معرفی شهر شیراز | دانستنی های قبل از سفر

کارناوال این بار برای معرفی شهرهای توریستی کشورمان سراغ شیراز، شهر بهارنارنج ها رفته است. پیش از این بارها و بارها این شهر تماشایی و دوست داشتنی را از جنبه های مختلف به شما معرفی کردیم و از صنایع دستی و سوغات، غذاها و خوشمزه ها و دیدنی ها و جاذبه های برتر آن برای تان گفته ایم. امروز اما قصد داریم دیدمان به این شهر را وسیع تر کنیم و به بررسی جنبه های مختلف گردشگری، جغرافیایی، حمل و نقل و تاریخی این شهر بپردازیم.

یکی از بهترین شهرهای ایران که می توان به آن سفر کرد و تجربه جذاب و خاطره انگیز به دست آورد شهر ادب و فرهنگ، شیراز دلرباست. مقصدی که بسیاری نه فقط برای بازدید از جاذبه های متعدد تاریخی، فرهنگی، تجاری و علمی آن، که برای خوش کردن حال و هوای دل شان به آن سفر می کنند. 

ما نیز کوله بارمان را جمع می کنیم تا راهی شهر بهارنارنج ها شویم؛ اما پیش از اینکه راه بیفتیم بهتر است اطلاعاتی در مورد جنبه های مختلف گردشگری این مکان به دست بیاوریم و با دست پر دل به جاده بزنیم. همراه مان شوید.

عمارت شاپوری شیراز | Photo by : Ali Bahadori
Photo by : Ali Bahadori
دروازه قرآن شیراز | Photo by : Reza Ghaderi | Irna
Photo by : Reza Ghaderi | Irna

چرا سفر به شیراز؟


  •  تعدادی از بهترین و معروفترین جاذبه های باستانی ایران مانند تخت جمشید، مجموعه پاسارگاد و مقبره کوروش، کاخ ها، قلعه ها و شهرهای دوران ساسانی، نقش رستم، نقش رجب و ... در نزدیکی شهر شیراز قرار گرفته اند. 
  • تعدادی از برترین بناهای تاریخی و معماری ایران مانند مسجد نصیرالملک، مجموعه وکیل، مسجد جامع عتیق، دروازه قرآن، ارگ کریمخانی و ... در این شهر قرار دارد.
  • تعدادی از بهترین و زیباترین باغ های ایرانی مانند باغ ارم، نارنجستان قوام، باغ دلگشا، قصرالدشت و ... در این شهر جای گرفته اند. 
  • شیراز به دلیل وجود مراکز خرید متعدد، متنوع، مدرن و سنتی یکی از بهترین شهرهای ایران برای خرید محسوب می شود. 
  • شیراز از آن دسته شهرهای ایران است که در آن حال و هوای بسیار خوشی جریان دارد و می توان با سفر به آن به آرامشی دلچسب دست پیدا کرد. 
  • آرامگاه تعدادی از برترین ادیبان و شاعران ایرانی مانند حافظ، سعدی، خواجوی کرمانی و ... در این شهر قرار دارد. 
  • یکی از پنج شهر برتر گردشگری ایران است. 
  • شیراز یکی از برترین شهرهای ایران در زمینه گردشگری سلامت است. 
  • این شهر یکی از معروفترین شهرهای ایران در زمینه برپایی نمایشگاه های مختلف تجاری، علمی، پزشکی و .. است. 

اطلاعات کلی شهر شیراز

بهتر است پیش از اینکه راهی شیراز شویم اطلاعات مختصری در مورد جنبه های مختلف زندگی در این شهر به دست آوریم و با دید بازتر و اطلاعات جامع تری به این شهر سفر کنیم.

جمعیت: بنابر سرشماری سال 1395 جمعیت شهر شیراز بالغ بر 1,869,001 تَن است. 

زبان: شیرازی ها به زبان فارسی و لهجه شیرازی صحبت می کنند. استفاده از لهجه شیرازی بیشتر در محله های قدیمی رواج دارد و باقی مردم کمتر از این لهجه استفاده می کنند. 

دین: بیشتر مردم شیراز مسلمان و شیعه مذهب هستند. البته اقلیتی از سنی ها، مسیحی ها و یهودی ها نیز در این شهر به چشم می خورند. 

اقتصاد: شیراز یکی از قطب های اقتصادی ایران به شمار می آید و بخش بزرگی از بار اقتصادی، حمل و نقل، صادرات و گردشگری کشور بر عهده این شهر است. اقتصاد این شهر بر کشاورزی، کارخانه های محصولات غذایی که به سراسر ایران و کشورهای همسایه و اروپایی صادر می شوند، گردشگری تاریخی، سلامت و عشایر و ... ، کارخانه های الکترونیکی و مخابراتی، پالایشگاه ها و صنایع گازی و نفتی، کارخانه های سیمان و لاستیک سازی، مراکز خرید متعدد، صنایع دستی و آموزش می چرخد. از مهمترین نام ها و برندهای تجاری، پزشکی و صنعتی این شهر می توان به محصولات گروه صنعتی زرین غزال (معروفترین محصول: دایتی)، نیروگاه گازی شیراز، نیروگاه سیکل ترکیبی فارس، گروه الکترونیک ایران (صاایران)، تکصا، شرکت دشت مرغاب (معروفترین محصول: یک و یک)، بیمارستان نمازی و ... اشاره کرد. از معروفترین محصولات کشاورزی این شهر نیز می توان از انگور، لیمو، نارنج، خرمالو، ازگیل، شلیل، انار، گندم، گل و ... نام برد.

 تقسیمات کشوری: شیراز با مساحت 240 کیلومترمربعی در جنوب غربی ایران قرار دارد و مرکز استان فارس است.

روز شیراز: 15 اردیبهشت روز شیراز است و همه ساله برنامه های مختلف فرهنگی و هنری و جشنواره های متنوع با این موضوع از طرف شهرداری شیراز برگزار می شود. 

شهرهای خواهر خوانده: نیکوزیای قبرس، دوشنبه تاجیکستان، چونگ کینگِ چین، وایمارِ آلمان، پچِ مجارستان، نانجینگِ چین

پیش شماره تلفن: پیش شماره شهر شیراز 071 است. 

شهر شیراز | Photo by : rsham
Photo by : rsham
باغ ارم | Photo by : Mohammadreza Domiri Ganji
Photo by : Mohammadreza Domiri Ganji

حقایق جالب شیراز

شیراز با لقب هایی نظیر سومین حرم اهل بیت در ایران، شهر باغ، گل و بلبل، شهر شاعران، دیار عاشقان، شهر بهارنارنج ها، شهر عشق، شهر راز، شهر شعر و ادب پارسی و ... شناخته می شود. 

شیراز یکی از نخستین شهرهای گازرسانی شده در ایران است. 

بعد از تبریز و تهران سومین شهری ست که در آن شهرداری تاسیس شده است. 

شیراز در دوره های حکومت آل بویه، اتابکان فارس، آل اینجو، آل مظفر و زندیان عنوان پایتختی ایران را داشت. 

شیراز اولین شهری ست که شرکت واحد اتوبوس‌رانی درون شهری ایران در آن شروع به کار کرد. 

نمایشگاه بین المللی شیراز، بزرگترین مرکز نمایشگاهی جنوب کشور محسوب می شود. 

فرودگاه بین المللی شیراز دومین فرودگاه بین المللی ایران بعد از تهران است. 

در سال های 1347 تا 1357 جشنی به نام جشن هنر در شیراز برگزار می شد که در زمان خود یکی از بزرگترین رویدادهای فرهنگی در جهان به شمار می آمد. 

