باغ پهلوان‌ پور مهریز

کارناوال این‌بار راهی استان یزد شده تا گشتی در باغ پهلوان پور مهریز داشته باشد. باغ پهلوان پور، باغی زیباست که به دوره قاجار تعلق دارد و یکی از مهم‌‌ترین جاذبه‌های استان یزد محسوب می‌شود. در این مطلب علاوه بر تصاویر باغ پهلوان پور مهریز ، آدرس باغ پهلوان پور مهریز روی نقشه را نیز به شما نشان خواهیم داد و از بخش‌های مختلف آن برایتان خواهیم گفت.

چرا باغ پهلوان پور مهریز ؟

• ترکیب زیبای ساختمان‌های خشتی با درختان تنومند قدیمی، این باغ را در زمره زیباترین و شاخص‌ترین جاذبه های استان یزد قرار داده است.
• یکی از باغ‌های ایرانی ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو است.
• این باغ جز معدود باغ‌هایی است که معماری ترکیبی دارد و در آن می‌توان سیر تغییر معماری کهن ایران تا معماری باغ‌سازی امروز را دید.
• تنها باغ ایرانی است که آب قنات به طور مستقیم از زیر کوشک آن عبور می‌کند.
• این بنای تاریخی امروز به هتل تبدیل شده است و می‌توانید در آن اقامتی به یادماندنی داشته باشید.

آشنایی با باغ پهلوان پور مهریز

باغ پهلوان‌ پور، یکی از بناهای تاریخی به‌جا‌مانده از دوره قاجار در شهر مهریز استان یزد است و از جاذبه‌های تاریخی مهم شهر محسوب می‌شود. این باغ حدود 5 هکتار مساحت دارد و شیوه ساخت آن به شکل چهارباغ ایرانی‌ است که مانند بیشتر باغ‌های ایرانی، آب جاری در آن از طریق قنات تغذیه می‌شود. آب این باغ از یک قنات اصلی به نام حسن‌آباد و دو قنات فرعی به نام‌های قنات شاه‌حسینی و قنات مزویرآباد تامین می‌شود.

باغ پهلوان‌ پور از بخش‌های مختلفی از جمله مجموعه ورودی، ساختمان کوشک (شربت‌خانه)، بنای زمستان‌خانه، بنای سرایداری، حمام و آشپزخانه و برج گلین تشکیل شده است. از دیگر عناصر مهم این بنای قجری می‌توان به به درختان سرو کهنسال و درختان میوه چون خرمالو، بادام و دیگر عناصر شاره کرد که فضای سبز مجموعه را بسیار دیدنی کرده‌اند.

خوب است بدانید که این باغ در سال 1388 فعالیت خود را به عنوان یک هتل سنتی آغاز کرد. گردشگران می‌توانند هم به عنوان بازدیدکننده و هم به عنوان مهمان هتل، از این باغ زیبا دیدن کنند.

نکته جالب دیگر در مورد این مجموعه که بسیاری از کارشناسان نیز آن را تایید می‌کنند شیوه تلفیقی معماری باغ پهلوان‌ پور است. آن‌ها معتقدند که که باغ از لحاظ معماری، به نوعی تغییرات سبک باغ‌سازی کهن ایرانی به باغ‌سازی رایج امروزی را نشان می‌دهد و از این نظر اهمیت خاصی دارد. 

مالکیت و پیشینه

درباره مالکیت باغ و پیشینه آن می‌توان گفت، باغ ابتدا به شخصی به نام حسن ملارضا تعلق داشته و بعدها مالکیت آن را به داماد خود، علی پهلوان پور، تاجر یزدی در دوره قاجار، واگذار کرد. به همین دلیل به این باغ، پهلوان پور می‌گویند.

حقابه باغ پهلوان پور به چه صورت بوده است؟

حقابه در اصل سهم هر خانه، باغ یا فرد از آب شیرین است که به مدت 10 تا 11 دقیقه وارد خانه یا باغ می‌شده و در گذشته بسیار رواج داشته است. باغ پهلوان پور نیز دارای 16 حقابه بود که برای آبیاری گیاهان باغ به ویژه درختان چنار زیبایش مورد استفاده قرار می‌گرفت.

