوی | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

2- فضاهای خصوصی شاه و همسرش

در ضلع جنوبی آخرین طبقه کاخ نیاوران فضاهایی به محمدرضا پهلوی و همسرش فرح دیبا اختصاص یافته است که به معرفی آنها می پردازیم :

- اتاق لباس

در بخشی از طبقه بالای کاخ نیاوران به فضایی نسبتا کوچک بر می خورید که نمی توانید به آن وارد شوید اما از پشت یک حفاظ شیشه ای می توانید به تماشای تعدادی از لباس های فرح دیبا بپردازید. این لباس ها مزین به هنرهای ایرانی هستند و بسیار زیبا به نظر می رسند.

- اتاق آرایش فرح

 این اتاق به محل آرایش فرح اختصاص داشته و علاوه بر ورودی از سرسرا، مستقیما به اتاق خواب نیز راه دارد. هنوز تعدادی از لوازم او در این اتاق و بر روی میز دیده می شود.

اتاق آرایش فرح | Photo by : Peyman Astaraki
Photo by : Peyman Astaraki

- اتاق نشیمن

این اتاق محلی برای دورهم نشستن خانواده و مهمان های خصوصی تر بوده است. زیباترین اثری که در این اتاق وجود دارد تابلوی نقاشی با تصویر فرح دیبا و دو فرزندش رضا و فرحناز اثر ویدال کودراس است.

اتاق نشیمن کاخ نیاوران | Photo by : Maryam Fallah | Karnaval
Photo by : Maryam Fallah | Karnaval

- استراحتگاه محمدرضا پهلوی

این اتاق در زمان استراحت نیمروزی مورد استفاده محمدرضا پهلوی بوده است. از جمله مهمترین آثار موجود در این اتاق می توان به موارد زیر اشاره کرد :

فرش بافت تبریز کارگاه حاج جلیلی طرح لچک ترنج
نقاشی چهره دو زن اثر ژان مارک ناتی یر هدیه سناتور محسن فروغی به مناسبت جشن تاجگذاری 1346 شمسی
تابلو فرش با تصویر پهلوی اول و همسرش تاج الملوک بافت کرمان
خوشنویسی و تذهیب مدح چهره حضرت محمد (ص) هدیه منوچهر صانعی به دربار پهلوی
مبلمان ساخت کشور فرانسه
میز تحریر نقاشی روی چوب ساخت کشور فرانسه در قرن 18 میلادی

- اتاق خواب شاه و همسرش

اتاق خواب محمدرضا پهلوی و فرح به رنگ طلایی و شیری دکور شده است. کلیه مبلمان و تخت، ساخت کشور فرانسه هستند. کف این اتاق با فرش بافت تبریز طرح بته جقه و قالیچه بافت کاشان طرح محرابی (درختی و گلدانی) پوشیده شده است.

اتاق خواب شاه و فرح | Photo by : Peyman Astaraki
Photo by : Peyman Astaraki

* سقف کاخ نیاوران

یکی از ویژگی های منحصر به فرد این کاخ زیبا به کارگیری سقف باز شو در ساخت آن است. وجود این سقف از ایده طراح آن مبنی بر استفاده از نور طبیعی (معماری نور) سرچشمه می گیرد. سقف کاخ در بخش میانی، متحرک و باز شو است و وسیله ای برای تهویه هوا، زیبایی و تامین نور در صورت لزوم بوده است . سازه اصلی بالایی سقف از نوع شیروانی و از جنس آلومینیوم بوده و موتور و تابلو فرمان آن به صورت الکترو مکانیکی کار می کند. سیستم موتور سقف گیربکس (جعبه دنده) و ساخت کشور آلمان است.

*مسیر راه پله

پس از طبقه دوم، در مسیر راه پله فضایی به نمایش لباس های خانواده شاه اختصاص یافته است. در اینجا تعدادی از لباس های رسمی محمدرضا پهلوی را می بینید و نگاهی به لباس های فرح نیز خواهید داشت.