ارگ کریم خان زند | Photo by : yashar mosayb
Photo by : yashar mosayb

اطلاعات سفر و گردشگری

سفر به هر شهری با دانستن اطلاعاتی در مورد آداب و رسوم، جاذبه های گردشگری، غذا و خوشمزه و ... جذاب تر و راحت تر است. در این قسمت سعی می کنیم شیراز را از نظر توریستی بررسی کنیم. 

آداب و رسوم و فرهنگ مردم شیراز

بسیاری از آداب و رسوم محلی شیراز در گذر سال ها و با مدرن شدن شهر از یاد رفته اند. امروزه نمادهای فرهنگی زندگی مدرن مثل آنچه در کشورهای غربی و شرقی دیده می شود کم کم جای خود را در سبک زندگی مردم باز کرده است؛ اما هنوز بخش هایی از فرهنگ و آداب و سنن قدیمی شیرازی در مراسم هایی مانند عزاداری محرم، جشن سال نو، ازدواج و ... دیده می شود. 

آداب و رسوم قبل از عید نوروز: از رسوم شیرازی ها یک ماه قبل از نوروز در گذشته، رفتن به بازار و خرید لباس و پارچه نو بود. پارچه هایی که برای لباس سال نو خریداری می شد عموما رنگ های روشن و سرخ یا زرد داشت. شیرازی های قدیم بر این باور بودند که اگر پارچه لباس عیدشان را روزهای دوشنبه یا جمعه قیچی کنند، لباس مدتی روی دست می ماند تا دوخته شود. اگر هم روز سه شنبه بریده شود یا به دزد می رسد یا به مرده شور. اگر هم چهارشنبه این پارچه را قیچی کنند، می سوزد و از بین می رود. در گذشته مردم شیراز شیرینی عید را خودشان درست می کردند و بیشتر "نان شیرین" می پختند. به غیر از نان شیرینی اغلب شیرینی دیگری پخته نمی شد و در کنار آن با استفاده از تنقلاتی مانند برنجک، اَخُرِک و دنگو از میهمانان شان پذیرایی می کردند. سبز کردن گندم، عدس، تره تیزک، ده پانزده روز پیش از عید، دیگر رسمی ست که در بیشتر خانه های شیراز انجام می گرفت. آنها از ظرفی مسی یا رویی برای این کار استفاده می کردند و با آوردن نام امام زمان و دعا برای سلامتی ایشان و آوردن نام اعضای خانواده به ترتیب، دانه ها را در ظرف می ریختند.

رفتن به حوض ماهی | چهارشنبه آخر سال: از آداب و رسومی که شیرازی ها در چهارشنبه آخر سال یا چهارشنبه سوری در شیراز به جا می آوردند رفتن به حوض ماهی بود. حوض ماهی در گوشه غربی آرامگاه سعدی قرار دارد و شیرازی ها برای به دست آوردن تندرستی و درمان بیماری های شان، وارد حوض می شدند و با جام برنجی "چهل کلید" سر و بدن شان را در آیینی ویژه شستشو می دادند. زیارت حضرت شاهچراغ، فال گوش ایستادن، پختن آش ابودردا، تهیه آجیل چهارشنبه سوری و تفال به دیوان حافظ از دیگر مراسمی ست که در این موقع از سال توسط شیرازی ها انجام می گرفت. 

حضور در شاهچراغ در زمان تحویل سال: به مانند مردم مشهد، قم و شهرری، بسیاری از اهالی شیراز در زمان تحویل سال به حرم حضرت شاهچراغ (ع) می آیند، در آن شمع روشن می کنند و در دست می گیرند تا به این صورت زیر نور شاهچراغ باشند. در زمان تحویل سال نیز یکی از وعاظ به بالای منبر می رود و دعا می خواند. مردم نیز صلوات می فرستند، به هم تبریک می گویند و خادمان حرم بر روی شان گلاب می پاشند. 

عروسی درخت نارنج: از رسوم جالبی که در گذشته در شیراز رواج داشت، عروسی درخت نارنج است. شیراز همان طور که می دانید به شهر بهارنارنج ها شهرت دارد و در گذشته در هر خانه و کوچه و خیابانی، درخت نارنج به چشم می خورد. اگر درخت نارنجی در خانه ای نارنج کم داشت یا اینکه اصلا محصول نمی داد اهالی خانه تصمیم می گرفتند تا برای آن درخت نارنج، عروسی بگیرند. برای انجام این کار ابتدا زن صاحب خانه، زنان همسایه را در یک روز مشخص به عروسی دعوت می کند. همه میهمانان که آمدند زن صاحبخانه اره ای بر می دارد تا یکی از شاخه های درخت را ببرد. در این میان یکی از زنان همسایه پیش قدم می شود و ضمانت درخت را می کند. سپس تور نازکی روی درخت می کشند، بر روی آن شکر پنیر می پاشند، کِل می کشند، واسونک (ترانه های محلی شیرازی که در عروسی ها خوانده می شود) می خوانند، شادی می کنند و به این باور هستند که درخت سال بعد بارور می شود. 

آیین های عزاداری محرم و صفر در شیراز: برپایی هیات های سینه زنی و زنجیرزنی، تعزیه و پرده خوانی، چاووش خوانی، حمل طبقات چراغ و آینه، حمل کوزه آب توسط پیران و کودکان در روز تاسوعا و ... از جمله آیین های سوگواری محرم بین مردم شیراز هستند. چاووشی خوانی، از رسم های قدیمی شیرازی ها در زمان رسیدن ماه محرم است. در این مراسم، چاووشی خوانان از سه مسجد امام حسین، صاحب الزمان و جامع به سمت حسینیه امام صادق حرکت می کردند و با دادن بیرق مشکی به اهالی محل، مغازه ها و بازاریان و چاووشی خوانی، آنها را از آمدن ماه محرم مطلع می ساختند. پذیرایی از عزاداران محرم در دهه اول این ماه در شیراز یکی دیگر از رسم های جالب رایج در شیراز بود. شیرازی ها تلاش می کردند تا سفره و غذایی که برای امام حسین انداخته می شود بسیار مجلل باشد به همین جهت سفره شان را با غذاهایی مانند چلو و خورش سبزی، شکرپلو و قیمه، پلو و خورشت بادمجان، حلوای کاسه، آش ماست، و میوه‌های مربوط به آن فصل به طور حتم در سفره های امام حسین (ع) می آراستند.

مواردی که اشاره کردیم تنها بخشی از آیین ها و آداب و رسوم شیرازی ها بود، گستره فرهنگی این شهر و ایلات و عشایر همجوار آن به اندازه ای وسیع است که می توان ساعت ها در مورد آن صحبت کرد. هفت میم عید نوروز، موسیقی و اشعار محلی شیرازی مانند انواع واسونک هایی که در عروسی ها خوانده می شود، مراسم مرتبط با عروسی و ... تنها بخشی از فرهنگ غنی موجود در این شهر را شامل می شود. 

غذا و خوشمزه

غذا در شیراز مانند بسیاری از شهرهای ایران تنوع بالایی دارد. شیرازی ها اغلب در وعده صبحانه خود آش سبزی مخصوص شهرشان را میل می کنند. ماست و خرما هم جزو همیشگی سفره های شان است. اگر به دستورهای غذایی آن ها توجه کنید می بینید که اغلب برنج، ماده اصلی غذای شان را تشکیل می دهد و به جای گوشت تکه تکه (قرمه یا قیمه)، از گوشت قلقلی (کوفته ریزه) استفاده می کنند. در فصل پاییز اغلب لیموی تازه شیرازی در کنار غذا دارند و غروب ها در دورهمی های‌شان از خوردن میان وعده ای مانند کاهو و ترشی (به جای سنکنجبین از آب ترشی استفاده می کنند) لذت می برند. 

