کارناوال - راهنمای سفر

موزه هفت تنان شیراز

استان فارس، شیراز، بلوار هفت تنان، روبروی خیابان چهل مقام

گالری تصاویر

مدت پیشنهادی بازدید

30 دقیقه تا 1 ساعت

ساعت دسترسی

امروز یکشنبه 08:00 صبح تا 17:30

هزینه

4,000 تومان

شماره تماس

همه چیز درباره موزه هفت تنان شیراز

چرا بازدید کنیم؟

نقد و بررسی کارناوال

کجاست؟

نقشه و مسیریابی

مردم چی گفتن؟

نظرات کاربران

سوالی دارید؟

پرسش و پاسخ

نقد و بررسی کارناوال

بهاره فلاح

نویسنده ارشد کارناوال

انتشار

04 بهمن 1397

به روز رسانی

20 آبان 1398

معرفی /

موزه هفت تنان شیراز | خانه ابدی عارفان گمنام

برای دیدن یکی از جاذبه های شهر بهارنارنج ها راهی بلوار هفت تنان شیراز می شویم تا باغ موزه هفت تنان را ببینیم؛ جایی که یادگاری از دوره زندیه است و با عناوینی چون باغ هفت تنان، تکیه هفت تنان و موزه هفت تنان هم شناخته می شود. با کارناوال همراه باشید تا سر از کار این بنا درآوریم و ببینیم هفت تنان شیراز چه کسانی بودند و چرا این مکان، اینگونه نام گذاری شده است.

چرا باغ موزه هفت تنان شیراز؟


  • یکی از یادگارهای ارزشمند کریم خان زند است و ارزش تاریخی دارد.
  • گفته می شود که مقبره هفت عارف گمنام در این باغ قرار دارد.
  • موزه سنگ و کاشی در این بنا برپا شده است.
  • در گذشته برای مردم ارزش معنوی بسیاری داشته است.
Photo by : Unknown

آشنایی با باغ موزه هفت تنان شیراز

در حوالی ورودی معروف شهر شیراز، همین که از زیر دروازه قرآن به سلامت رد شدید، در بلوار هفت تنان می توانید به جستجوی باغ موزه جالبی بروید که به دلیل وجود 7 مقبره با عنوان موزه هفت تنان، نامش بر سر زبان ها افتاده است. جایی در بنِ کوه چهل مقام و در شمال آرامگاه حافظ که یکی از کهن ترین اماکن تاریخی شیراز به شمار می رود. جاذبه ای که قدمت باغش به سده‌های پیش از زندیه باز می گردد و عمارتش یادگاری از دوران کریم خان زند است. نوشته های بیشتر جهانگردانی که در چند سده اخیر راهی شیراز شده اند، حکایت از زیبایی و شکوه باغ تکیه هفت تنان و عمارت آن دارد. این باغ در گذشته و در روزهای خشکسالی آغوشی پر از امید به روی مردم می گشود و مردم شیراز در طلب باران و استجابت دعا در آن گرد هم می آمدند. اثری که تا سال ها پیش خانقاه درویش‌ها و مرتاضان بود و این روزها مرمت شده است تا به عنوان موزه سنگ و کاشی از مردم میزبانی کند و هنوز هم مردم دلبستگی خاصی به آن دارند. در گذشته، قبرستان قدیمی، آب انبار و کاروانسرای کوچکی در اطراف این مکان قرار داشتند که امروزه اثری از آنها نیست.

چرایی ساخت این بنا در چنین جایی توسط کریم خان زند، هنوز هم در هاله ای از ابهام قرار دارد. روایتی که بیش از همه بر سر زبان هاست می گوید كريم خان زند می خواست بنایی مشابه با دیوانخانه بسازد که هفت تنان را بنا کرد. او می خواست کنجکاوی مردم ساده و عامی درباره بنای حكومتی را از میان ببرد چرا که در آن دوران تنها افرادی خاص می توانستند وارد دیوانخانه شوند.

Photo by : Reza Ghaderi | IRNA
Photo by : Reza Ghaderi | IRNA

آنچه در باغ موزه هفت تنان می بینید

شاید باغ موزه هفت تنان نسبت به باغ های دیگر شیراز کوچک تر و ساده تر باشد؛ اما دیدنی های جالبی را در خود جای داده است:

1- مقبره های عارفان

یکی از دلایل اهمیت این باغ، وجود 7 سنگ در آن است که گفته می شود مقبره عارفانی گمنام هستند. این سنگ های یک اندازه و یک شکل ۳۶۰ در ۷۸ سانتی‌متر هستند و از زمان زندیه سر از این باغ درآورده اند. این سنگ ها در محوطه پایین تر از حوض جلوی ساختمان و در میان درختان قرار دارند؛ 6 سنگ قبر در یک ردیف و به موازات هم و هفتمین سنگ به صورت تک در پایین قبر ششم واقع شده است. علت نامگذاری این بنا نیز به وجود همین 7 قبر باز می گردد؛ 7 عارف بی نام و نشان که کریم خان زند روی مزار هر کدام، سنگ بزرگی بدون کتیبه‌ و نشانه کار گذاشته است. در زبان عامه به این مکان باغ هفت تن هم می گویند.