لباس های پهلوی | Photo by : Simon Mellor
Photo by : Simon Mellor

امکانات مجموعه نیاوران

مجموعه نیاوران برای بازدیدکنندگانش امکاناتی را نیز در نظر گرفته است که می توانید از آنها استفاده کنید که عبارتند از:

  • نیمکت هایی در محوطه
  • سرویس بهداشتی
  • نمازخانه
  • آبسردکن
  • 2 کافه رستوران
  • فروشگاه صنایع دستی
  • دستگاه صدور اتوماتیک بلیت

خدمات تخصصی مجموعه نیاوران

برخی قسمت های مجموعه نیاوران صرفا برای ارایه خدمات تخصصی ایجاد شده اند و شاید خیلی به کار بازدیدکنندگان نیایند اما بد نیست با آنها آشنا شوید.

1- مرکز اسناد

اسناد موجود در مجموعه بخش هایی از رویدادهای بیرونی و درونی دربار شاهنشاهی را در خود دارند که همگی با تاریخ معاصر ایران هستند. این اسناد ارزش بسیاری دارند و نکات جالبی را در خود جای داده اند. پس از انقلاب اسلامی بخشی از ساختمان کاخ نیاوران که پیش از انقلاب محل استقرار خدمه بود، را به انبار اموال موزه ای تبدیل کردند. پس از مدتی این بخش به عنوان مرکز اسناد کاخ های نیاوران احیا و آماده بهره برداری شد. در تاریخ دوم خرداد ماه 1383 همزمان با هفته بزرگداشت میراث فرهنگی این واحد رسما کار خود را آغاز کرد. 

در این مرکز مجموعه ای از اسناد تاریخی معاصر از کاخ های نیاوران نگهداری می شود که عبارتند از:

آلبوم های عکس نگاتیو، اسلاید: مجموعه ای از آلبوم عکس هایی که بیشتر آنها به دوره پهلوی دوم تعلق دارند و تعدادی نیز از دوره پهلوی اول به یادگار مانده اند. این آلبوم ها موضوعاتی همانند شخصیت ها، خانواده پهلوی، مراسم های رسمی، تاجگذاری، تشریفات، ابنیه تاریخی و … دارند.

اسناد: دست نوشته های مشخص خانواده پهلوی دوم و مدارک مربوط به امور داخلی دربار

صفحات گرامافون و نوارهای صوتی: مجموعه ای از آثار موسیقی کلاسیک، جاز و … جهان و موسیقی سنتی و پاپ ایران، قصه، شعر، آوازهای کودکان و ادبیات معاصر همانند اشعار نیما یوشیج ، اخوان ثالث و …

فیلم ها: تصاویری از مناظر کاخ های نیاوران و مراسم های رسمی، تشریفاتی و …. 

این آثار برای استفاده های تحقیقاتی و پژوهشی در اختیار پژوهشگران تاریخ معاصر ایران قرار می گیرند.

کاخ نیاوران | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

2- واحد حفاظت و مرمت

 حفظ و نگهداری مجموعه آثار کاخ ها و موزه های مجموعه از اهداف تعریف شده واحد حفاظت و مرمت مجموعه تاریخی-فرهنگی نیاوران است که از تاریخ اردیبهشت‌ماه 81 فعالیت می کند. این واحد پس از بررسی وضعیت آثار تاریخی و تزیینات وابسته به معماری، اقدام به تنظیم برنامه‌های پژوهشی و اجرایی در راستای نیازهای حفاظتی و اولویت‌های مرمتی آثار می کند و به تفاوت در شیوه تعریف برخی موارد حفاظتی در فضای کاخ ها و  موزه‌ها نیز توجه دارد.

فعالیت های این واحد در بخش های زیر طبقه بندی می شود:

  • تجهیز و نوسازی مرکز اسناد 
  • فعالیت های حفاظتی 
  • آزمایشگاه ها و کارگاه ها 
  • مطالعه و پژوهش
کاخ نیاوران | Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

3- گالری و نمایشگاه

ساختمانی در مجموعه نیاوران قرار دارد که به برگزاری نمایشگاه و گالری های متنوع اختصاص دارد. علاقه مندان می توانند آثار خود را در این ساختمان به نمایش درآورند و از این امکان مجموعه استفاده کنند. ممکن است در مراجعه به این مجموعه نمایشگاهی را در این قسمت نیز ببینید.