کلم پلوی شیرازی: کلم پلوی مخصوص یکی از لذیذترین و محبوب ترین غذاهای شیرازی است. برای تهیه این غذا از کلم قمری، گوشت چرخ کرده، سبزی (ترخون، شوید، ریحان و تره) و آرد نخودچی استفاده می کنند. گوشت چرخ کرده را با آرد نخودچی و نمک و فلفل به صورت قلقلی درآورده و در روغن و کمی آبلیمو سرخ کنید. برنج آبکش شده را با کلم و سبزی های مخصوص مخلوط کرده و دم بگذارید و بعد از مدت زمانی در حدود یک ساعت گوشت های قلقلی را به آن اضافه کنید. 

یخنی شیرازی: یَخنی، آبگوشت شیرازی است که با گوشت و نخود و پیاز و سیب زمینی طبخ می شود. ابتدا گوشت و نخود و پیاز و ادویه را با آب پخته و بعد سیب زمینی ها را اضافه کرده و بعد از پخت، آب مواد را جدا کرده و مواد را کوبیده و می خورند. آب آن را هم تلیت کرده و نوش جان می کنند.

شکرپلو شیرازی: یک نوع پلوی شیرین مخصوص شیرازی هاست که از شهد شکر، برنج، زعفران و خلال بادام تهیه می شود. برای تهیه این نوع غذا ابتدا برنج را با زردچوبه و آب روی اجاق قرار می دهند، سپس آن را دم می گذارند. قبل از دم کشیدن برنج آن را با کفگیر داخل سینی ریخته و شهد شکری که با زعفران مخلوط شده را به آن اضافه می کنند و دوباره برنج را دم می گذارند. پس از دم کشیدن کامل شکرپلو، پوست نارنگی شیرین شده و خلال بادام را روی آن می ریزند. شیرازی ها اغلب این پلو را با خورش قیمه سرو می کنند. 

آش ماست: آش از غذاهای مورد علاقه مردم شیراز است. به شیراز که می روید، دکان های زیادی را می بینید که به پخت و فروش آش های سنتی شیراز مشغولند. آش ماست یکی از معروفترین آش های شیراز است که در بین اهالی این منطقه نیز طرفداران بسیاری دارد. برنج و پیاز داغ و لپه و سبزی و ماست مواد اصلی این آش است، به این صورت که لپه و برنج را با هم پخته و سبزی شِوید و ترخون را به آن می افزایند و گوشت را جداگانه با پیاز و ادویه می پزند و آن را کوبیده و با مواد دیگر مخلوط می کنند. زمانی که مواد کامل پخته شد ماست را به آن اضافه می کنند. این آش نسبت به آش های دیگر غلیظ تر سرو می شود.  

آش سبزی: از محبوبترین آش ها بین شیرازی ها، آش سبزی ست. اهالی شیراز اغلب این آش را برای نذری در مراسم مختلف طبخ می کنند. آش سبزی با سبزی ترخون و تره، گوشت، برنج، لوبیا‌سفید، عدس، نخود، روغن و دارچین آماده و در اغلب اوقات با روغن داغ، پیاز داغ، آبلیمو و نان سنگک سرو می شود.

فالوده شیرازی: امکان ندارد به شیراز بروید و طعم این دسر خوش طعم را نچشید. دسری که در تمام ایران طرفدار دارد و بهترین نوع آن در شهر بهارنارنج ها تهیه می شود. شیرازی ها برای تهیه فالوده ابتدا نشاسته را در آب حل می کنند و آن را روی شعله کم می گذارند، وقتی غلیظ شد، ماده را داخل ظرف مسی استوانه ای ریخته و با دسته چوبی بر آن فشار می آورند. در انتهای این ظرف، بخشی به شکل آبکش وجود دارد که نشاسته به صورت رشته هایی باریک از آن خارج شده و به ظرفی دیگر که پر از یخ است، می ریزد. با این کار بلافاصله رشته های فالوده منجمد می شود. در انتها نیز شربتی که از شکر، آب و گاهی گلاب تهیه شده را روی رشته های فالوده می ریزند و کمی هم آبلیموی خوش عطر و طعم شیرازی به آن اضافه کرده و نوش جان می کنند. 

سالاد شیرازی: آیا می توان کسی را در ایران پیدا کرد که از خوردن سالاد شیرازی لذت نبرد؟ این سالاد معروف در بیشتر سفره های ایرانی دیده می شود و بسیار طرفدار دارد. سالاد شیرازی با استفاده از گوجه، خیار، پیاز، نعنا خشک و آبلیمو درست می شود، به این صورت که گوجه، خیار و پیاز را نگینی خرد کرده و به آن نعنا و آبلیمو (یا آبغوره) اضافه می کنند. 

مسقطی: از معروفترین خوردنی هایی که در شیراز می توان از طعم خوش آن لذت برد، مسقطی ست. البته بهترین نوع مسقطی مربوط به شهر لارستان فارس است و نمونه هایی عالی از آن در مغازه های شهر به فروش می رسد. مسقطی در اصل نوعی حلواست و از نشاسته پسته تهیه می شود. این شیرینی انواع مختلفی دارد از جمله: زعفرانی، پسته ای، گل محمدی، زرشکی و... . 

خوردنی ها، غذاها و خوشمزه های شیراز در این لیست خلاصه نمی شود و این تنها گوشه ای از فرهنگ غذایی شیرازی ست. کوفته سبزی، لوبیا پلو شیرازی، دو پیازه شیرازی، آش انار، کلوچه شیرازی، بادام سوخته و ... دیگر خوشمزه های شیراز را شامل می شوند. 

سوغات و صنایع دستی شیراز

شیراز به مانند دیگر شهرهای کهن ایران، پر از صنایع دستی و سوغات گرانبهایی ست که در بازارهای سنتی و مدرن شهر می توانید سراغ شان را بگیرید و با خود یادگاری زیبایی به خانه ببرید.  

عرقیات: از آنجایی که در اطراف شیراز باغ ها و گلستان های فراوانی وجود دارد، اینجا به شهر عرقیات معروف است. در شیراز بهترین و تازه ترین عرق های گیاهی با طعم ها و خواص مختلف تهیه می شود که از جمله آنها می توان به عرق شاتره، نسترن، بیدمشک، اترج، تارونه، بهار نارنج، نعنا چهل گیاه، کاسنی، شربت به ­لیمو و نارنج، گل گاوزبان و کیالک اشاره کرد.

خاتم کاری: یکی از هنرهای ظریف و صنایع دستی ایران خاتم کاری است که از کنار هم قرار دادن تکه های چوبی منظم و ظریف در رنگ های متفاوت درست می شود. این هنر از ارزشمندترین و زیباترین صنایع دستی شیراز است و جنسی از چوب، عاج، استخوان، برنج و طلا دارد. هنری بسیار زیبا، دقیق و پرکار که با دیدنش به صبر و حوصله و دستان هنرمند خالق آن پی خواهید برد. 

نقره کاری: از زیباترین صنایع دستی که امروز می توان سراغ آن را در بازارهای سنتی و مدرن شیراز گرفت، نقره کاری ست. هنری که شاخه ای از فلزکاری محسوب می شود و در آن فلز نقره به اشکال مختلف فرم داده و تزیین می کنند. 

نمد: نمد نوعی زیرانداز است و بیشتر در میان عشایر استان فارس کاربرد دارد و مورد استفاده قرار می گیرد. ساخت و تهیه آن به صبر و حوصله بسیار نیاز دارد و از موی شتر، بز یا گوسفند درست می شود. 

