نقد و بررسی کارناوال

اطلاعات کلی

مسیریابی و جاذبه های نزدیک

نقد و بررسی کاربران

  • Address : Ayatollah Kashani Blvd., Yazd, Yazd Province, Iran
  • آدرس : استان یزد، شهر یزد، بلوار آیت الله کاشانی
  • ساعت دسترسی : امروز چهارشنبه 08:00 صبح تا 19:45
    شنبه : 08:00 صبح تا 19:45
    یکشنبه : 08:00 صبح تا 19:45
    دوشنبه : 08:00 صبح تا 19:45
    سه‌شنبه : 08:00 صبح تا 19:45
    چهارشنبه : 08:00 صبح تا 19:45
    پنج‌شنبه : 08:00 صبح تا 19:45
    جمعه : تعطیل
  • هزینه : 3000 تومان
  • امتیاز کارناوال : 4.5
  • امتیاز Trip Advisor : 5
  • سطح هزینه : ارزان $
  • مدت پیشنهادی بازدید : 1 ساعت
  • سال افتتاح : 1313 خورشیدی
  • سبک معماری : هخامنشی
نقد و بررسی تخصصی کارناوال

آتشکده یزد | نیایشگاه زرتشتیان در شهر جهانی ایران

بارها و بارها می توان به یزد سفر کرد؛ این شهر آن قدر دیدنی های جذاب و رنگارنگ دارد که هیچ وقت برای تان تکراری نمی شود. احتمالا همین زیبایی ها بوده که کارشناسان بین المللی را نیز مسحور کرده و باعث شده تا پای یزد به عنوان نخستین شهر جهانی ایران به فهرست میراث جهانی یونسکو باز شود و مایه افتخار ایرانیان باشد.

یکی از جذابیت های یزد همزیستی مسالمت آمیز ادیان در آن است. پیروان دین و آیین های گوناگون در کمال صلح و آرامش در این شهر زیبا زندگی می کنند و روابط خوب و صمیمانه ای با هم دارند. این مساله را می توان از وجود بناهای مختلف مذهبی در یزد فهمید؛ در قلب شهر، این ساختمان آتشکده است که خود نمایی می کند و چند محله آن طرف تر، مسجد جامع یزد هر دیده ای را به سوی خود می کشاند. در میان شهر حسینیه امیرچخماق را داریم و دور تر از آن دخمه های زرتشتیان قرار دارند. 

امروز می خواهیم قدم به دنیای زرتشتیان عزیز بگذاریم و نگاهی به یکی از مهم ترین بناهای مذهبی آنها داشته باشیم. به سراغ آتشکده یزد می رویم که ارزش بسیاری برای پیروان زرتشت دارد و البته یکی از دیدنی ترین جاذبه های شهر نیز محسوب می شود. کمتر کسی است که به یزد وارد شود و از این و آن آدرس این بنای مذهبی را نپرسد. زرتشتیان نیز دَرِ این مکان مقدس را به روی همگان گشوده اند تا دست دوستی به سوی آنها دراز کرده و بخشی از فرهنگ خود را به نمایش بگذارند.

وجودتان را به گفتار نیک، کردار نیک و پندار نیک مزین کنید و با کارناوال به آتشکده یزد قدم بگذارید...

چرا آتشکده یزد؟


  • یکی از مهم ترین بناهای زرتشتیان در ایران است.
  • آتشی با قدمت بیش از 1500 سال در خود دارد.
  • از جاذبه های شاخص شهر یزد به شمار می رود.
آتشکده یزد
 
آتشکده یزد
 

آشنایی با آتشکده یزد | نیایشگاه زرتشتیان

آتشکده نام گونه ای از نیایشگاه های زرتشتیان است که در آن آتشی در یک جایگاه ویژه دیده می شود و مهم ترین نیایش های دینی از جمله خواندن اوستا و گات ها در آن و در برابر آتش صورت می گیرد.