فارسنامه ناصری -کتابی ارزشمند در حوزه تاریخ و جغرافیای فارس- درباره این عرفا می نویسد:

گفته اند این هفت تن از اولیاء بودند. مردم در طلب باران و استجابت دعا در این مکان روند.

بر اساس روایات، این 7 عارف در گذشته در این باغ به عبادت و ریاضت می پرداختند و هرگاه یکی از دنیا می رفت، دیگران مراسم کفن و دفنش را انجام می دادند. وقتی آخرین نفر که از مرگ خود آگاهی یافت به غسال شهر خبر داد و او را احضار کرد و گفت:

ما هفت نفر بودیم که شش نفرمان یکی یکی جهان را بدرود گفته و به جهان دیگر پا نهادند و من تنها ماندم؛ حال که مرگ من نیز فرا رسیده است، تو را احضار کردم و قبر خود را نیز در سمت پایین پای نفر ششم حفر کرده ام. بدن مرا غسل بده و در آن جا دفن کن.

Photo by : Unknown
Photo by : Unknown

2- نقاشی های چشم نواز

نقاشی های ایوان عمارت هفت تنان از بخش های جذاب آن هستند؛ شاهکارهایی از رنگ روغن بر روی گچ که هنر «آقا صادق» نقاش چیره‌دست روزگار زندیه را به رخ می کشند. این نقاشی ها از راست به چپ چنین موضوعاتی را در این نقاشی ها می بینید:

درویش

درویشی که به زعم برخی سعدی یا حافظ است و برخی دیگر او را شاه عباس کبیر می پندارند. گفته می شود شاه عباس، در زمان سلطنتش، لباس مبدل به تن می کرد و به کمک مردم فقیر می رفت. او خودش در میان مردم حاضر می شد و بدون واسطه از نیازهای آنان آگاهی می یافت. برای همین عده ای معتقدند این درویش در نقاشی، شاه عباس صفوی می تواند باشد که شبیه به یک درویش کشیده شده است.

برخی می گویند که هدف نقاش از ترسیم این تصویر، بیان کردن داستان سلوک درویشی و آغاز آن است. در پشت درويش جوان در تصویر يک بوق آویزان است و در حالی که با یک دست چماق گرفته، سعی می کند با دست دیگر کشکولِ روی درخت را به دست گیرد. منظور از این نقاشی این است که درویش باید ابتدا قال و قيل و سر و صدا (بوق) را از بين ببرد و زور و قدرت (چماق) را کنار بگذارد تا واقعا درویش شود و به کشکول برسد.

Photo by : Unknown
Photo by : Reza Ghaderi | IRNA

صحنه قربانی

صحنه قربانی کردن حضرت اسماعیل (ع) توسط حضرت ابراهیم (ع) که حکایتی مهم در دین ماست و اهمیت فراوان دارد. مقصود نقاش از ترسیم این نقاشی این است که نشان دهد برای رسيدن به سلوک بايد مانند ابراهيم باشیم و در راه خدا از همه چيز خود بگذریم و مانند اسماعيل از امر خدا اطاعت کنیم.

Photo by : Unknown

شیخ صنعان و دختر ترسا

منظره عاشق شدن شیخ صنعان و ابرازش به دختر نصرانی در وسط ایوان؛ داستانی از منطق الطیر عطار نیشابوری که در بسیاری از نقاشی ها و کنده کاری ها دیده می شود. روایت در مورد شیخ صنعان، پیری صاحب کمال و پیشوای مردم است که نزدیک 50 سال در کعبه زندگی می کرد و در عبادت هیچ کم نمی گذاشت. او با مریدانش به روم می رود و در آنجا دختری ترسا (مسیحی) را می‌بیند و دل به او می بندد. او 4 شرط دختر را انجام می دهد تا او را به دست آورد؛ سجده کردن بر بت، سوختن قرآن، نوشیدن خمر و دست شستن از ایمان. او نمی تواند از دام عشق بگریزد؛ اما سرانجام به یاری یکی از مریدانش به ایمانش باز می گردد و در نهایت با خوابی که دختر می بیند، دختر مسلمان می شود. در نقاشی ها معمولا شیخ در جمع مریدان به تصویر کشیده می شود و نگاهش به دختر ترساست که در بالای سر او قرار دارد. این نقاشی می خواهد بگوید که برای رسیدن به سلوک نباید گول زهد و تقوا را خورد.