گلیم و رند: گلیم از دیگر صنایع دستی مشهور شیراز و استان فارس است و از ابریشم، موی بز، پشم گوسفند و دیگر مواد اولیه ساخته و در سایزها و رنگ های مختلف با رنگ ها و طرح های متنوع به بازار عرضه می شود. رند یا سوزنی، دیگر صنایع دستی شیراز، نوعی گلیم مخصوص استان فارس است و توسط عشایر قشقایی با بافت های ریز و ظریف در رنگ های تیره و روشن بافته می شود. 

بوریا و حصیر بافی: بوریا و حصیر و وسایل ساخته شده از آن، از مشهورترین صنایع دستی استان فارس است. بوریا به الیاف برگ درختان خرما یا نی مرداب گفته می شود و به وسیله آن زیرانداز می بافند. در حصیربافی نیز از برگ های درخت خرما و نی انواع مختلف زیرانداز، سفره حصیری، انواع سبد و ظرف و ... بافته می شود. البته این هنرها بیشتر در شهر کازرون استان فارس رواج دارند و بهترین نوع شان در این شهر به دست می آید. 

گبه: گبه یا قالیچه خرسک یکی از معروفترین صنایع دستی استان فارس است و بیشتر توسط عشایر لر و قشقایی بافته می شود. گبه فرشی از جنس قالی ست و در اندازه های کوچک و بیشتر از پشم گوسفندان بافته می شوند. گبه ها پرزهای بلندی دارند و در بافت آنها بیشتر پود مورد استفاده قرار می گیرد که این کار به نرم تر شدن آن کمک می کند. این زیراندازهای زیبا طرح های متنوعی مانند طرح شیر، خشتی، ایلاتی، درخت و ... دارند. 

سفال و سرامیک: استان فارس، به ویژه استهبان یکی از بهترین سفال سرامیک های ایران را می سازد و سفال سرامیک این شهر در سال های اخیر به عنوان بخشی از میراث معنوی استان فارس در فهرست آثار معنوی کشور به ثبت رسیده است. 

یوخه: نوعی شیرینی با خمیری نازک است که روی خمیر آن، پودر شکر و گاهی دارچین ریخته می شود. این نوع شیرینی در شهرهای دیگر مانند کرمانشاه به اسم کاک شناخته می شود. 

رنگینک: این نوع شیرینی مقوی و مغذی، یکی از خوراکی های خوشمزه و پرطرفدار شهرهای جنوبی کشور مانند شهرهای استان های فارس، کرمان، خوزستان و هرمزگان است. این خوراکی خوشمزه به ویژه در ماه رمضان، زینت بخش سفره های افطار مردم جنوب کشور می شود. 

از دیگر سوغات شیراز می توان به آبلیمو، لیمو، آبغوره، بهار نارنج، گلاب میمند، رشته های خشک فالوده شیرازی، گیوه، کاشی معرق، منبت به ویژه منبت آباده، کاشی هفت رنگ، جاجیم، قالی شیراز، مینیاتور، میناکاری، ظروف شیشه ای، قلمزنی و ... اشاره کرد. 

اقامت در شیراز

شیراز یکی از برترین شهرهای ایران در زمینه اقامت است. وجود هتل های پنج ستاره باکیفیت، هتل های چهار، سه و دو ستاره متعدد، مهمانخانه ها، هتل آپارتمان ها و مسافرخانه ها این شهر را به یکی از گزینه های جذاب برای شب مانی و اقامت تبدیل کرده است. در کنار این گزینه ها، می توانید روی خانه های معلم، اقامتگاه های بوم گردی، خانه های محلی و اتاق های اجاره ای نیز حساب باز کنید. 

اقامت در شیراز | Photo by : reza tahayori
Photo by : reza tahayori

جنبه های مختلف گردشگری در شیراز

گردشگری در شیراز تنها در بازدید از جاذبه های مختلف تاریخی و معماری این شهر خلاصه نمی شود و جنبه های مختلفی دارد که در ادامه به آنها می پردازیم. 

جنبه پزشکی و سلامت: یکی از جنبه های مهم گردشگری در شیراز، وجه توریسم درمانی و گردشگری سلامت در آن است. شیراز از دهه ها پیش به عنوان یکی از شهرهای مهم و اصلی توریسم درمانی در سطح ایران و خاورمیانه شناخته می شد و بسیاری برای برخورداری از دانش پزشکی و تجهیزات سلامتی موجود در این شهر به شیراز سفر می کردند. ده ها بیمارستان مجهز تخصصی و فوق تخصصی در زمینه های پیوند اعضا به ویژه کلیه، کبد، لوزالمعده و مغز استخوان، شیمی درمانی، جراحی های زیبایی، بیماری های قلبی، جراحی چشم، جراحی قلب و عروق، ارتوپدی و تعویض مفاصل ران و زانو، درمان ناباروری و انجام IVF، کاشت مو و ... شیراز را به قطب گردشگری پزشکی و درمانی ایران تبدیل کرده اند. 

جنبه آموزشی و علمی: دانشگاه های معتبر و اساتید برجسته در زمینه های مختلف علمی و آموزشی در کنار وجود صنایع بزرگ و کارخانه های مختلف و برگزاری کنفرانس ها و همایش های علمی باعث شده تا شیراز از نظر علمی نیز گزینه جذابی برای گردشگری علمی و آموزشی به حساب بیاید. 

جنبه نمایشگاهی: وجود بزرگترین نمایشگاه جنوب کشور -نمایشگاه بین المللی شیراز- در شیراز که امکان برگزاری نمایشگاه های مختلف داخلی و بین المللی را در سطح وسیعی دارد، این شهر را به یکی از بهترین شهرهای ایران برای معرفی کالاها و خدمات مختلف تبدیل کرده است. 

جنبه فرهنگی و هنری: شیراز شهر فرهنگ ادب و هنر است و تعجبی ندارد که این منطقه از این جنبه هم بتواند گردشگران بسیاری را به سمت خود جذب کند. روزهای بزرگداشت شهر شیراز، روزهای بزرگداشت سعدی (1 اردیبهشت ماه) و حافظ (20 مهر ماه) از مهمترین برنامه های فرهنگی و هنری برگزارشده در این شهر است. برگزاری کنسرت های مختلف، جشنواره عکس شیراز، وجود گالری ها و نگارخانه های متعدد، گرافیتی های دیواره رودخانه خشک و ... این شهر را از نظر فرهنگی و هنری نیز به گزینه ای خوب برای گردشگری تبدیل کرده است. 

جنبه تجاری و خرید: یکی از پررنگ ترین جنبه های گردشگری و تجارت در شیراز مراکز خرید متعدد سنتی و مدرن این شهر است. در شیراز شما می توانید با مراجعه به بازار سنتی وکیل، بازار مسگرها، سرای مشیر، مجتمع تجاری خلیج فارس -یکی از بزرگترین مجتمع های تجاری ایران- مجتمع زیتون فارس، مجتمع ستاره فارس، شب بازارهای خیابان کریم خان زند و قصرالدشت و ... طیف وسیعی از گزینه ها برای خرید وسایل و برندهای مختلف را داشته باشید. البته که گشت و گذار در این مجتمع ها تنها به خرید محدود نمی شود و بخش هایی مانند سالن های ورزشی، شهربازی، کافی شاپ، رستوران و ... جذابیت های گردش در این مراکز را چند برابر می کنند. 

جاذبه های شیراز

شیراز یکی از مقاصد برتر ایران برای گشت و گذار به حساب می آید و بسیاری از جاذبه های محبوب و معروف کشور را در خود جای داده است. به دلیل تعدد جاذبه های مختلف در شیراز آنها را در دسته بندی های مختلف قرار داده ایم تا بتوانیم راحت تر آنها را به شما معرفی کنیم. 