آتشکده یزد یکی از همین نیایشگاه هاست که در دوران پهلوی اول ساخته شده و ارزش بسیاری برای زرتشتیان دارد. این مکان با نام آتشکده وَرهُرام نیز شناخته می شود و آتش مقدس ورهرام در آن قرار دارد که در ادامه به طور مفصل در مورد آن سخن خواهیم گفت.

بد نیست بدانید که درهای این مکان از دهه 1960 میلادی (اواخر دهه 30 یا اوایل دهه 40 خورشیدی) بر روی بازدیدکنندگان باز است و نام آن از تاریخ 22 شهریور 1378 با شماره ثبت 2431 در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.

 

تاریخچه آتشکده یزد

در سال 1313 رضاخان رضایت خود را نسبت به احداث یک آتشکده در یزد ابراز کرد تا زرتشتیان نیز از عبادتگاهی باشکوه بهره مند شوند. در آبان ماه همان سال یک زرتشتی پارسی به نام «همابائی» سرمایه ای را برای ساخت این آتشکده در نظر گرفت و قطعه زمینی 6881 متر مربعی را برای این کار انتخاب کرد که از سوی چند تن از زرتشتیان ایران از جمله برادران امانت به یاد فوت پدرشان «اردشیر مهربان رستم امانت» وقف شده بود.

مهندسان پارسی نقشه این بنا را کشیدند و ارباب جمشید امانت، یکی از برادران امانت، سرپرستی و نظارت بر ساخت آن را بر عهده گرفت. وی در خاطرات خود نوشته‌ است که پنج بار به هند سفر کرده تا رضایت انجمن پارسیان هند -گروهی از زرتشتیان ایرانی تبار- را برای پرداخت هزینه ساختمان آتشکده ورهرام یزد جلب کند؛ چهار بار با کشتی های بخار از طریق اقیانوس هند و یک بار با پای پیاده و شتر از ریگ زارهای بلوچستان ایران و پاکستان.

فروهر
 

معماری آتشکده یزد

با گذر از دَرِ ورودی آتشکده یزد چشم تان به حوضی می افتد که درست رو به روی ساختمان اصلی قرار دارد. یکی از ویژگی های آتشکده ها، حضور آب در کنار آنهاست که در ساختار همه این بناها دیده می شود. از روزگاران دور آتشکده‌ها ساختمان هایی ساده و بدون زرق و برق بودند و معمولا تزییناتی در هیچ یک از آنها به چشم نمی خورد. آتشکده یزد نیز از همین قاعده پیروی کرده و در ساخت آن از معماری ساختمان آتشکده پارسیان هند و معماری هخامنشیان به ویژه تخت جمشید الهام گرفته شده است.

ساختمان اصلی آتشکده به گونه ای جانمایی و طراحی شده است که بتواند بیشترین بهره را از نور خورشید ببرد و در نتیجه انرژی زیادی در آن باقی بماند.

تامین آب مورد نیاز مجموعه از آب انبار، گاورو (1)، پاکَنه (پله ای در قنات) و راه قنات صورت می گرفته است که همگی قابل بازدید هستند. حمام و توالت‌های قدیمی نیز در محوطه مجموعه وجود دارند که باعث آشنایی بازدیدکنندگان با سبک زندگی مردم در ۸۰ سال پیش می شوند.

ساختمان اصلی آتشکده در میان حیاط و بر روی سکویی با ارتفاع ۲۱ متر از سطح زمین قرار دارد و با پیمودن 8 پله می توان به ورودی آن رسید. حیاط آتشکده همیشه سرسبز است و درختان سرو و کاج در آن خودنمایی می کنند. جلوی ساختمان اصلی سرستون های سنگی قرار دارند و پای دیوارها با سنگ های گلدار مزین شده است که همگی کار هنرمندان اصفهانی هستند. آنها سنگ‌ها را در اصفهان تراشیده و سپس به یزد انتقال داده اند.

پس از ورود به ساختمان، دیوارها را می بینیم که با تصاویر زرتشت و جمله‌ هایی از کتاب مقدس اوستا زینت یافته اند و کمی بعد چشم مان به آتش مقدس، روشن می شود.   