ثبت ملی و جهانی: باغ پهلوان پور در 7 مهر 1381 با شماره 6334 در فهرست آثار ملی ایران و در سال 2011 میلادی طی نشست 35 ام با شماره 1372 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

بخش های مختلف باغ پهلوان پور

این باغ حدود 5 هکتار مساحت دارد و از چندین بخش تشکیل شده که هر کدام کاربرد ویژه‌ای داشته‌اند:

ساختمان کوشک | بخش مرکزی

کوشک (شربت‌خانه) زیباترین بنای موجود در باغ است که در زمان قاجار و در دو نیم‌طبقه ساخته شد و دارای بخش‌های مختلفی نظیر حوض‌خانه و تالار اصلی است. آب جاری در باغ از زیر این بنا گذر می‌کند و سپس به سایر بخش‌های باغ می‌رسد. در بالای کوشک نیز مانند سایر بناهای ساخته شده در این مناطق، بادگیری قرار دارد که نشان می‌دهد به احتمال زیاد این بخش از باغ، تابستان‌نشین بوده است. در کنار کوشک، بناهای دیگری نظیر مطبخ، حمام و انباری قرار دارد که گفته می‌شود با حفاری‌های انجام شده در سال‌های اخیر به دست آمده‌اند. 

زمستان‌ خانه | بخش غربی

دومین ساختمان اصلی باغ، زمستان‌خانه واقع در بخش غربی‌ است که در دوره پهلوی به مجموعه اضافه شد. همان‌طور که از نام بنا پیداست، از این مکان جهت اقامت در روزهای سرد سال استفاده می‌کردند. زمستان‌خانه در یک طبقه ساخته شده و بخش‌هایی مثل اتاق نشیمن، انباری، تنبی (1) و مطبخ را دارد.

پاورقی

1- تنبی یا طنبی تالاری‌ است با سقف بسیار بلند که در سوی آن دو در به راهروهای بنا باز می‌شود.

برج گلین | بخش جنوب شرقی

برج گلین در بخش ورودی باغ قرار گرفته و مصالح بومی همچون خشت در ساخت آن استفاده کرده‌اند. یکی از نکات جالب توجه برج این است که تزیینات روی آن با تزیینات بناهای دوره زندیه تطابق دارد در حالی که برج در دوره قاجاریه ساخته شده است.

کارگاه های قالی بافی، رسیندگی، اصطبل و انبار | بخش جنوبی

این بخش‌ها نیز همگی در دوره قاجار ساخته شده‌اند و همان‌طور که از نام‌شان پیداست به فعالیت‌های مختلف کارگران باغ تعلق داشته‌اند. گفته می‌شود که علاوه بر مکان‌های یاد شده در جبهه شمالی باغ نیز، محل سکونتی برای خدمه و کارگران وجود داشته است.

موزه مردم شناسی باغ پهلوان پور مهریز

این موزه پیش از آن که در باغ پهلوان‌ پور باشد در یکی از حمام‌های تاریخی شهر مهریز با نام حمام استهریج برپا بود و سپس به این مکان منتقل شد. در این مجموعه بیش از 400 اثر شامل انواع ابزارآلات مشاغل بومی، ظروف پخت غذا، کتیبه‌های قدیمی، پوشاک سنتی و هر آن‌چه که بیانگر فرهنگ مردم این دیار است را می‌توان دید.

امکانات باغ پهلوانپور مهریز

• سرویس‌بهداشتی
• هتل
• رستوران و کافه
• پارکینگ

سخن آخر

با کارناول راهی شهر زیبای مهریز در استان یزد شدیم تا سری به باغ زیبا و ثبت جهانی پهلوان پور بزنیم. در اتاق‌های باغ گشت زدیم و از میان چنارهای سربه‌فلک‌کشیده و کهنسالش عبور کردیم. حال نوبت شماست تا برایمان از تجربه بازدید خود از این باغ زیبا بگویید و این‌که به نظرتان تغییر کاربری این باغ چه‌قدر می‌تواند مفید یا مضر باشد. منتظر دیدگاه‌های‌ شما دوستان هستیم.