برنامه سفر سه روزه به شیراز کارناوال

 

جاذبه های تاریخی داخل شهر

1- مجموعه زندیه: زندیه دوره ای بود که شیراز در آن به بهترین، زیباترین و برترین ساختمان ها، معماری ها و هنرها دست پیدا کرد. یکی از عالی ترین نمونه های که از این دوره در شیراز به یادگار مانده مجموعه زندیه در قلب تاریخی این شهر است. این مجموعه شامل ارگ کریم خانی، عمارت کلاه فرنگی (باغ نظر)، بازار وکیل، مسجد وکیل، حمام وکیل و آب انبار وکیل می شود.

2- مسجد نصیرالملک: مسجد صورتی یا مسجد نصیرالملک از محبوب ترین و برترین جاذبه های شیراز است و شهرت بسیاری میان گردشگران ایرانی و خارجی دارد. مسجدی که با کاشی کاری های منحصر به فرد و متمایز و شیشه های رنگی زیبایش لقب دومین مسجد زیبای دنیا را از آن خود کرده است. 

3- مسجد عتیق: این مسجد تاریخی، کهن ترین مسجد شیراز است و یکی از وسیع ترین و زیباترین مساجد جهان به شمار می رود. کتیبه های سنگی موجود در این مسجد از نمونه های ارزنده هنر خطاطی به شمار می روند و در همسایگی حرم شاهچراغ مجموعه مذهبی تاریخی جذابی به وجود آورده است. 

4- دروازه قرآن: از مشهورترین دروازه های تاریخی ایران است و در ورودی شهر شیراز از سمت اصفهان و مرودشت قرار دارد. وجود بوستانی با صفا در نزدیکی دروازه قرآن لذت گشت و گذار در این جاذبه را چند برابر می کند و شب هنگام به دلیل چراغانی منحصر به فردش جلوه بسیار زیبایی دارد. 

5- آرامگاه حافظ: آرامگاه حافظ این شاعر بزرگ ایران زمین، نیازی به تعریف ندارد و با حال و هوای خوشش بسیاری از مسافران، حتا گردشگران خارجی را به وجد می آورد. معماری منحصر به فرد و تماشایی این آرامگاه و قرارگیری آن در میان باغی باصفا باعث چند برابر شدن جذابیتش شده است و برنامه های مختلف شعرخوانی و مشاعره در کنار مزار حافظ علاقه مندان به زبان و ادبیات فارسی را در هر بازدید سر ذوق می آورد. 

6- آرامگاه سعدی: آرامگاه سعدی خوش سخن، دیگر جاذبه مشهور شیراز به شمار می رود و به مانند آرامگاه حافظ در میان باغی باصفا قرار گرفته است. اینجا در کنار بازدید از مقبره سعدی که با معماری زیبا و تماشایی خود و اشعاری که دیواره های آن را به زیبایی تزیین کرده اند دلبری می کند، می توانید از حوض ماهی، قنات سعدیه، حوض سکه و ... دیدن کنید. 

باغ های مشهور شیراز

شیراز شهر باغ هاست و در هر گوشه از این شهر زیبا می توان سراغ باغ هایی تماشایی را گرفت که از گردشگران به نحوی دلبری می کنند و حال و هوای خاصی به شهر بخشیده اند. بازدید از شیراز بدون گردش در یکی از این باغ های رویایی کامل نمی شود. در ادامه به معرفی تعدادی از مشهورترین باغ های شیراز می پردازیم. 

باغ ارم: باغ ارم مشهورترین باغ شیراز است و در میان 9 باغ ثبت جهانی شده ایران در فهرست یونسکو نیز قرار دارد. این باغ که قدمت آن به سده ها پیش باز می گردد، با فضای بهشتی و طراحی زیبای خود دل هر گردشگری را می برد. ساختمان تاریخی درون آن نیز بسیار زیباست و با آینه کاری ها و کاشی کاری هایش، گوشه ای از هنر و معماری شیراز را به نمایش می گذارد. 

نارنجستان قوام: نارنجستان قوام دیگر باغ مشهور شهر ادب و فرهنگ است و در میان گردشگران ایرانی و خارجی جایگاه بسیار خوبی دارد. این باغ یادگاری از دوران قاجار محسوب می شود و در کنار فضای دلنشین و زیبای باغ خود برای گچ بری ها، نقاشی های سنتی، آینه کاری، آجرکاری، حجاری، معرق و منبت کاری بی نظیرش شهرت پیدا کرده است. 

باغ دلگشا: این مکان به عنوان کهن ترین باغ شیراز شناخته می شود و در فصل بهار با سه هزار درخت بهارنارنجی که در باغش وجود دارد هوش از سر بازدیدکنندگان می برد. باغی که به سبک باغ های قدیمی ایرانی طراحی شده و نورپردازی های جذاب آن در شب، اینجا را به مکانی مناسب برای گشت شبانه در شیراز تبدیل کرده است. 

باغ جنت: یکی دیگر از باغ های مشهور شیراز، باغ جنت است که قدمت ساخت آن به دوره قاجار باز می گردد. فضای سرسبز و وسیع درختکاری شده مملو از درختان کاج و سرو، چمن کاری تماشایی که تمام باغ را پوشانده است و آبنماهای متعددی که خنکای خاصی به باغ بخشیده اند از جذابیت های این باغ به شمار می رود. 

باغ عفیف آباد: باغ عفیف آباد یا باغ گلشن از باغ های محبوب شاهان صفوی بود و آنها برای گذران دوران استراحت خود در شیراز از این مکان استفاده می کردند. باغی با معماری تلفیقی از دوره های هخامنشی، ساسانی، زندیه و قاجاری که ساختمانی دو طبقه و زیبا را نیز در خود جای داده است. خوب است بدانید موزه نظامی و موزه عبرت در این باغ برپاست. 

باغ جهان نما: باغ جهان نما، باغی است باصفا و زیبا به جای مانده از سده هشتم هجری در نزدیکی آرامگاه حافظ. این باغ یکی از کهن ترین باغ های شیراز است و درون آن عمارتی هشت ضلعی با نمای آجری به چشم می خورد. کوشکی که توسط کریم خان زند ساخته شده و تا امروز سالم باقی مانده است.

موزه های شیراز

شیراز به دلیل تاریخ غنی و همجواری با جاذبه های باستانی، تعدادی از مشهورترین و بهترین موزه های ایران را در خود جای داده است. در ادامه با تعدادی از مشهورترین موزه های شیراز و استان فارس آشنا می شویم. 

 موزه پارس: موزه پارس مشهورترین موزه شهر شیراز محسوب می شود و درون باغی زیبا با سروهای آزاد، درخت های نارنج و عمارتی کلاه فرنگی با معماری کاملا ایرانی -باغ نظر- قرار گرفته است. در این موزه اشیای مختلفی مانند کوزه ها و اشیای سفالی، سوزن دوزی های دوره صفویه و زندیه، قرآن هایی قدیمی منسوب به ائمه، اشیای متعلق به کریم خان زند و ... بسیاری دیگر در سه دوره پیش از تاریخ، دوره تاریخی و دوره اسلامی به نمایش درآمده اند.

موزه تخت جمشید: در محوطه تخت جمشید موزه ای به چشم می خورد که در آن آثار دوره هخامنشی مانند گل نبشته های تخت جمشید، سرستون ها، سرنیزه و پیکان، گل میخ طلا، کتیبه حرم خشایارشا، خمره های بزرگ سفالی و ... در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. 

