
مهسا محرابی
نویسنده ارشد کارناوال
انتشار
06 مرداد 1395
به روز رسانی
15 شهریور 1398
در تعیین عرصه و حریم «محوطه تاریخی ولیران» دماوند یک گورستان متعلق به دوره اشکانی شناسایی شد.
در گزرشی که ایسنا به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری تهیه کرده است ؛ محمد رضا زاهدی ، سرپرست گروه گمانه زنی در این محوطه تاریخی ، از تعیین حریم و عرصهی «محوطه تاریخی ولیران» دماوند خبر داد و گفت :
در اطراف «محوطه تاریخی ولیران» و به فاصله های مختلف ۱۲ گمانه به ابعاد ۱×۲ متر و عمق یک تا ۳ متر حفاری شد که در هیچ یک از گمانهها آثار و بقایای فرهنگی و تاریخی بدست نیامد.
او ادامه داد :
براساس گمانهزنیهای انجام شده مشخص شد که عرصه اصلی این محوطه به مساحت ۳۵۰۰ متر مربع بر روی جلوآمدگی تپه ماهورهای شرق رودخانه دماوند واقع شده که جدیدترین دوره متعلق به یک قلعه دوره ساسانی و قدیمیترین لایهی آن یک گورستان مربوط به اوایل دوره اشکانی است.
او افزود:
با توجه به گمانهزنیهای انجام شده و بررسیهای فصول گذشته در اطراف این گورستان، هیچ استقرار دائمی وجود نداشته و استقرارها بصورت موقت و فصلی بوده است.
این باستان شناس صحبت هایش را این گونه ادامه داد :
با توجه به تملک «محوطه ولیران» و زمینهای اطراف آن توسط دانشگاه علم و صنعت و انجام خاکبرداری برای راهسازی و سایر ساخت و سازها، گمانهزنی و تعیین عرصه و حریم آن با هدف جلوگیری از تعرض و تخریب این محوطه با ارزش ضرورت داشت.
زاهدی تصریح کرد :
در دو فصل حفاری در «محوطه ولیران» که در سالهای ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ توسط دکتر محمدرضا نعمتی انجام گرفت، بقایای یک قلعه به ابعاد ۴۰×۵۰ متر در جهت شرقی-غربی نمایان شد که دارای چهار برج دایرهای شکل بوده و تنها بخشی از برج شمال غرب آن باقی مانده است.
با توجه به صحبت های اعرابی ، چیزی که از شواهد و مستندات به دست می آید این است که ای قلعه در اواخر دوره ساسانی ساخته شده و احتمال می رود همزمان با حمله اعراب به منطقه ، تخریب شده باشد.
این باستانشناس اضافه کرد:
معماری داخل قلعه بر اساس شیب تپه است که شامل یک معبر اصلی در جهت شرقی - غربی بوده که در دو طرف ضلع شمالی و جنوبی آن معبر، فضاهای معماری منظمی مشتمل بر اتاقهای متعدد مستطیل شکل به ابعاد مختلف است؛ همچنین مصالح به کار برده شده در این قلعه، شامل لاشه سنگ و قلوه سنگهای رودخانهای، خشت و چینه در دیوارها با استفاده از ملات گل است، همچنین مقداری ملات گچ نیز به صورت آوار در بخشهایی از فضاهای معماری بدست آمده است.
او تصریح کرد:
در کاوشهای انجام شده در زیر لایه مربوط به دوره ساسانی گورستانی از دوره اشکانی شناسایی شده است که دارای شیوههای متعدد تدفین شامل تدفین سردابهای، خمرهای، گودال ساده و سنگچین همراه تعدادی زیادی اشیاء بوده است.
«محوطه تاریخی ولیران» در میان روستاییان به اسامی مختلف دیگری چون قلعه دختر، قلعه سنگی و نمک لیسه شناخته می شود ، در 500 متری جنوب روستای ولیران و در انتهای یال تپه ماهورهای مرز بین شلمبه و ولیران واقع شده است.
بر اساس این گزارش ، مجوز این گمانه زنی ها برای تعیین عرصه و پیشنهاد حریم محوطه تاریخی ولیران را رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری صادر کرده است.
دیدگاه جدید