پاورقی


1- سوراخی که گاو از آن رد شود. در گاورو، معمولا گاوها آب را بالا می کشیدند.

آتشکده یزد
photo by Abbas Yelda

نگاره فَروَهَر | طرحی بر پیشانی بنا

یکی از جذاب ترین تزیینات ساختمان آتشکده یزد نگاره فروهر است که بر بالای ورودی خودنمایی می کند. فروهر یکی از نیروهای مینویی (عالم روحانی) است که بر اساس باور مزدیسنان (پیروان دین زرتشت)، پیش از پدید آمدن موجودات وجود دارد و پس از مرگ و نابودی آنها، راهی عالم بالا شده و در آنجا ماندگار می شود. این نیرو که می‌توان از آن با عنوان جوهر حیات یاد کرد، فناناپذیر است و هرگز به زوال نمی رسد. فروهرِ هر موجودی، قبل از خلقت مادیِ آن، در جهان مینویی حاضر است و پس از خلقت فرود آمده و با موجود مورد نظر همراه می‌شود. پس از مرگ هر موجود، فروهر آن دوباره به جهان فروهری باز می‌گردد.

نگاره فروهر آتشکده یزد، کاری از هنرمندان کاشی‌کار یزدی است و ظرافت و زیبایی خاصی در آن به چشم می خورد.

آتشکده یزد
 

تندیس مانکجی لیمجی هاتریا | یار زرتشتیان ایران

مانکجی لیمجی هاتریا (Manekji Limji Hataria)، نخستین سفیر پارسیان هند در ایران بود که در عصر ناصرالدین شاه قاجار وارد کشورمان شد و تلاش های بسیاری در جهات حفظ و احیای دین زرتشتی کرد. او در اصلاح امور زرتشتیان در کرمان و یزد تلاش های بسیاری کرد و بناها و آثار متعددی را از خود بر جای گذاشت. امروزه تندیس وی در محوطه آتشکده یزد قرار دارد چرا که در جمع آوری منابع مالی برای ساخت این بنا نیز کمک کرده است. این مجسمه همچنین نمادهای الهی زرتشتیان یعنی خورشید و ماه را نیز نشان می دهد.

متاسفانه تصویری از این تندیس در دست نیست. اگر عکسی از آن دارید می توانید برای ما ارسال کنید تا با نام شما در کارناوال منتشر شود. عکس را از اینجا آپلود کنید.

مانکجی لیمجی هاتریا
 
مانکجی لیمجی هاتریا
 

آتش مقدس ورهرام

یکی از دلایل اهمیت این آتشکده برای زرتشتیان، نگهداری آتش مقدس ورهرام در آن است که بیش از 1500 سال قدمت دارد و از قداست بسیاری نزد پیروان زرتشت برخوردار است.

آتش مقدس چیست؟

به طور کلی آتش های مقدس زرتشتی، چند نوع آتشِ مرتبط به مراسم آیینی یا داستان‌های اساطیری هستند و آداب خاصی برای برپا کردن شان وجود دارد. آتش در مزدیسنا (دین زرتشتی) یکی از بهترین داده‌های اهورامزدا - خدای یگانه ایرانیان باستان و زرتشتیان - به شمار می رود و به عنوان میانجی میان خالق و مخلوق از آن یاد می شود. در اوستا بارها از آتش به عنوان پسر اهورامزدا نام برده شده و به همین سبب دین زرتشت قوانین خاصی را برای آن در نظر گرفته است؛ به عنوان مثال هیچ کس نباید بر آتش بدمد و آن را آلوده کند؛ حتا نگهبان آتش نیز باید نقاب مخصوصی به نام پدام بر دهان و بینی خود بگذارد.