موزه هنرهای تجسمی یا هنرهای معاصر شیراز: موزه هنرهای تجسمی در خانه فروغ الملک در ساختمانی سه طبقه در زمینی به وسعت 1020 مترمربع برپا شده است. در این موزه که به همت حسن مشکین فام به موزه هنرهای تجسمی یا هنرهای معاصر شیراز تبدیل شده، آثاری از هنرمندان معاصر فارس در زمینه نقش برجسته، خوشنویسی، نقاشی، عکاسی ، هنرهای تجسمی و ...به نمایش درآمده است. از این موزه با نام موزه هنر مشکین فام نیز یاد می شود. 

موزه مشاهیر | خانه زینت الملک: در نزدیکی باغ نارنجستان قوام بنایی زیبا و تاریخی به نام خانه زینت الملوک وجود دارد که محل برگزاری موزه مشاهیر شیراز است. در این موزه، تندیس ها و ماکت هایی از بزرگان و نام آوران شیراز از زمان های بسیار دور تا عصر حاضر دیده می شود.

موزه شاهچراغ: موزه آستان مقدس حضرت شاهچراغ (ع) مجموعه ای گسترده از آثار مختلف تاریخی، مذهبی، هنری و فرهنگی مرتبط به دوره های پیش از تاریخ تا دوره معاصر است و شامل بیش از هشت هزار شی و بیش از سه هزار نسخه خطی و سند قدیمی می شود. برای دسترسی به این موزه باید خود را به ضلع جنوبی حرم شاهچراغ برسانید. 

موزه نارنجستان قوام: این موزه در عمارت نارنجستان قوام قرار دارد و در آن اشیای اهدایی پروفسور پوپ، ایران شناس شهیر در معرض دید بازدیدکنندگان گذاشته شده است. 

موزه آب شیراز: موزه آب شیراز در آب انبار وکیل برقرار است و در آن ماکت های سازه های آبی متعلق به دوره های مختلف و دیگر موارد مرتبط با آب به نمایش درآمده است.  

موزه سنگ هفت تنان: این موزه در تکیه هفت تنان قرار دارد و به دلیل وجود قبر هفت عارف گمنام به این نام خوانده می شود. در قسمت جنوبی این تکیه باغچه ای پردرخت وجود دارد که امروزه از آن به عنوان موزه سنگ های تاریخی استفاده می شود. سنگ هایی که در این بخش به نمایش درآمده اند به قرن های سوم تا یازدهم هجری قمری تعلق دارند و با انواع خطوط کوفی، ثلث، توقیع، نستعلیق و نسخ تزیین شده اند.  

موزه تاریخ طبیعی و تکنولوژی: موزه ای با انواع گونه های جانوری، گیاهان و سنگواره ها در شیراز که برای ارتقا سطح شناخت مردم راجع به طبیعت و گونه های جانوری در سال ۱۳۵۳ احداث شده است. موزه تاریخ طبیعی و تکنولوژی شیراز شامل ۲۵۰۰ نمونه بی مهرگان، مهره داران و ۶۰ گونه گیاه دارویی، فسیل ماهی با عمر ۷۰ میلیون سال و انواع کانی ها و سنگ ها و فسیل هاست.  

پارک های شیراز

از دیگر جاذبه های شیراز می توان به پارک های متعدد سطح شهر اشاره کرد. در ادامه تعدادی از برترین پارک های شیراز را بررسی و معرفی می کنیم. 

پارک آزادی: پارک آزادی یا پارک شهر، یکی از قدیمی ترین و مشهورترین پارک های شیراز است. این پارک بیش از ۲۰۰ هزار مترمربع وسعت دارد و در سال ۱۳۴۵ ساخته شده است. از بخش های مختلف این پارک می توان به شهربازی با وسایلی مانند ترن هوایی، چرخ و فلک و...، دریاچه مصنوعی با قابلیت قایقرانی، تالار نمایش، غرفه های خوراکی، لانه های پرندگان، آبنماها و ... اشاره کرد. 

پارک بعثت: یکی از پارک های زیبا و به نسبت تازه تاسیس شیراز است. پارکی که در نزدیکی باغ عفیف آباد قرار دارد و با کوشکی در میان و آبنمای زیبا از مسافران و بازدیدکنندگان دلبری می کند. در این پارک شما به محوطه های ورزشی همچون پینگ پنگ و فوتبال و فضاهای مناسب برای پیک نیک دسترسی خواهید داشت. 

پارک کوهستانی دراک: این بوستان یکی از بزرگترین پارک های ایران محسوب می شود و در دامنه کوه دراک در شمال غرب این شهر قرار دارد. بوستانی با 580 هکتار که بزرگترین زیپ لاین کشور را در خود جای داده است و دیگر تفریحات و امکانات آن شامل پیست دوچرخه سواری، پیاده راه، آلاچیق، سرویس بهداشتی، زمین بازی کودکان، باغ گیاهان دارویی، شهربازی و ... می شود. البته طرح توسعه این پارک ادامه دارد و قرار است قسمت های مختلف دیگری به آن اضافه شود. 

پارک کوهپایه: این پارک در نزدیکی دروازه قرآن قرار دارد و با غرفه های نارنجی خاصش شناخته می شود. بر فراز این بوستان قسمتی به نام گهواره دید وجود دارد که از فراز آن می توان دروازه قرآن و شیراز را تماشا کرد. این بوستان در شب با نورپردازی های زیبایش جلوه بسیار تماشایی پیدا می کند. 

لونا پارک: لونا پارک یکی از معروفترین بوستان های شیراز است و در دامنه کوهستانی این شهر در نزدیکی دروازه قرآن قرار گرفته و حال و هوای خوش و جذابی دارد. در این بوستان می توان از بازی هایی چون ترن هوایی، چرخ و فلک، موتورکراس، جمپینگ بادی، آکروجت، سرسره آبشار، ماشین برقی، سفینه کشتی، جت اسکی و ... لذت برد. 

پارک حاشیه بلوار چمران: در حاشیه بلوار چمران شیراز فضای سبزی به چشم می خورد که بسیاری از مردم شیراز برای تفریح، پیاده روی، پیک نیک و گذارن اوقات فراغت به آنجا مراجعه می کنند. این بلوار یکی از معروفترین مکان ها برای گردش و خوشگذرانی در شیراز است و حال و هوای ویژه و جذابی دارد. 

دیگر جاذبه های برتر شیراز 

در کنار جاذبه های برتری که در زمینه های مختلف آنها را به شما معرفی کردیم، دیدنی هایی دیگری نیز در این شهر وجود دارد که در دسته بندی مخصوصی قرار نمی گیرد؛ اما به اندازه ای جذابیت دارند که گردش در شهر شیراز بدون بازدید از آنها کامل نمی شود. 

شاهچراغ: شاهچراغ یا آستان مقدس امامزاده احمد بن موسی کاظم (ع) از برترین جاذبه های شیراز محسوب می شود و سالانه میزبان بسیاری از گردشگران ایران و خارجی حتا غیر مسلمان هاست. آینه کاری های خاص و بی نظیر این حرم مقدس در کنار معماری و حال و هوای خوشی که در آن جریان دارد این آستان را به یکی از جاذبه های محبوب تبدیل کرده است. 

سرای مشیر: سرای مشیر یا سرای گلشن از آثار دوره قاجار محسوب می شود و در انتهای جنوبی بازار وکیل و گوشه شرقی آن قرار دارد. این سرا به دلیل معماری زیبا، کاشی کاری های هنرمندانه و فضای دلچسب خود بین گردشگران شهرت پیدا کرده و محبوب شده است. 