Photo by : Unknown
Photo by : Reza Ghaderi | IRNA

حضرت موسی

حضرت موسی (ع) در حال شبانی که گوسفندانی جلوی او به چرا مشغولند. این تصویر می خواهد بگوید که موسی هم قبل از پيامبری و هم پس از آن چوپانی می کرد. او مورد عنایت خدا بود اما چیزی از او برای خودش نخواست. در اینجا نقاشی بر این موضوع تاکید دارد که از خود گذشتن و ساده زيستن برای رسیدن به سلوک درویشی لازم است.

Photo by : Unknown

درویش 

درویشی با کشکول و تبرزین و ریشی سفید که برخی وی را شیخ صفی الدين اردبيلی می پندارند. در این نقاشی تبرزین می تواند نشانه جدایی حق از باطل باشد که توسط درویش حمل می شود. كشكول این نقاشی همانی است که در تصویر اول بر روی درخت قرار دارد. در اینجا گویی درویش مراحل سلوک درويشی را پشت سر گذاشته و کشکول را به دست گرفته است.

ارزش این نقاشی ها آن قدر بالاست که نقاش و هنرمند محمد باقرجهان میری در سال‌های ۱۳۳۶ و ۱۳۳۷ خورشیدی دست به مرمت آنها زد تا جلوه شان ماندگار شود. به جز این نقاشی ها در و دیوار ایوان، مزین به گل و بوته و نقش و نگارهای ظریف و رنگارنگ نیز هستند.

Photo by : Reza Ghaderi | IRNA
Photo by : Unknown

موزه کاشی و سنگ

مدتی است که مسئولان، این مکان را به موزه سنگ و کاشی تبدیل کرده اند؛ گنجینه ای از سنگ های تاریخی که در آن می توانید سنگ های متعلق به سده‌های سوم تا یازدهم هجری قمری را ببینید. این سنگ ها به انواع خطوط کوفی، ثلث، نستعلیق دیوانی، توقیع، تعلیق- نسخ و… مزین هستند و علاقه مندان را به سوی خود می کشانند.

سنگ هایی از پاسارگاد، تخت جمشید، خانه زینت الملوک، تابوت های سنگی پيش از تاريخ، سنگ قبرهای باستانی، پايه ستون های‌ قصر ابونصر، آثار سنگی دوران ساسانيان تا دوره قاجار و ... از جمله آثاری هستند که در این موزه به نمایش درآمده اند.

Photo by : Reza Ghaderi | IRNA
Photo by : Reza Ghaderi | IRNA
Photo by : Reza Ghaderi | IRNA

معماری باغ هفت تنان

حوض بزرگ میان باغ توجه هر تازه واردی را به خود جلب می کند که آب آن در گذشته از آب رکن‌آباد تامین می شده است. گفته می شود که این آب، مورد علاقه حافظ بوده و مقبره این شاعر هم در فاصله کمی از این بنا قرار دارد. در حیاط انواع درختان سرو، نارنج و کاج به چشم می خورد که برخی از آنها بیش از 200 سال سن دارند.

عمارت باغ هفت تنان، جلوه ای از معماری ایرانی را به نمایش گذاشته است. در قسمت شمالی و طبقه دوم بنا تالار یا ایوانی بزرگ با دو ستون سنگی ساخته شده است. از کارهای بی‌مانند دوره کریم خان همین ایوان است که سقف چوبی و مسطح آن را بر روی دو ستون بزرگ یکپارچه استوار کرده اند. بر روی ستون ها نقاشی های پرمفهوم با رنگ روغن دیده می شود. در دو سوی این عمارت دو اتاق به ابعاد ۲۸ متر درازا و ۵/۵ متر پهنا و ۱۲ متر بلندی قرار دارد که در میان آنها تالار یا ایوان قرار گرفته است. برای این عمارت ایوانی مجلل نیز ساخته شده است که کف آن را با کاشی های قرمز پوشانده اند و در ازاره (1) هایش از سنگ های مرمر لیمویی رنگ استفاده کرده اند. در طاقچه های بالایی این ایوان یا تالار، یکی از چشم‌گیرترین تزیینات را در بناهای ایرانی می بینید؛ 5 مجلس نقاشی شده روی گچ که از شاهکارهای نقاشی دوران زندیه به حساب می آیند. این عمارت دارای اتاق های گوشواره نیز هست که آنها هم نقاشی های زیبایی دارند و دیدن شان خالی از لطف نیست. دو ستون نظیر ستون های آرامگاه حافظ نیز بر روی سنگی بزرگ و یکپارچه دیده می شود که طرح و رنگ زیبایی از گل و برگ دارد.  در جنوب عمارت هم باغچه ای پر درخت ایجاد شده است که دیواری با طاق نماهای آجری دارد.