آتش ورهرام چگونه تهیه می شود؟

یکی از والاترین آتش ها در مراسم آیینی دین زرتشت، ورهرام است که تهیه آن، وقت و هزینه بسیاری می طلبد و به ندرت برپا می شود. برای تهیه این آتش باید پانزده آتش گوناگون و آذرخش آسمانى (جمعا شانزده آتش) جمع آوری شود که عبارتند از رنگرز، پادشاه يا فرماندار، کوزه‌گر، آجرپز، درويش يا صاحبدل، زرگر، ضرابخانه، آهنگر، اسلحه‌ساز، نانوا، تقطير، فرمانده ارتش، چوپان، ‌پيشواى دينى، برق آسمان، مرده‌ سوز.

این آتش طی مراسمی آیینی و در مدت یک سال، 1128 بار پاکیزه می شود و فقط موبدانی می توانند در این مراسم شرکت کنند که دشوارترین مراحل طهارت را پشت سر گذاشته باشند. در هر بار پاکیزه سازی، چوب درختی هفت ساله که خشک شده را به روی آتش می گیرند و وقتی هیزم آتش گرفت آن را به نشانه یک بار پاک شدن می دانند.

مراسم حمل این آتش نیز ویژه است؛ آن را بر روی تختی قرار می دهند و چهار موبد در حال حمل آن، دعاهای آیینی می خوانند تا به مقصد مورد نظر برسند. در میان زرتشتیان، به گذاشتن آتش در سر جای خود "به تخت نشاندن آتش" می گویند.

این آتش باید همواره روشن بماند چرا که بر اساس باورهای دینی متعلق به همه مردم است و همه در آن سهمی دارند.

آتش مقدس یزد
 

آتش مقدس در آتشکده یزد

در دوران فرمانروایی پادشاهان ساسانی بر ایران، سه آتش وجود داشتند که به دلیل قدمت بالا از منزلت و شکوه بیشتری برخوردار بودند و به آن‌ها «آتش وَرهُرام» به معنای «آتش پیروزی» می گفتند. آتشکده آذرفرنبغ در شهر کاریان فارس یکی از آتشکده هایی بود که آتش ورهرام را در خود داشت.

این آتش در سده دهم میلادی به منظور رهایی از یورش بیگانگان به یزد آورده و در آتشکده بزرگ شهر جای داده شد اما این آتشکده در حدود سال 496 خورشیدی تخریب شد و از میان رفت. زرتشتیان آتش مقدس را در غاری در کوه اِشکَفت یزدان -که بین عقدا و پارس بانو قرار داشت- مخفی کردند تا در امان باشد. این آتش به مدت ۳۰ سال در این غار بود تا اینکه به یکی از روستاهای زرتشتی‌ نشین اطراف یزد منتقل شد و از آن پس به مدت 200 سال از روستایی به روستای دیگر انتقال یافت تا به دست متجاوزان نیفتد.

در سال 727 خورشیدی روستایی به نام ترک آباد در نزدیکی اردکان ایجاد شد و بیشتر زرتشتیان یزد و بخصوص موبدان به آنجا رفتند. آتش مقدس نیز به ترک آباد منتقل و به مدت ۳۰۰ سال در آنجا ماندگار شد؛ اما با آغاز از هم گسیختگی جامعه زرتشتیان در ترک آباد، آتش مقدس نیز به شریف آباد انتقال پیدا کرد.

در حدود سال 1159 آتش مقدس دوباره به یزد رسید و در محله دستوران یزد (کوی موبدان) به صورت پنهانی در خانه یکی از موبدان بزرگ به نام «موبد تیرانداز آذرگشسب» پناه داده شد. در سال های بعد یک آتشکده کوچک برای نگهداری این آتش ساختنند تا بهتر بتوانند از آن محافظت کنند.

با اعلام رضایت رضا شاه پهلوی برای احداث آتشکده یزد، جایگاه این آتش هم مشخص شد و در فروردین سال 1321 خورشیدی به آنجا انتقال یافت.