گالری جهان نما | Photo by : Morteza Aminoroayani | IRNA
Photo by : Morteza Aminoroayani | IRNA

نظرات خارجی ها

کاخ نیاوران از آن دیدنی هایی است که خارجی ها نیز به سراغش می روند تا زیبایی هایش را از نزدیک ببینند. در اینجا نگاهی داریم به نظرات برخی از این گردشگران در وبسایت تریپ ادوایزر تا ببینیم این کاخ از نظر آنها چگونه است. 

ایزابلا از هلند | تاریخ ثبت دیدگاه 18 مهر 1396

زمان در آنجا ایستاده بود...

تماشای قصر آخرین شاه ایران را از دست ندهید. شما می توانید از اتاق های خصوصی خانواده بازدید کنید. انگار عقربه های ساعت از زمانی که ساکنان ساختمان را ترک کرده اند، از حرکت باز ایستاده اند؛ به خصوص در اتاق کودکان.

شیوه لوکس زندگی این شاه باورنکردنی است. شما همچنین می توانید رولز رویس او را در ساختمانی دیگر ببینید.

گردشگر اسپانیایی | تاریخ ثبت دیدگاه 13 شهریور 1396

محل زندگی آخرین شاه ایران، محمدرضا پهلوی

 اگر در تهران هستید وقتی را برای دیدن این کاخ اختصاص دهید. کاخی که ظاهر چندان لوکسی ندارد! محل زندگی شاه بدون وان حمام طلا یا نقاشی های گران قیمت بر روی دیوارها. مبلمان یک چیز کاملا معمولی از دهه 1970 است اما فرش های فوق العاده و لوسترها تماشایی اند. رنگ ها زیبا هستند و ساختمان یک تراس زیبا هم دارد. در اینجا نیازی نیست خیلی راه بروید پس مشکلی برای سالمندان و کم توانان به وجود نمی آید. البته من هنوز مطمئن نیستم که آیا آسانسور این ساختمان برای جا به جایی بازدیدکنندگان استفاده می شوند یا نه؟

گردشگر استرالیایی | تاریخ ثبت دیدگاه 28 مرداد 1396

فریبنده

خانه سابق شاه ایران و همسرش فرح دیبا؛ جایی که به زیبایی تزیین شده است و در آن می توانید سقف کشویی، چندین اتاق خواب و حمام (از جمله برای سه فرزند) را ببینید. در خارج از ساختمان استخر و زمین های تنیس و باغ وجود دارد.

 گردشگر انگلیسی | تاریخ ثبت دیدگاه 21 تیر 1396

جالب است بدانید که شاه چگونه زندگی می کرد

کاخ در ظاهر بسیار ساده است؛ اما درونی غنی دارد. این کاخ مدرن به یک خانواده مدرن تعلق داشت. می توانید اتاق های بسیاری را در این کاخ ببینید؛ حتا جایی که شاه تلویزیون تماشا می کرد. شما همچنین می توانید بخش اتاق های بچه ها و حمام ها را هم مشاهده کنید. برخی از لباس های رسمی که برای مناسبت های دولتی پوشیده می شدند نیز به نمایش در آمده اند.

گردشگر یونانی | تاریخ ثبت دیدگاه 15 اردیبهشت 1396

کاخ ساده پهلوی ها

کاخ دوست داشتنی و بسیار متواضعانه آخرین شاه پهلوی ایران. سقف بازشو بسیار جالب توجه است؛ این سقف باز می شود و می توانید از درون ساختمان آسمان را ببینید. بسیاری از وسایل خانواده شاه در داخل قصر است؛ لباس های نظامی، لباس ها، نقاشی ها و ...

راه دسترسی

آدرس: تهران، میدان شهید باهنر (نیاوران)، مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران

برای رسیدن به مجموعه با استفاده از وسایل نقلیه عمومی چند راه دارید:

۱- با استفاده از مترو می توانید به تجریش بروید و از آنجا با تاکسی و اتوبوس به نیاوران بروید.