پاورقی


1- روکش محافظ دیوار از کف تا ارتفاع یک متری

Reza Ghaderi | IRNA
Reza Ghaderi | IRNA
Reza Ghaderi | IRNA

راه دسترسی

آدرس: استان فارس، شیراز، بلوار هفت تنان، روبروی خیابان چهل مقام

دسترسی با وسایل نقلیه عمومی

اتوبوس: از خطوطی استفاده کنید که از بلوار هفت تنان گذر می کنند. در ایستگاه مسجد پیاده شوید و با کمی پیاده روی به موزه هفت تنان برسید.

مترو: نزدیک ترین ایستگاه مترو به موزه هفت تنان ،در میدان ولیعصر است و آن هم 3 کیلومتر با این جاذبه فاصله دارد بنابراین پس از پیاده شدن در این ایستگاه باز هم باید سوار تاکسی شوید.

تاکسی: تاکسی های خطی و گذری زیادی در شیراز فعالیت می کنند که مسیرشان به بلوان هفت تنان می خورد. تاکسی های تلفنی و آنلاین نیز از دیگر گزینه هایی هستند که با آنها به راحتی به موزه هفت تنان می رسید.

اطلاعات بازدید

زمان بازدید: همه روزه از 8:30 تا 19:30  در شش ماه اول سال 

هزینه بازید: 4000 تومان برای اتباع ایرانی و 30000 تومان برای اتباع خارجی

دیدنی های اطراف

شیراز دیدنی های بسیاری دارد و شما می توانید در کنار بازدید از موزه هفت تنان به سراغ دیگر جاذبه های شهر هم بروید. در اینجا نام جاذبه ها و فاصله شان از موزه هفت تنان را برای تان آورده ایم:

پارک کوهپایه | 350 متر پیاده روی

باغ جهان نما | 350 متر پیاده روی

آرامگاه حافظ | 850 متر پیاده روی

دروازه قرآن | 900 متر پیاده روی

آرامگاه خواجوی کرمانی 950 متر پیاده روی

Vahid Amiri

با تماشای این ویدیو از موزه هفت تنان، گشتی در این موزه بزنید

توصیه های کارناوال

بهترین زمان سفر به شیراز، بهار است و اردیبهشت که مشام تان را از عطر بهارنارنج پر می کند. پس این فصل شیراز را از دست ندهید.

اگر می خواهید برنامه ریزی درستی برای گشت و گذارتان در شهر داشته باشید، نگاهی به برنامه سفر شیراز در کارناوال بیندازید.

از خوشمزه ها و سوغاتی های رنگارنگ این شهر غافل نشوید و حتما وقتی را به آنها اختصاص دهید. 

Photo by : Reza Ghaderi | IRNA

سخن آخر

قدم به شهر بهارنارنج ها گذاشتیم و به سراغ یکی از دیدنی های آن رفتیم. گشتی در باغ هفت تنان زدیم، موزه متفاوتی را دیدیم و غرق در زیبایی های معماری ایرانی شدیم.

اگز شما تجربه ای از سفر به شیراز داشته اید، آن را با ما به اشتراک بگذارید. 

آیا از موزه هفت تنان بازدید کرده اید؟

کدام یک از دیدنی های شیراز، جاذبه محبوب تان هستند؟

منتظر دیدگاه های تان هستیم.

نتیجه نقد و بررسی کارناوال

4.2

بررسی شده توسط بهاره فلاح

ارزش تاریخی(خوب) 3.5
ارزش معماری(عالی) 5
تبلیغات و اطلاع‌رسانی(معمولی) 3
شرایط نگهداری و مرمت(خوب) 4
دسترسی به وسایل حمل‌و‌نقل عمومی(خوب) 4

نقاط قوت

  • نقاشی های بی نظیر از دوران زندیه
  • یکی از قدیمی ترین آثار شیراز
  • میزبان موزه سنگ و کاشی
  • وجود سنگ قبر 7 عارف در این مکان

نقاط ضعف

  • تبلیغات و اطلاع رسانی ضعیف

نقد و بررسی کاربران

نتیجه نقد و بررسی کاربران

کیفیت عملکرد راهنما?
نحوه برخورد کارکنان?
طراحی مسیر بازدید?
شرایط نگهداری آثار?
دسترسی به وسایل حمل‌ونقل عمومی?

ثبت دیدگاه و امتیاز

آیا بازدید از موزه هفت تنان شیراز را به دیگران پیشنهاد می‌کنید؟
برای آپلود تصویر به اینجا بکشید و رها کنید
جدیدترین نقد
نقد و بررسی موجود نیست

پرسش و پاسخ

پرسش جدید

جدید ترین پرسش
پرسش و پاسخی موجود نیست

کلیه حقوق مادی و معنوی کارناوال برای شرکت کاروان سفرهای هیرمان محفوظ است. استفاده از محتوای سایت تنها در صورت پذیرش شرایط و ضوابط امکان پذیر است.