آتش مقدس یزد
 

بازدید از آتش مقدس آتشکده یزد

شما می توانید آتش مقدس را در آتشکده یزد ببینید. این آتش در ظرف بزرگی از جنس برنز و یک محفظه‌ شیشه‌ ای نگهداری می شود و در جایی بلندتر از سطح زمین قرار دارد. آتش مقدس در اتاقی وسیع و دور از تابش خورشید است و اتاق‌ هایی برای مراسم نیایش، پیرامون آن تعبیه شده اند.

یک نفر مسوولیت روشن نگه داشتن آتش را بر عهده دارد که با عنوان «هیربد» شناخته می شود. وی روزانه در چند نوبت با افزودن قطعه ای چوب خشک و مقاوم تر از سایر چوب ها هچون چوب بادام و زردآلو این آتش را حفظ می کند. خاکستر حاصل از سوخت فاقد ارزش است و به هنگام نیاز تخلیه می شود. بازدید کننده‌ ها می‌توانند این آتش را از پشت شیشه ببینند چرا که نفس های آدمی‌ نباید با آتش پاک تماس پیدا کند. روشن ماندن این آتش برای همه گردشگران جذاب است؛ آنها در حالی که از پشت شیشه جام حاوی آتش را می بینند مقداری از بوی آن را نیز استشمام می کنند.

آتشکده یزد
 

راه دسترسی و اطلاعات بازدید

آدرس: استان یزد، شهر یزد، خیابان آیت الله کاشانی

ورودی غربی مخصوص بازدیدکنندگان است و ورودی شرقی به زرتشتیان تعلق دارد.

زمان بازدید

شش ماه اول سال: 08:00 تا 11:45 و 16:00 تا 19:45

شش ماه دوم سال: 08:00 تا 11:45 و 15:00 تا 18:45

تعطیلی: جمعه ها

بهای بلیت: 3000 تومان برای اتباع ایرانی و 15000 تومان برای اتباع خارجی

آتشکده یزد
 

آداب ورود به آتشکده

آتشکده یزد مکانی مقدس است و آدابی برای ورود به آن وجود دارد:

مردان و زنان باید به هنگام ورود به این مکان پاکیزه باشند.

قداست این مکان در میان زرتشتیان مانند مسجد در میان مسلمانان است و بانوان در دوره های خاص نمی توانند به آن وارد شوند.

مردان زرتشتی به هنگام ورود از کلاه سفید و زنان از روسری سفید به همراه لباس رنگ روشن استفاده می کنند و کفش های خود را در می آورند.

کسی نباید به آتش مقدس نزدیک شود چرا که نفس انسان آن را آلوده می کند.

آتشکده یزد
 

تور مجازی آتشکده یزد


توصیه های کارناوالی

در سفر به شهر یزد از دیگر جاذبه ها نیز غافل نشوید و گشتی به یادماندنی را در این شهر جهانی برای خود رقم بزنید.

از غذاها و خوشمزه های این شهر غافل نشوید و تجربیات تازه ای در این زمینه داشته باشید.

احترام به عقاید، باورها و رسوم را فراموش نکنید و حرمت این مکان مقدس را نگاه دارید.

در نزدیکی آتشکده یزد موزه ای با عنوان تاریخ و فرهنگ زرتشتیان قرار دارد که بازدید از آن نیز خالی از لطف نیست.

آتشکده یزد در شب
 

سخن آخر

بازدید از آتشکده زرتشتیان شما را به دنیای دیگری می برد و باعث می شود تا بیشتر ادیان دیگر ایرانیان را درک کنید.

آیا تا به حال به شهر یزد سفر کرده اید؟

آتشکده زرتشتیان را دیده اید؟

چه جاذبه دیگری در این شهر می شناسید؟

منتظر دیدگاه ها و تجربه های شما عزیزان هستیم...

امتیاز نقد و بررسی کارناوال

نقاط قوت

  • محل نگهداری آتش کهن زرتشتیان
  • قرار گیری در شهر جهانی یزد

نقاط ضعف

  • ندارد
نکات کلی
آتشکده یزد






نقشه و مسیریابی
آتشکده یزد