۲- از خط بی آر تی راه آهن-تجریش استفاده کنید و خودتان را به تجریش برسانید و با استفاده از وسایل نقلیه دیگر به نیاوران برسید.

۳- اکثر پایانه های تاکسیرانی دارای تاکسی هایی به مقصد تجریش هستند و می توانید از طریق آنها به تجریش و سپس با استفاده از وسایل نقلیه عمومی به نیاوران بروید.

اطلاعات بازدید

زمان بازدید: همه روزه به جز 14 خرداد، 21 رمضان، تاسوعا و عاشورای حسینی، 28 صفر، 25 شوال (شهادت امام جعفر صادق (ع))

ساعات بازدید: شش ماه اول سال از ساعت 09:00 تا 19:00 و شش ماه دوم سال 08:00 تا 17:00

آخرین زمان برای خرید بلیت: یک ساعت پیش از اتمام زمان بازدید

بهای بلیت: 2500 برای اتباع ایرانی و 15000 تومان برای اتباع خارجی

هزینه ورود به مجموعه نیاوران: 2500 برای اتباع ایرانی و 15000 تومان برای اتباع خارجی

نکته: اگر کارت عضو شتاب دارید می توانید با استفاده از دستگاه های مستقر در بخش بلیت فروشی به راحتی بلیت تهیه کنید.

نکته: پرداخت هزینه ورودی برای همه اجباری است.

تخفیف های بازدید

گروه های زیر می توانند همه روزه به جز روزهای پنج شنبه و جمعه و تعطیلات رسمی از تخفیف برخوردار شوند:

بلیت نیم بها

  • دانش آموزان به صورت گروهی و هماهنگی از طرف مدارس
  • آزادگان، جانبازان و خانواده شهدا با ارایه کارت شناسایی
  • دانشجویان به صورت گروهی و با هماهنگی از طریق دانشگاه مربوطه
  • بسیجیان به صورت گروهی و با هماهنگی از طریق پایگاه های بسیج
  •  بازنشسته به همراه یک نفر با ارایه کارت بازنشستگی
  • افراد تحت پوشش کمیته امداد با ارایه کارت شناسایی
  • افراد تحت پوشش بهزیستی با ارایه کارت شناسایی

 بلیت رایگان

  • راهنمایان تور با ارایه کارت معتبر راهنمایان گردشگری
  • کارمندان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

جهت انجام بازدیدهای گروهی اعم از دانش آموزی، دانشجویی، بسیج و ... باید درخواست خود را به شماره فکس 22287012 بفرستید و هماهنگی با روابط عمومی مجموعه با شماره 22282020 و 22282050 را نیز انجام دهید.

با توجه به حجم بالای گروه های بازدید، مجموعه در صورت عدم هماهنگی با روابط عمومی و صدور وقت قبلی از پذیرش گروه معذور است.

جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با روابط عمومی مجموعه نیاوران به شماره ۱۵-۲۲۲۸۲۰۱۲ تماس حاصل فرمایید.

کاخ نیاوران تهران | Photo by : Maryam Fallah | Karnaval
Photo by : Maryam Fallah | Karnaval

نکات مهم بازدید از آثار مجموعه نیاوران

بازدید خود را در مسیرهای تعیین شده انجام دهید. 

دست کودکان خود را به هنگام بازدید رها نکنید تا از مسیر خارج نشوند. عدم کنترل آنها می تواند منجر به برخورد کودکان تان به آثار نمایشی و  در نتیجه آسیب به آنها شود.

 فاصله مناسب با حفاظ های شیشه ای و پایه ای را حفظ کنید تا باعث سقوط این حفاظ ها نشوید.

به هیچ عنوان آثار را لمس نکنید. این کار باکتری، رطوبت، تعرق و ... دستان شما را به آثار منتقل می کند و به مرور منجر به ایجاد برخی ترکیبات آسیب رسان در سطح آنها و در نهایت تخریب شان می شود.