شهربازی سرپوشیده ایران لند: یکی از بزرگترین شهربازی های سرپوشیده ایران است. برای رفتن به این شهربازی باید خود را به مجتمع تجاری-تفریحی خلیج فارس شیراز برسانید. در این شهربازی می توانید از بیش از 100 بازی متنوع و هیجانی برای هر رده سنی استفاده و لحظاتی خوش برای خود خلق کنید. 

کوچه باغ های قصرالدشت: از زیباترین بخش های شهری شیراز می توان به کوچه باغ های قصرالدشت اشاره کرد، منطقه ای که به نام ریه های شیراز شناخته می شود و حال و هوایی متفاوت با دیگر قسمت های شهر دارد. با قدم زدن در کوچه باغ های قصرالدشت به شیراز قدیم باز می گردید و تجربه ای تازه از شیرازگردی به دست می آورید. 

پارک ملی بمو: این پارک ملی در 10 کیلومتری شیراز قرار دارد و یکی از مناطق حفاظت شده ایران به حساب می آید. پارک ملی بمو به دلیل همجواری با قله بمو به این نام خوانده می شود و یکی از زیستگاه های مهم پلنگ ایرانی ست. این پارک از لحاظ شمار حیوانات و تنوع حیات وحش بعد از پارک های ملی گلستان و ارومیه در مقام سوم است. 

مدرسه خان: مدرسه خان از جمله مدرسه های تاریخی و مشهور ایران است که در دوره صفویه به همت الله وردی خان، حاکم وقت شیراز، ساخته شد. بیشتر شهرت این مدرسه به دلیل تدریس ملاصدرا فیلسوف ایرانی در اینجاست هرچند معماری، تزیینات و اهمیت علمی این مدرسه نیز زبانزد خاص و عام است. در زمان رونق مدرسه خان در آن درس هایی چون حکمت، فقه، ادب، نجوم، علم حساب، هندسه، زمین شناسی، جانورشناسی، گیاه شناسی و شیمی یاد داده می شد و به نوعی معادل دانشگاه های امروزی بود. 

جاذبه های اطراف شیراز

در سفر به شیراز، جاذبه هایی در شهرهای اطراف وجود دارند که باید حتما رفت و دید و از دست نداد. دیدنی هایی که در شهر دیگری قرار دارند اما با نام شیراز شناخته می شوند. در ادامه تعدادی از این دیدنی ها را به شما معرفی می کنیم تا در صورت امکان در برنامه سفرهای خود قرار دهید و از گشت و گذارتان لذت بیشتری ببرید. 

1- مجموعه تخت جمشید در فاصله تقریبی 60 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

2- مجموعه پاسارگاد و آرامگاه کوروش در فاصله تقریبی 133 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

3- نقش رستم و کعبه زرتشت در فاصله تقریبی 67 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

4- نقش رجب در فاصله تقریبی 66 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

5- مجموعه تاریخی و باستانی ثبت جهانی شده دوران ساسانی استان فارس در کازرون در فاصله تقریبی 143 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

6- مجموعه تاریخی و باستانی ثبت جهانی شده دوران ساسانی استان فارس در فیروزآباد فاصله تقریبی 111 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

7- دشت ارژن فارس در فاصله تقریبی 73 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

8- دریاچه مهارلو در فاصله تقریبی 30 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

9- تنگ بستانگ در فاصله تقریبی 140 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

10- آبشار مارگون در فاصله تقریبی 150 کیلومتری از مرکز شهر شیراز  

حمل و نقل در شیراز

سفر به شیراز از راه های مختلفی صورت می گیرد و مردم وسایل نقلیه متفاوتی را برای رسیدن به این شهر انتخاب می کنند. در اینجا قصد داریم تا این راه ها را به صورت مختصر و مفید به شما معرفی کنیم.

ورود به صفحه معرفی کامل حمل و نقل عمومی شیراز

حمل و نقل برون شهری

برای رسیدن به شهر شیراز می توانید از سیستم های حمل و نقل هوایی، ریلی و جاده ای استفاده کنید. فرودگاه بین المللی شهید دستغیب، ایستگاه راه آهن شیراز و پایانه های اتوبوس رانی شهید کاراندیش، علی بن حمزه، امیرکبیر، شهید مدرس و شهید طباطبایی به مسافران خدمات رسانی می کنند. 

حمل و نقل درون شهری

تردد در شهر شیراز با وجود تاکسی های متعدد خطی، خطوط اتوبوس رانی شهری و مترو به آسانی صورت می پذیرد و حمل و نقل عمومی کار دسترسی به نقاط مختلف را آسان کرده است.

شما همچنین می توانید با استفاده از سامانه نقشه همراه شیراز موقعیت مکانی خود را بر روی نقشه به راحتی مشخص کرده و با استفاده از وسایل نقلیه ای که می خواهید، مسیر خود را به راحتی پیدا کنید. همچنین با استفاده از این نقشه آنلاین می توانید به راحتی از وضعیت آنلاین ترافیک، دوربین ها، پارکینگ ها، مناطق شهرداری،‌ جایگاه های CNG، مراکز معاینه فنی، پایانه های مسافربری، جایگاه های بنزین و ... باخبر شوید. 

اقلیم و آب و هوا

شیراز در ناحیه مرکزی استان فارس قرار گرفته است. این ناحیه در تابستان ها هوایی گرم و خشک و زمستان ها آب و هوایی نسبتا معتدل دارد. میزان بارندگی نیز در این ناحیه بین 200 تا 400 میلیمتر متغیر است. 

بهار: هوایی خنک با وزش بادهای بهاری و همراه با بارندگی. اردیبهشت های شیراز آکنده از عطر بهارنارنج است و هر مسافری را مست می کند.

تابستان: در این فصل هوای شیراز گرم و خشک است. 

پاییز: آب و هوای شیراز در پاییز به نسبت خنک است و هر از گاهی بارش باران اهالی شهر و گردشگران را غافلگیر می کند. 

زمستان: شیراز در زمستان هوایی نسبتا معتدل به همراه بارندگی دارد و در دی ماه میانگین دمای آن به 5 درجه سانتی گراد می رسد.

شیراز در برف | Photo by : وبسایت جام جم آنلاین
Photo by : وبسایت جام جم آنلاین

جغرافیا

شیراز با مساحت 240 کیلومترمربع در جنوب غربی ایران و تقریبا در نیمه شمالی استان فارس قرار دارد. این شهر در منطقه کوهستانی زاگرس و در ارتفاع متغیر 1540 متری از سطح دریا واقع شده است و معادل 5.8 درصد از مساحت کل استان را در بر می گیرد. 

شیراز از لحاظ طبیعی از سمت شمال به کوه‌های بمو، سبزپوشان، چهل‌مقام و باباکوهی و از غرب به کوه دراک محصور می شود. شهرستان شیراز از شمال به شهرستان های مرودشت و ارسنجان، از شرق به شهرستان استهبان و فسا، از جنوب به شهرستان های جهرم و فیروزآباد و از غرب به شهرستان های کازرون و ممسنی می رسد.  

شهر شیراز | Photo by : Reza Ghaderi | Irna
Photo by : Reza Ghaderi | Irna

 تاریخچه شهر شیراز

از پیشینه باستان شناسی شیراز چندان اطلاعی در دست نیست؛ اما گفته می شود این شهر بعد از تخریب شهر کهن اصطخر در نزدیکی مرودشت امروزی ساخته شده است. شهری که در سده های چهارم و پنجم قمری بر سر زبان ها افتاد و به پایتختی سلسله آل بویه رسید. 