در هنگام عکاسی از آثار موزه ای از فلاش استفاده نکنید. فلاش اشعه های آسیب رسان دارد و به مرور زمان بر روی آثار مختلف مانند تابلوهای نقاشی، بافته ها، آثار دارای رنگینه و... تاثیر بدی می گذارد و موجب از بین رفتن آنها می شود.

در هنگام عکاسی به ویژه در داخل موزه ها از مونوپاد استفاده نکنید چرا که احتمال برخورد با اشیا را افزایش می دهد.

عکاسی حرفه ای با تجهیزات جانبی از قبیل سه پایه و ... در محوطه و داخل موزه ها ممنوع است مگر آنکه مجوز آن صادر شده باشد.

عکاسی تبلیغاتی بدون اخذ مجوزهای لازم در محوطه و داخل موزه ها ممنوع است.

توقف در مسیر بازدید جهت عکس های یادگاری موجب ازدحام جمعیت می شود. به دلیل مسایل حفاظتی از این کار خودداری کنید.

خوراکی خود را به فضای داخلی موزه ها نبرید.

از ریختن زباله در فضاهای داخلی موزه ها و فضای سبز مجموعه خودداری کنید.

ورود کالسکه کودک به داخل موزه ها ممنوع است.

در صورت مشاهده هرگونه خسارت و آسیب بازدیدکنندگان به بناها و آثار موزه ای از قیبل یادگاری نویسی بر روی بناها، مجسمه های محوطه و درختان باغ، دفتر یگان حفاظت مجموعه را آگاه سازید.

در صورت داشتن هر گونه سوال از راهنمایان موزه کمک بگیرید.

کاخ نیاوران | Photo by : Gábor Sztanics
Photo by : Gábor Sztanics

دیدنی های اطراف

کاخ نیاوران در مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران قرار دارد و در این مجموعه چند موزه دیگر نیز فعال است:

  • موزه جهان نما
  • کوشک احمدشاهی
  • کتابخانه اختصاصی
  • باغ کتیبه ها

 

در خارج از مجموعه نیز می توانید از دیدنی های زیر بازدید کنید:

پارک نیاوران در فاصله 750 متر پیاده روی

موزه حیات وحش دارآباد در فاصله 1.5 کیلومتری

 

بازدید مجازی از کاخ نیاوران را تجربه کنید

توصیه های کارناوالی

زمان پیشنهادی برای بازدید از کاخ نیاوران 1 ساعت و برای کل مجموعه 3 ساعت است اما برای اینکه بتوانید بدون دغدغه از مجموعه بازدید کنید، زمان بیشتری را اختصاص دهید. 

در بیرون از مجموعه هم رستوران هایی برای صرف غذا وجود دارند و شما می توانید روزی به یاد ماندنی برای خود خلق کنید.

در محوطه کاخ گاهی برنامه های خاصی مانند کنسرت و نمایشگاه برگزار می شود. می توانید با مراجعه به سایت مجموعه و یا تماس با روابط عمومی از این برنامه ها اطلاع پیدا کنید.

کاخ نیاوران | Photo by : Maryam Fallah | Karnaval
Photo by : Maryam Fallah | Karnaval

سخن آخر

تهران با وجود همه شلوغی ها و دود و دم هایش، باز هم دیدنی های خاص خود را دارد و کاخ نیاوران نمونه ای از آنهاست. اگر ساکن این شهر هستید و یا قرار است مدتی را مهمان آن باشید؛ برای بازدید از جاذبه هایش وقت بگذارید و کاخ نیاوران را نیز در فهرست بازدیدهای تان قرار دهید.

تا به حال به این کاخ قدم گذاشته اید؟

کدام یک از قسمت های آن را بیشتر دوست داشتید؟

نظرتان راجع به معماری این کاخ زیبا چیست؟

 منتظر تجربه ها و نظرات شما در کارناوال هستیم.

امتیاز نقد و بررسی کارناوال

نقاط قوت

  • بنایی مدرن و جذاب
  • آثار هنری شاخص و تماشایی
  • سقف بازشو و متفاوت

نقاط ضعف

  • ندارد
نکات کلی
کاخ نیاوران تهران






نقشه و مسیریابی
کاخ نیاوران تهران












X