شیراز در دوره آل بویه

همان طور که گفتیم شیراز در زمان حکومت آل بویه (دیالمه فارس) توانست به ارج و قرب برسد. این شهر خوش آب و هوا با انتخاب علی عمادالدوله، حسن رکن الدوله و عضدالدوله دیلمی (در سال های 322 تا 372 ه.ق) به عنوان پایتخت ایالت های تحت فرمان آل بویه رسید. عضدالدوله دیلمی در زمان فرمانروایی خود در شیراز دستور ساخت بناهای متعددی مانند شهرک "گرفناخسرو"، بازار (بازار وکیل برپایه های این بازار ساخته شده است)، کاخی با کتابخانه ای غنی، بیمارستان عضدی، نخستین بنای بقعه علی ابن حمزه، قنات رکن آباد، بنای گهواره دید و ... را در شهر داد و آبادانی های بی سابقه ای در شهر ایجاد کرد. 

شیراز در دوره اتابکان 

آبادانی شیراز تنها محدود به دوره آل بویه نشد و این شهر در زمان حکومت اتابکان فارس نیز به مانند آل بویه به عمران و رونق شیراز بسیار اهمیت می دادند و با ساخت بناهایی مانند تخت قراچه (باغ تخت امروزی)، بازار، آب انبار، مدرسه، بیمارستان، کاروانسرا، نخستین بقعه بر مزار شاهچراغ و ... جلوه ای تازه به شهر دادند. 

شیراز در دوره آل اینجو و آل مظفر

شیراز در زمان حکومت این دو سلسله نیز به عنوان پایتخت انتخاب شد. از جمله آثار مهمی که از این دوره در شیراز انجام شده است می توان به بازسازی باروی شیراز، بنای کاخی در صحرای جعفرآباد، ساخت مدرسه مسعودیه، بازسازی بقعه شاهچراغ، ساخت نخستین آرامگاه شاه شجاع و ... اشاره کرد. 

قرن هفتم و هشتم هجری، قرن درخشیدن شیراز با دانشمندان و هنرمندان و ... آن بود. در این قرن به خاطر تشویق حاکمان عصر، شیراز تبدیل به مرکزی پیشرو در علم و هنر و فرهنگ شد و به دارالعلم شهرت یافت. از بزرگان این دوره می توان به سعدی، حافظ، روزبهان، خواجوی کرمانی، قطب الدین شیرازی و ... اشاره کرد.

شیراز در عصر صفویه

در زمان حکومت شاه عباس صفوی، زمامداری شیراز به امام قلی خان سپرده شد. شیراز به دلیل اینکه بر سر راه تجاری شهرهای مهم ایران با بندرهای خلیج فارس قرار داشت همواره مورد توجه صفوی ها قرار داشت و بسیاری از آنها برای تفریح و لذت بردن از آب و هوای خوش این شهر به اینجا سفر می کردند. از جمله بناهای باشکوهی که در دوره صفویه در شیراز ساخته شد می توان به مدرسه خان اشاره کرد. 

شیراز در عصر زند و قاجار

 عمر آبادانی این دوره طولی نکشید و با حمله افغان ها و به خصوص در زمان شورش حکمرانان محلی در دوره افشاریه علیه نادرشاه افشار، شیراز از رونق باز ماند. نادر برای مقابله با این حمله سپاهی را به شیراز فرستاد و بعد از چند ماه، این شهر سقوط کرد و بسیاری از بناهای ارزشمند و باشکوهش تخریب شد.

در دوره زندیه و پادشاهی کریم خان، شیراز پایتخت و بار دیگر آباد شد. گفته می شود وی 12000 کارگر را برای ساخت قلعه ای در مرکز و خندقی دورتادور شهر استخدام کرد. کریم خان به ساخت بناهای مشهور بازار وکیل، مسجد وکیل، حمام وکیل، آب انبارهای وکیل، ارگ کریم خانی، ساختمان کلاه فرنگی (موزه پارس)، ساختمان دیوانخانه، تکیه هفت، بازسازی مزار شاعران و بزرگان شیراز، رساندن آب رکن آباد به شیراز و پدید آوردن باغ های سرسبز همت گمارد و شهر بهارنارنج ها را به اوج شکوفایی خود در تاریخ رساند. از کارهای دیگر زندیه مجهز کردن شیراز به سیستم آبیاری و زهکشی بود. 

شیراز در دوره قاجار

در دوره قاجار، آقامحمدخان، با وجود اینکه تهران به عنوان پایتخت انتخاب شده بود اما شیراز همچنان در میان شهرهای مهم و پر اهمیت قرار داشت. دوره قاجار دوره ساخت باغ ها و ساختمان های بسیار زیبا و باشکوه در شهر بود.

شیراز در دوره معاصر

در دوره پهلوی نیز چندین بیمارستان چون بیمارستان مهم نمازی، کارخانه و دانشگاه شیراز و پالایشگاه نفت احداث شد. در زمان رضاشاه پهلوی تغییرات و اقدامات قابل توجهی در این شهر صورت نگرفت؛ اما شهر پس از جنگ جهانی دوم به سرعت رشد کرد. در دهه پنجاه شیراز از نظر وسعت بعد از تبریز، اصفهان، مشهد قرار گرفت. پس از انقلاب اسلامی نیز بناهای تاریخی شهر بازسازی و مرمت شد و شیراز از نظر گردشگری، سلامت، صنعت و ... رشد قابل ملاحظه ای کرد. 

پیشینه نام شیراز

در مورد نام شیراز بحث ها و عقاید متفاوتی وجود دارد و هنوز کسی به درستی نمی داند که این اسم از کجا آمده است و به چه معناست. جغرافی دان مسلمان قرن چهارم هجری، ابن حوقل بر این باور است که شیراز به دلیل اینکه یکی از شهرهای بزرگ صادرکننده انواع خواروبار بود به اندرون شیر شباهت داشت و به همین دلیل به نام شیراز خوانده می شد. 

اما عده ای بر این عقیده هستند که نام شیراز در اصل "شهر راز" بوده اما به مرور زمان به "شهراز" و سپس "شیراز" تبدیل شده است. البته شیراز تنها نامی نیست که بر این شهر گذاشته شده بلکه از قرن شش هجری قمری شاعران، حاکمان و دلتمردان از اینجا با عناوین و لقب های بسیاری مانند مملکت سلیمان، ملک سلیمان، تختگاه سلیمان، دارالملک، دارالعلم، دارالفضل و ... یاد کرده اند.  

سخن آخر 

امروز به همراه شما در یکی از زیباترین و دلچسب ترین شهرهای ایران گشتی زدیم و با جنبه های مختلف شهری، گردشگری، حمل و نقل، تاریخی و ... آن آشنا شدیم. در مورد جاذبه ها و دیدنی های مختلف آن اطلاعات مختصری به دست آوردیم و کمی در فرهنگ، آداب و رسوم و سوغات و غذاهای آن دقیق شدیم. 

نظر شما در مورد شهر بهارنارنج ها، شهر راز، شهر ادب پارسی چیست؟

از دیدگاه شما چه چیزی شیراز را از دیگر شهرهای ایران متمایز می کند؟

اگر در مورد شهر شیراز اطلاعات جالب و بیشتری از آنچه که ما معرفی کرده ایم دارید، از شما می خواهیم در انتهای همین مطلب آن را با ما و دیگر دوستان کارناوالی تان به اشتراک بگذارید. 

تجربه ها، سفرنامه ها و عکس های خود از سفر به شیراز را هم می توانید با استفاده از لینک زیر با دیگر کارناوالی ها به اشتراک بگذارید و از تجربه های دیگران مطلع شوید. 

کـــــــارناوالی شـــــــو

ورود به صفحه اختصاصی راهنمای سفر به شیراز
دیدگاه ها : 2
account_circle
email

لطفا منتظر بمانید ....

X